Adhyaya 114

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि विष्णुं पापप्रणाशनम् । वामनस्वामिनामानं सर्वपातकनाशनम्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବି! ତାପରେ ପାପନାଶକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେ ‘ବାମନସ୍ୱାମୀ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାତକକୁ ନାଶ କରନ୍ତି।

Verse 2

पुष्करान्नैरृते भागे धनुर्विशतिभिः स्मृतम् । यदा बद्धो बलिर्देवि विष्णुना प्रभविष्णुना

ପୁଷ୍କରର ନୈଋତ୍ୟ (ଦକ୍ଷିଣ-ପଶ୍ଚିମ) ଭାଗରେ ବିଶ ଧନୁ ଦୂରେ ସେ ସ୍ଥାନ ବୋଲି ସ୍ମୃତ। ହେ ଦେବୀ, ସେଠାରେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ପ୍ରବଳ ବିଷ୍ଣୁ ବଳିକୁ ବାନ୍ଧିଥିଲେ।

Verse 3

तदा तत्र पदं न्यस्तं दक्षिणं विश्वरूपिणा । द्वितीयं मेरुशृंगे तु तृतीयं गगने प्रिये

ତେବେ ବିଶ୍ୱରୂପୀ (ବାମନ/ବିଷ୍ଣୁ) ସେଠାରେ ନିଜ ଦକ୍ଷିଣ ପଦ ରଖିଲେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ପଦ ମେରୁଶୃଙ୍ଗରେ, ତୃତୀୟ, ହେ ପ୍ରିୟେ, ଗଗନରେ ଥିଲା।

Verse 4

यावदूर्ध्वं चोत्क्षिपति तावद्भिन्नं सुदूरतः । पादाग्रेण तु ब्रह्माण्डं निष्क्रान्तं सलिलं ततः

ସେ ଯେତେ ଉପରକୁ ଉଠାଇଲେ, ସେତେ ଦୂର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାହା ଭିନ୍ନ ହୋଇ ଦୂରେ ଚିରିଗଲା। ତାଙ୍କ ପାଦାଗ୍ରରେ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡାବରଣ ଛିଦ୍ରିତ ହେଲା, ତାହାଠାରୁ ଜଳ ବାହାରିଲା।

Verse 5

ततः स्वजानुमात्रेण संप्राप्तं पृथिवीतले । ततो विष्णुपदी गंगा प्रसिद्धिमगमत्क्षितौ

ତାପରେ ସେ ନିଜ ଜାନୁମାତ୍ର ପରିମାଣରେ ଅବତରି ପୃଥିବୀତଳକୁ ପହଞ୍ଚିଲା। ସେହିଠାରୁ ଗଙ୍ଗା ପୃଥିବୀରେ ‘ବିଷ୍ଣୁପଦୀ’—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦଜାତ—ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

Verse 6

पूर्वं सा पुष्करे प्राप्ता पुष्करात्सा महानदी । पुष्करं कथ्यते व्योम पुष्करं कथ्यते जलम् । तेन तत्पुष्करं ख्यातं संनिधानं प्रजापतेः

ପ୍ରଥମେ ସେ ପୁଷ୍କରକୁ ପହଞ୍ଚିଲା; ପୁଷ୍କରରୁ ସେ ମହାନଦୀ ଆଗକୁ ପ୍ରବାହିତ ହେଲା। ‘ପୁଷ୍କର’ କୁ ବ୍ୟୋମ (ଆକାଶ) ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ, ଏବଂ ‘ପୁଷ୍କର’ କୁ ଜଳ ବୋଲି ମଧ୍ୟ କୁହାଯାଏ; ତେଣୁ ସେହି ପୁଷ୍କର ପ୍ରଜାପତିଙ୍କ ପବିତ୍ର ସନ୍ନିଧାନ-ସ୍ଥଳ ଭାବେ ଖ୍ୟାତ।

Verse 7

तत्र स्नानं नरः कृत्वा यः पश्यति हरेः पदम् । स याति परमं स्थानं यत्र देवो हरिः स्वयम्

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଯେ ନର ହରିଙ୍କ ପାଦଚିହ୍ନ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ସ୍ୱୟଂ ଦେବ ହରି ନିବାସ କରୁଥିବା ପରମ ଧାମକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 8

तत्र पिंडप्रदानेन तृप्तिः स्यात्कोटिवार्षिकी । पितॄणां च वरारोहे ह्येतदाह हरिः स्वयम्

ହେ ବରାରୋହେ! ସେଠାରେ ପିଣ୍ଡପ୍ରଦାନ କଲେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ କୋଟି ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୃପ୍ତି ମିଳେ—ଏହି କଥା ସ୍ୱୟଂ ହରି କହିଛନ୍ତି।

Verse 9

अत्र गाथा पुरा गीता वसिष्ठेन महर्षिणा । वामनस्वामिनं दृष्ट्वा तां शृणुष्व समाहिता

ଏହି ବିଷୟରେ ପୁରା ମହର୍ଷି ବସିଷ୍ଠ ବାମନସ୍ୱାମୀଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି ଗାଇଥିବା ଗାଥା ଅଛି; ଏକାଗ୍ର ମନେ ତାହା ଶୁଣ।

Verse 10

स्नात्वा तु पुष्करे तीर्थे दृष्ट्वा विष्णुपदं ततः । अपि कृत्वा महत्पापं किमतः परितप्यते

ପୁଷ୍କର ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ପରେ ବିଷ୍ଣୁପଦ ଦର୍ଶନ କଲେ, ମହାପାପ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ତାପରେ କାହିଁକି ଶୋକ କରିବ?

Verse 11

यस्तत्रोपानहौ दद्याद्ब्राह्मणाय यतव्रतः । स यानवरमारूढो विष्णुलोके महीयते

ଯେ ତେଠାରେ ବ୍ରତନିଷ୍ଠ ଓ ସଂୟମୀ ହୋଇ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଏକ ଯୁଗଳ ପାଦୁକା ଦାନ କରେ, ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଯାନରେ ଆରୂଢ ହୋଇଥିବା ପରି ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ।

Verse 114

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे प्रथमे प्रभासक्षेत्र माहात्म्ये वामनस्वामिमाहात्म्यवर्णनंनाम चतुर्दशोत्तरशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ର-ମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ବାମନସ୍ୱାମି-ମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶ ଚୌଦ୍ଦମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।