Adhyaya 112
Prabhasa KhandaPrabhasa Kshetra MahatmyaAdhyaya 112

Adhyaya 112

ଅଧ୍ୟାୟ ୧୧୨ରେ ଈଶ୍ୱର ଦେବୀଙ୍କୁ ଯାତ୍ରା-ଶୈଳୀରେ ଉପଦେଶ ଦେଇ, ରାମେଶର ପୂର୍ବଦିଗରେ ତିରିଶ ଧନୁ ଦୂରରେ ଅବସ୍ଥିତ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଲକ୍ଷ୍ମଣେଶ୍ୱର ତୀର୍ଥକୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତି। ସେଠାର ଲିଙ୍ଗ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ସମୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହା ମହାପାପହର ଏବଂ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ଭକ୍ତିର ପ୍ରକାର ଭାବେ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ସହ ପୂଜା, ହୋମ ଓ ଜପ, ଏବଂ ଧ୍ୟାନ-ସମାଧିରେ ନିଷ୍ଠା ଉଲ୍ଲେଖିତ; ଏହାର ଫଳ ‘ପରମା ଗତି’ ବୋଲି କହାଯାଇଛି। ଦାନବିଧି ମଧ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ—ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଆଦି କ୍ରମେ ଅର୍ପଣ କରି ଦେବତାଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ ଦେଇ, ଯୋଗ୍ୟ ଦ୍ୱିଜଙ୍କୁ ଅନ୍ନ, ଜଳ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀକୁ ବିଶେଷ ମହତ୍ତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି; ସେଦିନ ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଜପ ଅକ୍ଷୟ ଫଳଦାୟକ ବୋଲି ଘୋଷିତ। ଶେଷରେ ଏହା ପ୍ରଭାସ ଖଣ୍ଡ ଓ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ଅନ୍ତର୍ଗତ ଅଧ୍ୟାୟ ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି।

Shlokas

Verse 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि लक्ष्मणेश्वरमुत्तमम् । रामेशात्पूर्वदिग्भागे धनुस्त्रिंशकसंस्थितम्

ଇଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ, ତାପରେ ରାମେଶ୍ୱରରୁ ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ତିରିଶ ଧନୁ ଦୂରେ ଅବସ୍ଥିତ ଉତ୍ତମ ଲକ୍ଷ୍ମଣେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଯିବା ଉଚିତ।

Verse 2

स्थापितं लक्ष्मणेनैव तत्र यात्रागतेन वै । महापापहरं देवि तल्लिंगं सुरपूजितम्

ସେଠାରେ ଯାତ୍ରାରେ ଆସିଥିବା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନିଜେ ସେଇ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ହେ ଦେବୀ, ଏହା ମହାପାପହର ଏବଂ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ।

Verse 3

यस्तं पूजयते भक्त्या नृत्यगीतादिवादनैः । होमजाप्यैः समाधिस्थः स याति परमां गतिम्

ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ନୃତ୍ୟ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟନାଦ ଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ହୋମ ଓ ଜପ ଦ୍ୱାରା, ସମାଧିସ୍ଥ ହୋଇ ତାଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ପରମ ଗତିକୁ ପାଏ।

Verse 4

अन्नोदकं हिरण्यं च तत्र देयं द्विजातये । संपूज्य देवदेवेशं गंधपुष्पादिभिः क्रमात्

ସେଠାରେ ଦ୍ୱିଜାତି (ବ୍ରାହ୍ମଣ)ଙ୍କୁ ଅନ୍ନ, ଜଳ ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ପରେ କ୍ରମାନୁସାରେ ଗନ୍ଧ, ପୁଷ୍ପ ଆଦିଦ୍ୱାରା ଦେବଦେବେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ପୂଜା କରି—

Verse 5

माघे कृष्णचतुर्दश्यां विशेषस्तत्र पूजने । स्नानं दानं जपस्तत्र भवेदक्षयकारकम्

ମାଘ ମାସର କୃଷ୍ଣଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ସେଠାରେ ପୂଜାର ବିଶେଷ ଫଳ ମିଳେ। ସେଠାରେ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ଜପ ଅକ୍ଷୟ ପୁଣ୍ୟକାରକ ହୁଏ।

Verse 112

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे प्रथमे प्रभासक्षेत्रमाहात्म्ये रामेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये लक्ष्मणेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम द्वादशोत्तरशततमो ऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାରେ, ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ପ୍ରଥମ ପ୍ରଭାସକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ରାମେଶ୍ୱରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ଲକ୍ଷ୍ମଣେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶେ ବାରତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।