Adhyaya 9

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठाः सप्तकुण्डान्सुविश्रुतान् । सर्वपापप्रशमनानृद्धिबुद्धिविवर्द्धनान्

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ସୁପ୍ରସିଦ୍ଧ ସେହି ସାତ କୁଣ୍ଡକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପକୁ ଶମନ କରି ଐଶ୍ୱର୍ୟ ଓ ସଦ୍ବୁଦ୍ଧିକୁ ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି।

Verse 2

आराधितः स च यदा हरिराविर्बभूव ह । संस्तूयमानो मुनिभिर्लक्ष्म्या सह जगत्पतिः

ହରିଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ଆରାଧନା କରାଯାଉଥିବାବେଳେ ସେ ସାକ୍ଷାତ୍ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ମୁନିମାନଙ୍କ ସ୍ତୁତିମଧ୍ୟରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀସହ ଜଗତ୍ପତି ଦର୍ଶନ ଦେଲେ।

Verse 3

अर्हणं च तदा चक्रुर्हरये सुरगङ्गया । वामपार्श्वे स्थितां पद्मामभिषेक्तुं समुद्यताम्

ତାପରେ ସେମାନେ ସୁରଗଙ୍ଗାର ଜଳଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ଅର୍ହଣ କଲେ। ଏବଂ ତାଙ୍କ ବାମପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ପଦ୍ମା (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଅଭିଷେକ ପାଇଁ ଉଦ୍ୟତ ହେଉଥିବା ଦେଖିଲେ।

Verse 4

सनकाद्या ब्रह्मसुताः सप्तैते मनसा द्विजाः । पृथक्पृथग्घ्रदान्कृत्वा सिषिचुः सागरोद्भवाम्

ସନକ ଆଦି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ସାତ ମାନସପୁତ୍ର—ସେହି ଦ୍ୱିଜ ମୁନିମାନେ—ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ହ୍ରଦ ନିର୍ମାଣ କରି, ସାଗରୋଦ୍ଭବା ଦେବୀ (ଲକ୍ଷ୍ମୀ) ଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସିଞ୍ଚନ କଲେ।

Verse 5

ततो लक्ष्मीह्रदाः प्रोक्ता देव्या नात्रैव संज्ञिताः । प्राप्ते तु द्वापरस्यांते रुक्मिणीसंश्रयेण तु

ଏହିହେତୁ ସେଗୁଡ଼ିକ ‘ଲକ୍ଷ୍ମୀ-ହ୍ରଦ’ ବୋଲି କୁହାଗଲା; ଏଠାରେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନାମରେ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇନି। କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱାପର ଯୁଗର ଶେଷେ, ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ସଂଶ୍ରୟରେ ସେମାନେ ତାଙ୍କ ସହ ଏକାତ୍ମ ହେଲେ।

Verse 6

रुक्मिणीह्रदमित्येवं कलौ ख्यातिं गताः पुनः । भृगुणा सेवितं यस्माद्भृगुतीर्थमिति स्मृतम्

ଏଭଳି କଳିଯୁଗରେ ସେମାନେ ପୁନର୍ବାର ‘ରୁକ୍ମିଣୀ-ହ୍ରଦ’ ନାମରେ ଖ୍ୟାତିଲାଭ କଲେ। ଭୃଗୁ ମୁନି ଯେହେତୁ ଏହାକୁ ସେବନ କରିଥିଲେ, ତେଣୁ ଏହା ‘ଭୃଗୁ-ତୀର୍ଥ’ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 7

तस्मिन्गत्वा महाभागाः प्रक्षाल्य चरणौ मृदा । आचम्य च कुशान्गृह्य प्राङ्मुखो नियतः शुचिः

ସେଠାକୁ ଯାଇ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ ମାଟି (ଓ ଜଳ) ଦ୍ୱାରା ପାଦ ଧୋଇ, ପରେ ଆଚମନ କରନ୍ତୁ; କୁଶ ଧରି ପୂର୍ବମୁଖ, ନିୟତ ଓ ଶୁଚି ହୋଇ ବିଧି ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତୁ।

Verse 8

संपूर्णं चार्घ्यमादाय फलपुष्पाक्षतादिभिः । रजतं च शिरे कृत्वा मन्त्रमेतमुदीरयेत्

ଫଳ, ପୁଷ୍ପ, ଅକ୍ଷତ ଆଦି ସହିତ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଇ, ଶିର ଉପରେ ରଜତ ରଖି, ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବ।

Verse 9

भक्त्या चार्घ्यं प्रदास्यामि ह्रदे रुक्मिणिसंज्ञिते । सर्वपापविनाशाय रुक्मिण्याः प्रीणनाय च

‘ରୁକ୍ମିଣୀ-ନାମକ ହ୍ରଦରେ ମୁଁ ଭକ୍ତିସହିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବି—ସମସ୍ତ ପାପବିନାଶ ପାଇଁ ଏବଂ ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ପ୍ରୀତି ପାଇଁ।’

Verse 10

स्नानं कुर्य्यात्ततो विप्राः कृत्वा शिरसि तारकम् । देवान्मनुप्यान्सन्तर्प्य पितॄनथ विशेषतः

ତାପରେ, ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ସ୍ନାନ କରନ୍ତୁ; ଶିର ଉପରେ ‘ତାରକ’ ଧାରଣ କରି, ଦେବମାନଙ୍କୁ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେଇ, ପରେ ବିଶେଷତଃ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରନ୍ତୁ।

Verse 11

श्राद्धं ततः प्रकुर्वीत विप्रानाहूय भक्तितः । दक्षिणां च ततो दद्याद्रजतं रुक्ममेव च

ତାପରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରି, ଭକ୍ତିସହିତ ବିପ୍ରମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବ; ପରେ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବ—ରଜତ ଓ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ମଧ୍ୟ।

Verse 12

विशेषतः प्रदेयानि फलानि रसवन्ति च । दम्पत्योर्भोजनं दद्यान्मिष्टान्नेन द्विजोत्तमाः

ବିଶେଷତଃ ରସଭରା ଓ ମଧୁର ଫଳ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଦମ୍ପତିଙ୍କୁ ମିଷ୍ଟ ଓ ଉତ୍ତମ ଅନ୍ନରେ ଭୋଜନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 13

विप्रपत्न्यस्तु संपूज्याः स्त्रियश्चान्याः स्वशक्तितः । कञ्चुकै रक्तवस्त्रैश्च रुक्मिणी प्रीयतामिति

ବ୍ରାହ୍ମଣପତ୍ନୀମାନଙ୍କୁ ଯଥାବିଧି ସମ୍ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱଶକ୍ତିଅନୁସାରେ; କଞ୍ଚୁକ ଓ ରକ୍ତବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କରି—“ରୁକ୍ମିଣୀ ପ୍ରୀୟତାମ୍” ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 14

एवं कृते द्विजश्रेष्ठाः कृतकृत्यो भवेन्नरः । सर्वान्कामानवाप्नोति विष्णुलोकं स गच्छति

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏଭଳି କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କୃତକୃତ୍ୟ ହୁଏ; ସେ ସମସ୍ତ କାମନା ପାଏ ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ଯାଏ।

Verse 15

वसते च सदा गेहे लक्ष्मीस्तस्य न संशयः । आरोग्यं मनसस्तुष्टिर्न चोद्वेगः कदाचन

ତାଙ୍କ ଘରେ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ସଦା ବସନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ଆରୋଗ୍ୟ, ମନସ୍ତୁଷ୍ଟି ଥାଏ, କେବେ ମଧ୍ୟ ଉଦ୍ବେଗ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 16

पितॄणामक्षया तृप्तिः प्रजा भवति निश्चला । हीनसत्त्वो नैव भवेद्दीर्घायुश्च भवेन्नरः

ତାଙ୍କ ପିତୃମାନେ ଅକ୍ଷୟ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ତାଙ୍କ ସନ୍ତାନ ସ୍ଥିର ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ରହେ। ସେ ହୀନସତ୍ତ୍ୱ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୁଏ।

Verse 17

आढ्यो भवति सर्वत्र यः स्नातो रुक्मिणी ह्रदे । न लक्ष्म्या मुच्यते विप्रा नालक्ष्म्या व्रियते नरः

ଯେ ରୁକ୍ମିଣୀ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ ସର୍ବତ୍ର ସମୃଦ୍ଧ ହୁଏ। ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ସେ କେବେ ଲକ୍ଷ୍ମୀଠାରୁ ବିୟୁକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ଅଲକ୍ଷ୍ମୀ (ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ) ତାକୁ କେବେ ଆକ୍ରାନ୍ତ କରେ ନାହିଁ।

Verse 18

न वैरं कलहस्तस्य यः स्नातो रुक्मिणीह्रदे । गमनागमनं न स्यात्संसारभ्रमणं तथा

ଯେ ରୁକ୍ମିଣୀ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରିଛି, ତାହାର ନ ବୈର ରହେ, ନ କଳହ। ତାହା ପାଇଁ ପୁଣି ‘ଯିବା-ଆସିବା’ ନାହିଁ; ଅର୍ଥାତ୍ ସଂସାର-ଭ୍ରମଣ ଶେଷ ହୁଏ।

Verse 19

दुःखशोकौ कुतस्तस्य यः स्नातो रुक्मिणीह्रदे । सर्वपापविनिर्मुक्तो महाभयविवर्जितः

ଯେ ରୁକ୍ମିଣୀ ହ୍ରଦରେ ସ୍ନାନ କରେ, ତାହାର ଦୁଃଖ ଓ ଶୋକ କେଉଁଠୁ ହେବ? ସେ ସର୍ବପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ମହାଭୟରହିତ ହୁଏ।

Verse 20

सर्वान्कामानिह प्राप्य याति विष्णुपदं नरः

ଏହି ଲୋକରେ ସମସ୍ତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରି ମନୁଷ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରମ ପଦକୁ ଯାଏ।