Adhyaya 7

Verse 1

श्रीप्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठा रथांगाख्यं महोदधिम् । चक्रांका यत्र पाषाणा दृश्यंते मुक्तिदायकाः

ଶ୍ରୀ ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ତାପରେ ‘ରଥାଙ୍ଗ’ ନାମକ ମହୋଦଧିକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ସେଠାରେ ଚକ୍ରଚିହ୍ନିତ ପାଷାଣ ଦେଖାଯାନ୍ତି, ଯେମାନେ ମୁକ୍ତିଦାୟକ।

Verse 2

यैः पूज्यते जगन्नाथः प्रत्यहं भाव संयुतैः । सदा नेत्रैरनिमिषैर्वीक्ष्यते च जनार्दनः

ଯେମାନେ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ପ୍ରତିଦିନ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୂଜନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଜନାର୍ଦ୍ଦନଙ୍କୁ ସଦା ଅନିମିଷ ନୟନରେ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।

Verse 3

यच्च साक्षाद्भगवता दृष्टं कृष्णेन दृष्टितः । तत्तीर्थं सर्वपापघ्नं चक्राख्यं परमं हरेः

ଏବଂ ଯେ ସ୍ଥାନକୁ ସ୍ୱୟଂ ଭଗବାନ କୃଷ୍ଣ ନିଜ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖିଥିଲେ, ସେହିଟି ହରିଙ୍କ ପରମ ‘ଚକ୍ର’ ନାମକ ତୀର୍ଥ; ଏହା ସର୍ବପାପନାଶକ।

Verse 4

यस्य प्रसिद्धिः परमा त्रैलोक्ये सचराचरे । प्रयागादधिकं यच्च मुक्तिदं ह्यस्ति पावनम्

ଯାହାର ପ୍ରସିଦ୍ଧି ଚରାଚର ସହିତ ତ୍ରିଲୋକରେ ପରମ; ଏବଂ ଯାହା ପ୍ରୟାଗଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ—ପାବନ ଓ ମୁକ୍ତିଦାୟକ—ବୋଲି କୁହାଯାଏ।

Verse 5

सुरैरपि प्रपूज्यंते यत्रांगानि शरीरिणाम् । अंकितानि च चक्रेण षण्मासान्नात्र संशयः

ଯେଉଁଠାରେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେହଧାରୀଙ୍କ ସେହି ଅଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ପରମ ପୂଜ୍ୟ ମାନନ୍ତି, ଯାହା ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଚକ୍ରଚିହ୍ନରେ ଅଙ୍କିତ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 6

यद्दृष्ट्वा मुच्यते पापात्प्रसंगेनापि मानवः । तत्तीर्थं सर्वतीर्थानां पावनं प्रवरं स्मृतम्

ଯେ ତୀର୍ଥର କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରରେ, ସଂଯୋଗବଶତଃ ମଧ୍ୟ, ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ—ସେହି ତୀର୍ଥ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ପାବନ ବୋଲି ସ୍ମୃତ।

Verse 7

तत्र गत्वा द्विजश्रेष्ठाः प्रक्षाल्य चरणौ मुदा । करौ चास्यं चैव पुनः प्रणमेद्दंडवत्पुनः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେଠାକୁ ଯାଇ ଆନନ୍ଦରେ ପାଦ, ହାତ ଓ ମୁଖ ପ୍ରକ୍ଷାଳନ କରି, ପରେ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ପୁନଃ ପ୍ରଣାମ କର।

Verse 8

प्रणिपत्य गृहीत्वार्घ्यं पंचरत्नसमन्वितम् । सपुष्पाक्षतगंधैश्च फलहेमसुचंदनैः

ପ୍ରଣାମ କରି ପଞ୍ଚରତ୍ନସମନ୍ୱିତ ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କରି, ପୁଷ୍ପ, ଅକ୍ଷତ, ସୁଗନ୍ଧ, ଫଳ, ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ଓ ଉତ୍ତମ ଚନ୍ଦନ ସହ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 9

संपन्नमर्घ्यमादाय मंत्रमेतमुदीरयेत् । प्रत्यङ्मुखः सुनियतः संमुखो वा महोदधेः

ସୁସମ୍ପନ୍ନ ଅର୍ଘ୍ୟ ନେଇ ଏହି ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବା ଉଚିତ—ନିୟମସହ ପଶ୍ଚିମମୁଖୀ ହୋଇ, କିମ୍ବା ମହାସମୁଦ୍ରର ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଖ କରି।

Verse 10

ॐ नमो विष्णु रूपाय विष्णुचक्राय ते नमः । गृहाणार्घ्यं मया दत्तं सर्वकामप्रदो भव

ଓଁ ବିଷ୍ଣୁରୂପାୟ ନମସ୍କାର, ବିଷ୍ଣୁଚକ୍ରାୟ ନମସ୍କାର। ମୋର ଅର୍ପିତ ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର; ସର୍ବକାମପ୍ରଦ ହେଉ।

Verse 11

अग्निश्च तेजो मृडया च रुद्रो रेतोधा विष्णुरमृतस्य नाभिः । एतद्ब्रुवन्वाडवाः सत्यवाक्यं ततोऽवगाहेत पतिं नदीनाम्

‘ଅଗ୍ନି ତାହାର ତେଜ; ରୁଦ୍ର ତାହାର କୃପାଶକ୍ତି; ବିଷ୍ଣୁ ତାହାର ଜୀବବୀଜ, ଏହା ଅମୃତର ନାଭି।’ ହେ ଋଷିମାନେ, ଏହି ସତ୍ୟବାକ୍ୟ କହି ପରେ ନଦୀନାଥରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 12

मृदमालभ्य सजलां विप्रा देवकरच्युताम् । धारयित्वा तु शिरसा स्नानं कुर्य्याद्यथाविधि

ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ଦେବତାଙ୍କ ହାତରୁ ପଡ଼ିଥିବା ଜଳସିକ୍ତ ମୃତ୍ତିକା ନେଇ, ତାହାକୁ ଶିରେ ଧାରଣ କରି, ବିଧିଅନୁସାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 13

तर्पयेच्च पितॄन्देवान्मनुष्यांश्च यथाक्रमम् । तर्पयित्वा हविर्द्रव्यं प्रोक्षयित्वा च भक्तितः

ଯଥାକ୍ରମେ ପିତୃମାନଙ୍କୁ, ଦେବମାନଙ୍କୁ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ ଦେବା ଉଚିତ; ତର୍ପଣ କରି ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରି, ଭକ୍ତିରେ ହବିର୍ଦ୍ରବ୍ୟ ଉପରେ ପବିତ୍ରଜଳ ପ୍ରୋକ୍ଷଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 14

अश्वमेधसहस्रेण सम्यग्यष्टेन यत्फलम् । स्नानमात्रेण तत्प्रोक्तं चक्रतीर्थे द्विजोत्तमाः

ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ କରାଯାଇଥିବା ସହସ୍ର ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞରେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ସେହି ଫଳ ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ମିଳେ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି।

Verse 15

प्रयागे यत्फलं प्रोक्तं माघ्यां माधवपूजने । स्नानमात्रेण तत्प्रोक्तं चक्र तीर्थे द्विजोत्तमाः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ପ୍ରୟାଗରେ ମାଘମାସରେ ମାଧବପୂଜାର ଯେ ଫଳ କୁହାଯାଇଛି, ସେଇ ଫଳ ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ମିଳେ ବୋଲି କଥିତ।

Verse 16

कारयेच्च ततः श्राद्धं पितॄणां श्रद्धयान्वितः । विश्वेदेवान्सुवर्णेन राजतेन तथा पितॄन्

ତାପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ପିତୃମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରାଇବ; ଏବଂ ବିଶ୍ୱେଦେବମାନଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ, ପିତୃମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ରଜତରେ ସମ୍ମାନ କରିବ।

Verse 17

संतर्प्य भोजनेनैव वस्त्रालंकारभूषणैः । दीनान्धकृपणेभ्यश्च दानं देयं स्वशक्तितः

ଭୋଜନଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କରି, ବସ୍ତ୍ର, ଅଳଙ୍କାର ଓ ଭୂଷଣ ଦେଇ; ଦୀନ, ଅନ୍ଧ ଓ ଦରିଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 18

चक्रतीर्थे तीर्थवरे विशेषाद्द्विजसत्तमाः । रत्नदानं प्रकुर्वीत प्रीणनार्थं जगत्पतेः

ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମମାନେ! ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ବିଶେଷଭାବେ ଜଗତ୍ପତିଙ୍କ ପ୍ରୀତି ନିମିତ୍ତେ ରତ୍ନଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 19

गन्त्रीमनडुहा युक्तां सर्वास्तरणसंयुताम् । सोपस्करां च दद्याद्वै विष्णुर्मे प्रीयतामिति

ବଳଦ ଯୁକ୍ତ ଗାଡ଼ିକୁ, ସମସ୍ତ ଆବରଣ ଓ ଆବଶ୍ୟକ ଉପକରଣ ସହିତ ଦାନ କରି—‘ବିଷ୍ଣୁ ମୋପରେ ପ୍ରୀତ ହେଉନ୍ତୁ’ ବୋଲି କହିବା ଉଚିତ।

Verse 20

सुविनीतं शीलयुतं तथा सोपस्करं हयम् । भूषयित्वा च विप्राय दद्याद्दक्षिणया सह

ସୁଶିକ୍ଷିତ, ଶୀଳସମ୍ପନ୍ନ ଓ ଉପକରଣସହିତ ଘୋଡ଼ାକୁ ଶୋଭାୟିତ କରି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ଦକ୍ଷିଣାସହ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 21

एवं कृते द्विजश्रेष्ठाः कृतकृत्यो भवेन्नरः । मुक्तिं प्रयांति तस्यैव पितरस्त्रिकुलोद्भवाः

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଏପରି କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କୃତକୃତ୍ୟ ହୁଏ, ଏବଂ ତାହାର ତ୍ରିକୁଲୋଦ୍ଭବ ପିତୃମାନେ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ପାଆନ୍ତି।

Verse 22

प्रेतयोनिं गता ये च ये च कीटत्वमागताः । पच्यंते नरके ये च महारौरवसंज्ञके

ଯେମାନେ ପ୍ରେତଯୋନିକୁ ଗଲେ, ଯେମାନେ କୀଟତ୍ୱ ପାଇଲେ, ଏବଂ ‘ମହାରୌରବ’ ନାମକ ନରକରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଭୋଗୁଛନ୍ତି—

Verse 23

ते सर्वे तृप्तिमायांति चकतीर्थ प्रभावतः । श्राद्धे कृते द्विजश्रेष्ठा गयाश्राद्धफलं लभेत्

ଚକ୍ରତୀର୍ଥର ପ୍ରଭାବରେ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତୃପ୍ତି ପାଆନ୍ତି; ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସେଠାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ ଗୟା-ଶ୍ରାଦ୍ଧର ଫଳ ମିଳେ।

Verse 24

या गतिर्मातृभक्तानां यज्वनां या गतिः स्मृता । चक्रतीर्थे द्विजश्रेष्ठाः स्नात्वा तां लभते नरः

ମାତୃଭକ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେ ଗତି କୁହାଯାଇଛି ଓ ଯଜ୍ଞକର୍ତ୍ତାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେ ଗତି ସ୍ମୃତ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରି ମନୁଷ୍ୟ ସେହି ଗତି ଲଭେ।

Verse 25

श्राद्धं प्रशस्तं विप्रेंद्राः संप्राप्ते चंद्रसंक्षये । सूर्यग्रहे विशेषेण कुरुक्षेत्रफलं स्मृतम् । श्राद्धे स्नाने तथा दाने पितॄणां तर्पणे तथा

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରମାନେ! ଚନ୍ଦ୍ରକ୍ଷୟ ସମୟରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶସ୍ତ। ବିଶେଷକରି ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣରେ ଏହା କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର-ଯାତ୍ରାଫଳ ସମାନ ବୋଲି ସ୍ମୃତିରେ କୁହାଯାଇଛି—ଶ୍ରାଦ୍ଧ, ସ୍ନାନ, ଦାନ ଓ ପିତୃତର୍ପଣରେ ମଧ୍ୟ।

Verse 26

प्रशस्तं चक्रतीर्थं च नात्र कार्य्या विचारणा

ଚକ୍ରତୀର୍ଥ ନିଶ୍ଚୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଶସ୍ତ; ଏଥିରେ ଆଉ ବିଚାର କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।

Verse 27

सर्वदा पावनं विप्राश्चक्रतीर्थं न संशयः । यस्तु श्राद्धं प्रकुर्वीत यात्रायामागतो नरः

ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଚକ୍ରତୀର୍ଥ ସର୍ବଦା ପାବନ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ଏବଂ ଯେ ନର ଯାତ୍ରାରେ ଆସି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ…

Verse 28

चक्रतीर्थे द्विजश्रेष्ठाः संपूज्य मधुसूदनम् । पूजितेषु द्विजेंद्रेषु विष्णुसांनिध्यमाप्नुयात्

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଚକ୍ରତୀର୍ଥରେ ମଧୁସୂଦନ (ବିଷ୍ଣୁ)ଙ୍କୁ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି, ଦ୍ୱିଜେନ୍ଦ୍ରମାନଙ୍କୁ ସତ୍କାର କଲେ, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 29

वाचा कृतं कर्मकृतं मनसां समुपार्जितम् । स्नानमात्रेण तत्पापं नश्यते नात्र संशयः

ବାଣୀଦ୍ୱାରା କୃତ, କର୍ମଦ୍ୱାରା କୃତ ଓ ମନରେ ସଞ୍ଚିତ ପାପ—ଏଠାରେ କେବଳ ସ୍ନାନମାତ୍ରେ ନଶ୍ୟ ହୁଏ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।