
ଅଧ୍ୟାୟ ୩୯ରେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦ୍ୱାଦଶୀ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଶୁଭ ନାମଗୁଡ଼ିକ ଉଲ୍ଲେଖ କରି, ପ୍ରତିଦିନ ପୁଣ୍ୟବୃଦ୍ଧି ହବିଷ୍-ସଦୃଶ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରାତ୍ରି-ଜାଗରଣ (ଜାଗରଣ) ଦ୍ୱାରା—ବିଶେଷତଃ ଶାଳଗ୍ରାମ-ଶିଳା ସମ୍ମୁଖରେ—ହୁଏ ବୋଲି କହନ୍ତି। ଯୁଗ୍ମ ବତି ସହ ଘିଅ ଦୀପ, ଶାଳଗ୍ରାମକୁ ପୁଷ୍ପାଚ୍ଛାଦନ, ଏବଂ ଚକ୍ରଚିହ୍ନିତ ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରତିମାର ଅଭ୍ୟଙ୍ଗପୂର୍ବକ ପୂଜା—ଚନ୍ଦନ, କର୍ପୂର, କୃଷ୍ଣାଗୁରୁ, କସ୍ତୁରୀ ଆଦି ସହ—ବିଧିରୂପେ ଦିଆଯାଇଛି। ଫଳଶ୍ରୁତିରେ ଦ୍ୱାଦଶୀ-ଜାଗରଣର ଫଳକୁ ମହାତୀର୍ଥ ପୁଣ୍ୟ, ଯଜ୍ଞ-ବ୍ରତ, ବେଦାଧ୍ୟୟନ, ପୁରାଣଶ୍ରବଣ/ଅଧ୍ୟୟନ, ତପସ୍ୟା ଓ ଆଶ୍ରମଧର୍ମାଚରଣର ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ସମାନ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି; ଏହି ଉପଦେଶ ପ୍ରମାଣବକ୍ତା ପରମ୍ପରାରେ ପ୍ରଚାରିତ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ସୂତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ଏହା ଅନୁଷ୍ଠାନ କରିବାକୁ ପ୍ରେରଣା ଦିଅନ୍ତି। ପରେ ଦ୍ୱାରକାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବିସ୍ତାରିତ—ଯାତ୍ରା ଅସମ୍ଭବ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମନସ୍ମରଣ, ଜପ ଓ ଘରେ ପାଠ କଲେ ଫଳ ମିଳେ। ବୈଷ୍ଣବଙ୍କୁ ଦାନ, ଶ୍ରବଣ, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଜାଗରଣକାଳରେ ବିଶେଷ ପାଠ ସୁପାରିଶ ହୋଇଛି; ଅବିରତ ଭକ୍ତିରେ ଘରେ ଅନେକ ତୀର୍ଥ ଓ ଦେବତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ରହେ ବୋଲି ଭାବ ଦିଆଯାଇଛି। ଶେଷରେ ବୈଷ୍ଣବ-ଅପମାନ, ଶୋଷଣମୂଳକ କାର୍ଯ୍ୟ, ଏବଂ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷ—ବିଶେଷତଃ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ—କୁ କ୍ଷତି କରିବା ନିଷିଦ୍ଧ; ତାହାଙ୍କ ବିପରୀତ ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ, ଧାତ୍ରୀ ଓ ତୁଳସୀ ରୋପଣ-ରକ୍ଷଣର ମହାପୁଣ୍ୟ ପ୍ରଶଂସିତ। କଳିଯୁଗରେ ନିତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁପାଠ ଓ ଭାଗବତଗାନ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଧର୍ମ, ଗୋପୀଚନ୍ଦନ ତିଳକ (ଧାରଣ-ଦାନ) ଓ ଦ୍ୱାଦଶୀ-ଜାଗରଣର ମହିମା, ଏବଂ ପ୍ରତିଦିନ “ଦ୍ୱାରକା” ନାମୋଚ୍ଚାରଣ ତୀର୍ଥସଦୃଶ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ ବୋଲି ଉପସଂହାର।
Verse 1
श्रीप्रह्लाद उवाच । जया च विजया चैव जयंती पापनाशिनी । उन्मीलिनी वंजुली च त्रिस्पृशा पक्षवर्द्धिनी
ଶ୍ରୀ ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ଜୟା ଓ ବିଜୟା, ଏବଂ ପାପନାଶିନୀ ଜୟନ୍ତୀ; ଉନ୍ମୀଲିନୀ, ବଞ୍ଜୁଲୀ, ତ୍ରିସ୍ପୃଶା ଓ ପକ୍ଷବର୍ଦ୍ଧିନୀ।
Verse 2
पुण्यं सर्वपुराणानां ते लभंते दिनेदिने । पक्वान्नं ये प्रकुर्वंति हविर्द्धान्यसमुद्भवम्
ହବି-ଧାନ୍ୟରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପକ୍ୱାନ୍ନକୁ ଭକ୍ତିରେ ନୈବେଦ୍ୟରୂପେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରୁଥିବା ଲୋକେ ଦିନେଦିନେ ସମସ୍ତ ପୁରାଣପ୍ରଶଂସିତ ପୁଣ୍ୟ ଲଭନ୍ତି।
Verse 3
जागरे पद्मनाभस्य घृतेनैव सुपाचितम् । वर्तिद्वयसमायुक्तं दीपं घृतसमन्वितम्
ପଦ୍ମନାଭଙ୍କ ଜାଗରେ ଘିଅରେ ଭଲଭାବେ ପକାଇ ପ୍ରସ୍ତୁତ, ଦୁଇଟି ବତିଯୁକ୍ତ ଓ ଘିଅପୂର୍ଣ୍ଣ ଦୀପ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 4
यः कुर्य्याज्जागरे विष्णोः शालिग्रामशिलाग्रतः । शालग्रामशिलाग्रे तु ये प्रकुर्वंति जागरम्
ଶାଳିଗ୍ରାମ-ଶିଳାର ସମ୍ମୁଖରେ ଯେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଜାଗର କରେ—ନିଶ୍ଚୟ, ଯେମାନେ ଶାଳିଗ୍ରାମ-ଶିଳା ଆଗରେ ରାତ୍ରିଜାଗର କରନ୍ତି—(ସେମାନେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଲଭନ୍ତି)।
Verse 5
कुर्वंति नृत्यवाद्ये च लोकानां रंजनाय च । संछादयंति कुसुमैः शालिग्रामशिलां च ये
ଲୋକମାନଙ୍କ ରଞ୍ଜନାର୍ଥେ ନୃତ୍ୟ ଓ ବାଦ୍ୟର ଆୟୋଜନ କରି, ଶାଳିଗ୍ରାମ-ଶିଳାକୁ ପୁଷ୍ପରେ ଆଛାଦିତ କରି ପୂଜା କରୁଥିବା ଲୋକେ ପୁଣ୍ୟକର୍ମୀ ଭାବେ ପ୍ରଶଂସିତ।
Verse 6
चक्रांकितां विशेषेण प्रतिमां वैष्णवीं द्विजाः । चंदनं च सकर्पूरं कृष्णागुरुसमन्वितम्
ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଚକ୍ରଚିହ୍ନାଙ୍କିତ ବୈଷ୍ଣବ ପ୍ରତିମାକୁ ବିଶେଷରେ ପୂଜା କର; କର୍ପୂରସହିତ ଚନ୍ଦନ, କୃଷ୍ଣାଗୁରୁ ମିଶାଇ ସୁଗନ୍ଧିତ କରି ଅର୍ପଣ କର।
Verse 7
युक्तं मृगमदेनापि यः करोति विलेपनम् । द्वादश्यां देवदेवस्य रात्रौ जागरणे सदा
ଯେ କେହି ମୃଗମଦ (କସ୍ତୁରୀ) ମିଶାଇ ଲେପନ କରେ, ସେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ରାତିରେ ଦେବଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ସଦା ଜାଗରଣ କରି ମହାପୁଣ୍ୟ ଲଭେ।
Verse 8
तस्य पुण्यं प्रवक्ष्यामि संक्षेपेण च वोऽग्रतः । तत्फलं कोटितीर्थे तु उज्जयिन्यां महालये
ସେହି ପୁଣ୍ୟକୁ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସଂକ୍ଷେପରେ କହୁଛି; ତାହାର ଫଳ ଉଜ୍ଜୟିନୀର ମହାଳୟସ୍ଥ କୋଟିତୀର୍ଥର ଫଳ ସମାନ।
Verse 9
वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे मथुरायां त्रिपुष्करे । अयोध्यायां प्रयागे च तीर्थे सागरसंगमे
ସେହି ଫଳ ବାରାଣସୀ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ମଥୁରା, ତ୍ରିପୁଷ୍କର; ଅଯୋଧ୍ୟା, ପ୍ରୟାଗ ଏବଂ ସାଗରସଙ୍ଗମ ତୀର୍ଥର ପୁଣ୍ୟ ସମାନ।
Verse 10
सर्वपुण्येषु तीर्थेषु देवतायतनेषु च । कृतैर्यज्ञायुतैस्तत्र व्रतदानैश्च पुष्कलैः
ଏହି ପୁଣ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟତୀର୍ଥ ଓ ଦେବାଳୟରେ ଲଭ୍ୟ ପୁଣ୍ୟ ସମାନ—ଯେନ ତେଠାରେ ଅସଂଖ୍ୟ ଯଜ୍ଞ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି ଏବଂ ପ୍ରଚୁର ବ୍ରତ ଓ ଉଦାର ଦାନ ଦିଆଯାଇଛି।
Verse 11
वेदैरधीतैर्यत्पुण्यं पुराणैश्चावगाहितैः । तपोभिश्चरितैः पुण्यं सम्यगाश्रम पालनैः
ବେଦ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ, ପୁରାଣକୁ ଗଭୀରଭାବେ ଅବଗାହନ କରିଲେ ଯେ ଫଳ, ତପସ୍ୟା କରିଲେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ଏବଂ ନିଜ ଆଶ୍ରମଧର୍ମକୁ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ପାଳନ କରିଲେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ—ସେଇ ସମାନ (ଏଠାରେ) ମିଳେ।
Verse 12
यत्फलं मुनिभिः प्रोक्तं वेदव्यासेन पुत्रक । तत्फलं जागरे विष्णोः पक्षयोः शुक्लकृष्णयोः
ହେ ପ୍ରିୟ ପୁତ୍ରକ! ମୁନିମାନେ ଓ ବେଦବ୍ୟାସ ଯେ ଫଳ କହିଛନ୍ତି, ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ହେଉ କି କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଇଁ ଜାଗରଣ କଲେ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
Verse 13
हैमवत्यै पुरा प्रोक्तं कैलासे शूलपाणिना । नारदाय पुरा प्रोक्तं ब्रह्मणा मत्समीपतः
ପୂର୍ବେ କୈଲାସରେ ଶୂଳପାଣି (ଶିବ) ଏହା ହୈମବତୀଙ୍କୁ କହିଥିଲେ; ଏବଂ ଅତି ପୂର୍ବେ ବ୍ରହ୍ମା ମୋ ସମ୍ମୁଖରେ ନାରଦଙ୍କୁ ଏହା ଉପଦେଶ ଦେଇଥିଲେ।
Verse 14
अरुणेन वज्रहस्ताय कथितं पृच्छते पुरा । द्वादशीजागरस्योक्तं फलं विप्रा मया च वः । तत्कुरुध्वं द्विजा यूयं जागरं विष्णुवासरे
ପୂର୍ବେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିବାରେ ଅରୁଣ ଏହାକୁ ବଜ୍ରହସ୍ତଙ୍କୁ କହିଥିଲେ। ଏବଂ ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଦ୍ୱାଦଶୀ-ଜାଗରଣର ଫଳ ମୁଁ ମଧ୍ୟ ତୁମକୁ କହିଛି। ତେଣୁ ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ବିଷ୍ଣୁବାସରେ ଏହି ଜାଗରଣ କର।
Verse 15
सूत उवाच । इत्युक्त्वा ब्राह्मणान्प्राह बलिं पौत्रं स्वकं ततः । त्वमपि श्रद्धया पौत्र कुरु जागरणं हरेः
ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି କହି ସେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ; ପରେ ନିଜ ପୌତ୍ର ବଳିଙ୍କୁ କହିଲେ—“ହେ ପୌତ୍ର! ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ହରିଙ୍କ ଜାଗରଣ କର।”
Verse 16
द्वारका मनसा ध्याता पापं वर्षशतान्वितम् । कीर्तनाच्छतजन्मोत्थं दहते नात्र संशयः
ମନରେ ଦ୍ୱାରକାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କଲେ ଶତବର୍ଷର ସଞ୍ଚିତ ପାପ ନଶ୍ଟ ହୁଏ। ତାଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନରେ ଶତଜନ୍ମଜ ପାପ ମଧ୍ୟ ଦଗ୍ଧ ହୁଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 17
पापं जन्मसहस्रोत्थं पदमात्रेण गच्छताम् । द्वारका हरते नूनं मुक्तिः कृष्णस्य दर्शनात्
ଯେମାନେ ତାଙ୍କ ଦିଗକୁ କେବଳ ଗୋଟିଏ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତି, ଦ୍ୱାରକା ସେମାନଙ୍କ ସହସ୍ରଜନ୍ମଜ ପାପ ନିଶ୍ଚୟ ହରଣ କରନ୍ତି। କୃଷ୍ଣଦର୍ଶନରୁ ମୁକ୍ତି ମିଳେ।
Verse 18
न शक्नोति यदा गंतुं द्वारकां चैव मानवः । माहात्म्यं पठनीयं तु द्वारकासंभवं गृहे
ଯେତେବେଳେ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଯାଇପାରେ ନାହିଁ, ସେତେବେଳେ ଦ୍ୱାରକା-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଘରେ ନିଶ୍ଚୟ ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
Verse 19
दातव्यं वैष्णवानां तु श्रोतव्यं भक्तिभावतः । द्वादश्यां च विशेषेण पठनीयं तु जागरे
ଏହାକୁ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ଦେବା ଉଚିତ ଏବଂ ଭକ୍ତିଭାବରେ ଶୁଣିବା ଉଚିତ। ବିଶେଷକରି ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ରାତ୍ରି ଜାଗରଣ ସମୟରେ ଏହା ପଢ଼ିବା ଉଚିତ।
Verse 20
द्वारका संभवं पुण्यं स संप्राप्नोति मानवः । प्रसादाद्वासुदेवस्य सत्यंसत्यं च भाषितम्
ବାସୁଦେବଙ୍କ ପ୍ରସାଦରୁ ମନୁଷ୍ୟ ଦ୍ୱାରକା-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପୁଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଏହା ସତ୍ୟ—ସତ୍ୟ ହିଁ କୁହାଯାଇଛି।
Verse 21
गृहे संतिष्ठते नित्यं मथुरा द्वारका तथा । अवंती च तथा माया प्रयागं कुरुजांगलम्
ଯାହାର ଗୃହରେ ନିତ୍ୟ ମଥୁରା ଓ ଦ୍ୱାରକା ବିରାଜେ, ସେଠାରେ ଅବନ୍ତୀ ଓ ମାୟା, ପ୍ରୟାଗ ଏବଂ କୁରୁଜାଙ୍ଗଳ ମଧ୍ୟ ସଦା ଅବସ୍ଥିତ।
Verse 22
त्रिपुष्करं नैमिषं च गंगाद्वारं च सौकरम् । चंद्रेशं चैव केदारं तथा रुद्रमहालयम्
ତ୍ରିପୁଷ୍କର, ନୈମିଷ, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର ଓ ସୌକର; ତଥା ଚନ୍ଦ୍ରେଶ, କେଦାର ଏବଂ ରୁଦ୍ରଙ୍କ ମହାଳୟ—ଏସବୁ ମଧ୍ୟ ସେହି ମହିମାରେ ସମାବିଷ୍ଟ।
Verse 23
वस्त्रापथं महादेवं महाकालं तथैव च । भूतेश्वरं भस्मगात्रं सोमनाथमुमापतिम्
ବସ୍ତ୍ରାପଥ, ମହାଦେବ ଓ ମହାକାଳ; ଭସ୍ମଗାତ୍ର ଭୂତେଶ୍ୱର, ଏବଂ ଉମାପତି ସୋମନାଥ—ଏହି ଶିବସ୍ୱରୂପମାନଙ୍କର ଏଠାରେ ସ୍ମରଣ।
Verse 24
कोटिलिंगं त्रिनेत्रं च देवं भृगुवनेचरम् । दीपेश्वरं महानादं देवं चैवाचलेश्वरम्
କୋଟିଲିଙ୍ଗ, ତ୍ରିନେତ୍ରଧାରୀ ଦେବ ଓ ଭୃଗୁବନେ ବିରାଜିତ ଦେବ; ଦୀପେଶ୍ୱର, ମହାନାଦ ଏବଂ ଅଚଲେଶ୍ୱର—ଏହି ଶୈବ ତୀର୍ଥରୂପମାନେ ଏଠାରେ କୀର୍ତ୍ତିତ।
Verse 25
ब्रह्मादयः सुरगणा गृहे तिष्ठंति सर्वदा । पितरो नागगंधर्वा मुनयः सिद्धचारणाः
ସେହି ଗୃହରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସୁରଗଣ ସର୍ବଦା ବସନ୍ତି; ତଥା ପିତୃଗଣ, ନାଗ, ଗନ୍ଧର୍ବ, ମୁନି, ସିଦ୍ଧ ଓ ଚାରଣମାନେ ମଧ୍ୟ।
Verse 26
तीर्थानि यानि कानि स्युरश्वमेधादयो मखाः । कृष्णजन्माष्टमीं पौत्र यः करोति विशेषतः
ଯେତେ ତୀର୍ଥ ଥାଉ ଓ ଅଶ୍ୱମେଧାଦି ଯଜ୍ଞ ଥାଉ—ହେ ପୌତ୍ର, ଯେ ଜଣେ ବିଶେଷ ଭକ୍ତିରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ-ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ପାଳନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କର ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ପୁଣ୍ୟଫଳ ପାଏ।
Verse 27
यथा भागवतं शास्त्रं तथा भागवतो नरः । उभयोरंतरं नास्ति हरहर्योस्तथैव च
ଯେପରି ଭାଗବତ ଶାସ୍ତ୍ର, ସେପରି ଭାଗବତ ଭକ୍ତ; ଉଭୟରେ କୌଣସି ଭେଦ ନାହିଁ। ସେହିପରି ହର ଓ ହରିଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର ନାହିଁ।
Verse 28
नीलीक्षेत्रं तु यो याति मूलकं भक्षयेत्तु यः । नैवास्ति नरकोद्धारं कल्पकोटिशतैरपि
ଯେ ନୀଲୀ-କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ ମୂଳକ (ମୂଳା) ଭକ୍ଷଣ କରେ, ତାହାର ନରକରୁ ଉଦ୍ଧାର କୋଟି କୋଟି କଳ୍ପରେ ମଧ୍ୟ ହୁଏ ନାହିଁ।
Verse 29
नीलीकर्म तु यः कुर्य्याद्ब्राह्मणो लोभमोहितः । नाप्नोति सुकृतं किंचित्कुर्य्याद्वा रसविक्रयम्
ଲୋଭରେ ମୋହିତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଯଦି ‘ନୀଲୀ-କର୍ମ’ କରେ, ତେବେ ସେ କିଛିମାତ୍ର ପୁଣ୍ୟ ପାଏ ନାହିଁ; ଏବଂ ‘ରସ’ର ବିକ୍ରୟ-ବ୍ୟବସାୟ କଲେ ମଧ୍ୟ (ତାହା ନିଷ୍ଫଳ)।
Verse 30
प्रसीदति न विश्वात्मा वैष्णवे चापमानिते । अश्वत्थं छेदयेद्यो वै एकैकस्मिंश्च पर्वणि
ବୈଷ୍ଣବଙ୍କୁ ଅପମାନ କଲେ ବିଶ୍ୱାତ୍ମା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଏବଂ ଯେ ଅଶ୍ୱତ୍ଥ (ପିପଳ) ବୃକ୍ଷ କାଟେ—ବିଶେଷତଃ ପ୍ରତ୍ୟେକ ପର୍ବଦିନରେ—ସେ ମହାପାପର ଭାଗୀ ହୁଏ।
Verse 31
मन्वंतराणि तावंति रौरवे वसतिर्भवेत् । अरिष्टकाष्ठैर्दैत्येंद्र कार्य्यं यः कुरुते क्वचित् । न पूजामर्घदानं च तस्य गृह्णाति भास्करः
ଯେତେ ମନ୍ୱନ୍ତର, ସେତେକାଳ ତାହାର ବାସ ରୌରବ ନରକରେ ହୁଏ। ହେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର, ଯେ କେହି କେବେ ଅରିଷ୍ଟ-କାଷ୍ଠରେ କାମ କରେ, ଭାସ୍କର (ସୂର୍ଯ୍ୟ) ତାହାର ପୂଜା ଓ ଅର୍ଘ୍ୟଦାନ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି ନାହିଁ।
Verse 32
छेदापकस्य चार्के तु च्छेदकस्य च दैत्यज । शतं जन्मानि दारिद्यं जायते च सरोगता
ହେ ଦୈତ୍ୟପୁତ୍ର, ଅର୍କ (ଆକ) ଗଛ କାଟାଇବାକୁ କାରଣ ହେଉଥିବା ଲୋକ ଓ ନିଜେ କାଟୁଥିବା ଲୋକ—ଦୁହେଁ ଶତ ଜନ୍ମ ଦାରିଦ୍ର୍ୟ ଓ ରୋଗପୀଡ଼ାରେ ପଡ଼ନ୍ତି।
Verse 33
रोपयेत्पालयेद्यो वै सूर्य्यवृक्षं नरोत्तमः । सप्तकल्पं वसेत्सोऽत्र समीपे भास्करस्य हि
ଯେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ପବିତ୍ର ବୃକ୍ଷକୁ ରୋପଣ କରି ପାଳନ କରେ, ସେ ଏଠାରେ ଭାସ୍କର (ସୂର୍ଯ୍ୟ)ଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ସପ୍ତ କଲ୍ପ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାସ କରେ।
Verse 34
रोपितैर्देववृक्षैस्तु यत्फलं लक्षकोटिभिः । न्यग्रोधवृक्षेणैकेन रोपितेन फलं हि तत्
ଲକ୍ଷକୋଟି ଦେବବୃକ୍ଷ ରୋପଣରେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ଏକମାତ୍ର ନ୍ୟଗ୍ରୋଧ (ବଟ) ବୃକ୍ଷ ରୋପଣରେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ଫଳ ମିଳେ।
Verse 35
धात्रीद्रुमेऽप्येवमेव फलं भवति रोपिते । तुलसीरोपणे चैव अधिकं चापि सुव्रत । अमरत्वं च ते यांति नात्र कार्य्या विचारणा
ଧାତ୍ରୀ (ଆମଳକୀ) ବୃକ୍ଷ ରୋପଣରେ ମଧ୍ୟ ସେହିପରି ଫଳ ହୁଏ। କିନ୍ତୁ ତୁଳସୀ ରୋପଣରେ ତାହାଠାରୁ ଅଧିକ ପୁଣ୍ୟ, ହେ ସୁବ୍ରତ; ସେମାନେ ଅମରତ୍ୱକୁ ମଧ୍ୟ ପାଆନ୍ତି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 36
द्वारकां कलिकाले तु प्रातरुत्थाय कीर्तयेत् । स सर्वपापनिर्मुक्तः स्वर्गं याति न संशयः
କଳିଯୁଗରେ ପ୍ରାତଃକାଳେ ଉଠି ଦ୍ୱାରକାର କୀର୍ତ୍ତନ କରିବା ଉଚିତ। ସେ ସର୍ବ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଏ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 37
रोहिणीसहिता ये न द्वादशी समुपोषिता । महापातकसंयुक्तः कल्पांते नाकमाप्नुयात्
ରୋହିଣୀ-ଯୁକ୍ତ ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଯେ ଯଥାବିଧି ଉପବାସ କରେନାହିଁ, ସେ ମହାପାତକରେ ଲିପ୍ତ ରହେ ଏବଂ କଳ୍ପାନ୍ତରେ ମଧ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗ ପାଉନାହିଁ।
Verse 38
वासरः को विना सूर्य्यं विना सोमेन का निशा । विना वृक्षेण को ग्रामो द्वादशी किं व्रतं विना
ସୂର୍ଯ୍ୟ ବିନା ଦିନ କ’ଣ? ଚନ୍ଦ୍ର ବିନା ରାତି କ’ଣ? ବୃକ୍ଷ ବିନା ଗ୍ରାମ କ’ଣ? ଏବଂ ବ୍ରତ ବିନା ଦ୍ୱାଦଶୀ କ’ଣ?
Verse 39
गृहं च नरकं तस्य यमदण्डं द्वितीयकम् । न यत्र पठते नित्यं विष्णोर्नामसहस्रकम्
ଯେଉଁ ଘରେ ନିତ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁ-ନାମସହସ୍ର ପାଠ ହୁଏନାହିଁ, ସେ ଘର ନରକ ସ୍ୱରୂପ; ଯମଦଣ୍ଡର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ ଅଟେ।
Verse 40
नरकं च भवेत्तस्य द्वितीयं यमशासनम् । नैव भागवतं यत्र पुराणं गीयते कलौ । अन्धकूपेषु क्षिप्यंते ज्वलितेषु हुताशने
କଳିଯୁଗରେ ଯେଉଁଠାରେ ଭାଗବତ ପୁରାଣ ଗାୟନ ହୁଏନାହିଁ, ସେ ସ୍ଥାନ ନରକ ହୋଇଯାଏ—ଯମଶାସନର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପ। (ଏମାନେ) ଅନ୍ଧକୂପରେ ଓ ଜ୍ୱଳିତ ଅଗ୍ନିରେ ନିକ୍ଷିପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 41
द्विषंति ये भागवतं न कुर्वंति दिनं हरेः । यमदूतैश्च नीयन्ते तथा भूमौ भवंति ते
ଯେମାନେ ଭାଗବତକୁ ଦ୍ୱେଷ କରନ୍ତି ଓ ହରିଙ୍କ ପବିତ୍ର ଦିନ ପାଳନ କରନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଯମଦୂତମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନୀତ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ପୁନଃ ପୃଥିବୀରେ ଜନ୍ମ ନେନ୍ତି।
Verse 42
वाच्यमानं न शृण्वंति हरेश्चरितमुत्तमम् । करपत्रैश्च पीड्यंते सुतीव्रैर्यम शासनात्
ହରିଙ୍କ ଉତ୍ତମ ଚରିତ ପାଠ ହେଉଥିବାବେଳେ ଯେମାନେ ଶୁଣନ୍ତି ନାହିଁ, ସେମାନେ ଯମଶାସନରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କରପତ୍ରସଦୃଶ ଧାରାଦ୍ୱାରା ପୀଡିତ ହୁଅନ୍ତି।
Verse 43
निन्दां कुर्वंति ये पापा वैष्णवानां महात्मनाम् । तेषां निरयपातस्तु यावदाभूतसंप्लवम्
ଯେ ପାପୀ ମହାତ୍ମା ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କର ନରକପାତ ମହାପ୍ରଳୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହେ।
Verse 44
गोकोटितीर्थादधिकं स्नानं तत्राधिकं भवेत् । ये पश्यंति महापुण्या गोपीचंदनमृत्तिकाम् । गंगास्नानफलं तेषां जायते नात्र संशयः
ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କୋଟି ତୀର୍ଥଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଫଳଦାୟକ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଯେ ମହାପୁଣ୍ୟବାନ ଗୋପୀଚନ୍ଦନ ମୃତ୍ତିକାକୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କୁ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 45
वैष्णवानां प्रयच्छंति गोपीचं दनमृत्तिकाम् । येषां ललाटे तिलकः गोपीचंदनसंभवम्
ଯେମାନେ ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ଗୋପୀଚନ୍ଦନ ମୃତ୍ତିକା ଅର୍ପଣ କରନ୍ତି, ଏବଂ ଯାହାଙ୍କ ଲଲାଟରେ ଗୋପୀଚନ୍ଦନଜନିତ ତିଳକ ଶୋଭେ—ସେମାନେ ଧନ୍ୟ।
Verse 46
गोपीचंदनपुंड्रेण द्वादश्यां जागरे कृते । विष्णोर्नामसहस्रस्य पाठेन मुक्तिमाप्नुयात्
ଗୋପୀଚନ୍ଦନରେ କୃତ ବୈଷ୍ଣବ ତିଳକ ଲଲାଟେ ଧାରଣ କରି, ଦ୍ୱାଦଶୀରେ ଜାଗରଣ କରି ଏବଂ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସହସ୍ରନାମ ପାଠ କଲେ ମୁକ୍ତି ଲଭେ।
Verse 47
ये नित्यं प्रातरुत्थाय वैष्णवानां तु कीर्तनम् । गोमतीस्मरणं कुर्युः कृष्णतुल्या न संशयः
ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କ କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି ଓ ଗୋମତୀର ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କୃଷ୍ଣତୁଲ୍ୟ ହୁଅନ୍ତି—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।
Verse 48
ये नित्यं प्रातरुत्थाय द्वारकेति वदंति च । तीर्थकोटिभवं पुण्यं लभंते च दिनेदिने
ଯେମାନେ ନିତ୍ୟ ପ୍ରଭାତେ ଉଠି ‘ଦ୍ୱାରକା’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦିନେଦିନେ କୋଟି ତୀର୍ଥରୁ ଜନିତ ପୁଣ୍ୟସମ ପୁଣ୍ୟ ଲଭନ୍ତି।