Adhyaya 35
Prabhasa KhandaDvaraka MahatmyaAdhyaya 35

Adhyaya 35

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ସଂବାଦରୂପେ ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଦ୍ୱାରକା-କ୍ଷେତ୍ରର ଅତିଶୟ ପବିତ୍ରତା ବର୍ଣ୍ଣନା କରନ୍ତି। ସେ କହନ୍ତି ଯେ ସେଠାର ଚତୁର୍ଭୁଜ ବୈଷ୍ଣବ ଭକ୍ତ ଓ ନିବାସୀମାନଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମନ ପରିବର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ; ଦ୍ୱାରକାର ମହିମା ଏତେ ବ୍ୟାପକ ଯେ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଦେଖନ୍ତି। ପଥର, ଧୂଳିକଣା ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ପ୍ରାଣୀମାନେ ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷର ଉପାୟ ଭାବେ ଉଲ୍ଲେଖିତ। ତାପରେ ନୀତିନିୟମ ଆସେ—ଦ୍ୱାରକାର ବୈଷ୍ଣବମାନଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା (ବୈଷ୍ଣବ-ନିନ୍ଦା) ମହାଦୋଷ। ଜୟନ୍ତଙ୍କ ଦଣ୍ଡଦାନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଦେଇ ନିନ୍ଦକ ଘୋର ଦୁଃଖ ଭୋଗେ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ପରେ ଦ୍ୱାରକାରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣସେବା, ଭକ୍ତିସହ ବାସ ଓ ଅଳ୍ପଦାନ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥର ବଡ଼ କର୍ମଠାରୁ ଅଧିକ ଫଳଦାୟକ—କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଦାନ, ଗୋଦାବରୀ ପୁଣ୍ୟଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା ହୁଏ। ଗୁରୁ ସିଂହରାଶିରେ ଥିଲେ ଗୋମତୀସ୍ନାନର ବିଶେଷ ଫଳ ଓ କିଛି ମାସରେ ପୁଣ୍ୟବୃଦ୍ଧିର ଉଲ୍ଲେଖ ଅଛି। ଶେଷରେ ଲୋକହିତ ଧର୍ମ—ଆଶ୍ରୟଶାଳା, ଜଳବ୍ୟବସ୍ଥା, ବିଶ୍ରାମଗୃହ, ପୋଖରୀ-କୂଆ ମରାମତି, ବିଷ୍ଣୁମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା—ଏହାଦ୍ୱାରା କ୍ରମେ ସ୍ୱର୍ଗସୁଖ ଓ ବିଷ୍ଣୁଲୋକପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ; ଦ୍ୱାରକାରେ ପୁଣ୍ୟ ଶୀଘ୍ର ବଢ଼େ ଓ ପାପର ‘ଅଙ୍କୁର’ କାହିଁକି ରୋକାଯାଏ ବୋଲି ପ୍ରଶ୍ନ ସହ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।

Shlokas

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । अहो क्षेत्रस्य माहात्म्यं समंताद्दशयोजनम् । दिविष्ठा यत्र पश्यंति सर्वानेव चतुर्भुजान्

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ଅହୋ! ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅଦ୍ଭୁତ; ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ। ଯେଉଁଠାରେ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଦିବ୍ୟରୂପେ ଦେଖନ୍ତି।

Verse 2

अहो क्षेत्रस्य माहात्म्यं दृष्ट्वा नित्यं चतुर्भुजान् । द्वारकावासिनः सर्वान्नमस्यंति दिवौकसः

ଅହୋ! ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଏପରି—ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ ଚତୁର୍ଭୁଜ ରୂପେ ଦେଖି ସ୍ୱର୍ଗବାସୀମାନେ ସେମାନଙ୍କ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।

Verse 3

अहो क्षेत्रस्य माहात्म्यं सर्वशास्त्रेषु विश्रुतम् । अहो क्षेत्रस्य माहात्म्यं शृण्वंतु ऋषयोऽमलाः

ଅହୋ! ଏହି କ୍ଷେତ୍ରର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ଅହୋ! ନିର୍ମଳ ଋଷିମାନେ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରମହିମାକୁ ପୁନର୍ବାର ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 4

मुक्तिं नेच्छंति यत्रस्थाः कृष्णसेवोत्सुकाः सदा । यत्रत्याश्चैव पाषाणा यत्र क्वापि विमुक्तिदाः

ସେହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନରେ ବସୁଥିବା, ସଦା କୃଷ୍ଣସେବାରେ ଉତ୍ସୁକ ଲୋକେ ମୁକ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି ନାହିଁ। ସେଠାର ପାଷାଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଯେଉଁଠି ଥାଉନାହିଁ, ମୋକ୍ଷଦାତା ହୋଇଯାନ୍ତି।

Verse 5

अपि कीट पतंगाद्याः पशवोऽथ सरीसृपाः । विमुक्ताः पापिनः सर्वे द्वारकायाः प्रसादतः । किं पुनर्मानवा नित्यं द्वारकायां वसंति ये

କୀଟପତଙ୍ଗାଦି, ପଶୁ ଓ ସରୀସୃପ—ପାପୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ—ଦ୍ୱାରକାର ପ୍ରସାଦରେ ସମସ୍ତେ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି। ତେବେ ଯେ ମାନବମାନେ ନିତ୍ୟ ଦ୍ୱାରକାରେ ବସନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ କଥା କ’ଣ କହିବା!

Verse 6

या गतिः सर्वजंतूनां द्वारकापुरवासिनाम् । सा गतिर्दुर्लभा नूनं मुनीनामूर्द्ध्वरेतसाम्

ଦ୍ୱାରକାପୁରରେ ବସୁଥିବା ସମସ୍ତ ଜୀବ ଯେ ଗତି ପାଆନ୍ତି, ସେହି ଗତି ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱରେତା ତପସ୍ୱୀ ମୁନିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 7

सर्वेषु क्षेत्रतीर्थेषु वसतां वर्षकोटिभिः । तत्फलं निमिषाद्धेंन द्वारकायां दिनेदिने

ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର-ତୀର୍ଥରେ କୋଟି ବର୍ଷ ବସିଲେ ଯେ ଫଳ ମିଳେ, ସେହି ଫଳ ଦ୍ୱାରକାରେ ଦିନେଦିନେ ଏକ ନିମିଷରେ ହିଁ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ।

Verse 8

द्वारकायां स्थिताः सर्वे नरा नार्य्यश्चतुर्भुजाः । द्वारकावासिनः सर्वान्यः पश्येत्कलुषापहान् । सत्यंसत्यं द्विजश्रेष्ठाः कृष्णस्यातिप्रियो भवेत्

ଦ୍ୱାରକାରେ ଥିବା ସମସ୍ତ ନର-ନାରୀ ଚତୁର୍ଭୁଜ ଭଳି (ଦିବ୍ୟ) ଦେଖାଯାନ୍ତି। ଯେ କେହି ଦ୍ୱାରକାବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କୁ କଲୁଷ-ନାଶକ ଭାବେ ଦେଖେ—ସତ୍ୟଂ ସତ୍ୟଂ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ—ସେ କୃଷ୍ଣଙ୍କର ଅତିପ୍ରିୟ ହୁଏ।

Verse 9

द्वारकावासिनो ये वै निंदंति पुरुषाधमाः । कृष्णस्नेहविहीनास्ते पतंति दुःखसागरे

ଯେ ଅଧମ ପୁରୁଷମାନେ ଦ୍ୱାରକାବାସୀଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ କୃଷ୍ଣପ୍ରେମହୀନ ହୋଇ ଦୁଃଖସାଗରେ ପତିତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 10

जयंतेन भृशं त्रस्ताः शूलाग्रारोपिताश्चिरम् । कर्षितास्ताडितास्ते वै मूर्च्छिताः पुनरुत्थिताः

ଜୟନ୍ତଙ୍କ ଭୟରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ଦୀର୍ଘକାଳ ଶୂଳର ଅଗ୍ରରେ ଆରୋପିତ ହେଲେ; ଟାଣି ଓ ପିଟି ମୂର୍ଛିତ ହୋଇ ପୁଣି ଉଠୁଥିଲେ।

Verse 11

त्राहित्राहि जयंत त्वं वदंतो हि भयातुराः । स्मरंतः पूर्वपापं ते जयंतेन प्रताडिताः

ଭୟାତୁର ହୋଇ ସେମାନେ “ତ୍ରାହି ତ୍ରାହି, ହେ ଜୟନ୍ତ!” ବୋଲି କହୁଥିଲେ; ପୂର୍ବପାପ ସ୍ମରଣ କରି କରି ଜୟନ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରହୃତ ହେଲେ।

Verse 12

जयंत उवाच । किं कृतं मंदभाग्यैर्वो यत्पापं च सुदारुणम् । सर्वं पुण्यफलं लब्ध्वा द्वारकावासमुत्तमम्

ଜୟନ୍ତ କହିଲେ—“ହେ ମନ୍ଦଭାଗ୍ୟମାନେ! ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟଫଳ ଲାଭ କରି ଦ୍ୱାରକାର ଉତ୍ତମ ବାସ ଅଧିକାର ପାଇଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ତୁମେ କେଉଁ ଅତି ଦାରୁଣ ପାପ କଲ?”

Verse 13

द्वारकावासिनां निंदा महापापाधिका ध्रुवम् । न निवर्तेत तत्पापं सा ज्ञेया परमेश्वरी

ଦ୍ୱାରକାବାସୀଙ୍କ ନିନ୍ଦା ନିଶ୍ଚୟ ମହାପାପଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଅଧିକ; ସେହି ପାପ ସହଜରେ ନିବୃତ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ—ତାହାର ଫଳଶକ୍ତି ପରମେଶ୍ୱରୀ ସମାନ ବୋଲି ଜାଣ।

Verse 14

अतः कृष्णाज्ञया सर्वान्पापिनो दंडयाम्यहम् । वैष्णवानां च निंदायाः फलं भुक्त्वा सुदारुणम्

ଅତଏବ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ମୁଁ ଏହି ସମସ୍ତ ପାପୀଙ୍କୁ ଦଣ୍ଡ ଦେଉଛି, ଯେଣୁ ସେମାନେ ବୈଷ୍ଣବ-ନିନ୍ଦାର ଅତି ଦାରୁଣ ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତୁ।

Verse 15

ततस्तु द्वारकायां च पुण्यं जन्म भविष्यति । कृष्णं प्रतोष्य संसिद्धिर्भविष्यति सुदुर्ल्लभा

ତାପରେ ଦ୍ୱାରକାରେ ପୁଣ୍ୟମୟ ଜନ୍ମ ହେବ; ଏବଂ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ ଅତି ଦୁର୍ଲଭ ସିଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହେବ।

Verse 16

तस्मात्तद्भुज्यतां पापं जातं वैष्णवनिंदनात् । तत्रत्यानां प्रभुर्नैव यम ईष्टे महेश्वरः

ଏହେତୁ ବୈଷ୍ଣବ-ନିନ୍ଦାରୁ ଜନିତ ସେହି ପାପକୁ ଭୋଗ କରି କ୍ଷୟ କରିବା ଉଚିତ; କାରଣ ସେଠାରେ ବସୁଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯମ ପ୍ରଭୁ ନୁହେଁ, ମହେଶ୍ୱର ହିଁ ପରମ ଅଧିପତି ପୂଜ୍ୟ।

Verse 17

श्रीप्रह्लाद उवाच । तस्माद्द्वारवतीं गत्वा संसेव्यो देवनायकः

ଶ୍ରୀପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ଏହେତୁ ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ଯାଇ ଦେବନାୟକ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ସେବନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 18

गोमतीतीरमाश्रित्य द्वारकायां प्रयच्छति । यत्तु किंचिद्धनं विप्राः श्रूयतां तत्फलोदयम्

ଦ୍ୱାରକାରେ ଗୋମତୀ ତଟକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ଯେ କିଛି ଧନ ଦାନ ଦିଆଯାଏ—ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ତାହାର ଫଳୋଦୟ ଶୁଣନ୍ତୁ।

Verse 19

हेमभारसहस्रैस्तु रविवारे रविग्रहे । कुरुक्षेत्रे यदाप्नोति गजाश्वरथदानतः

ରବିବାର ସୂର୍ୟଗ୍ରହଣ ସମୟରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା ଓ ରଥ ଦାନ କଲେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ମିଳେ, ତାହା ସହସ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣଭାର ସମାନ।

Verse 20

सहस्रगुणितं तस्मात्सत्यंसत्यं मयोदितम् । हेममाषार्द्धमानेन द्वारकादानयोगतः

ଏହେତୁ ସେହି ପୁଣ୍ୟ ସହସ୍ରଗୁଣ ହୁଏ—ଏହା ସତ୍ୟ, ସତ୍ୟ, ମୁଁ କହିଛି। ଦ୍ୱାରକାର ଦାନଯୋଗରେ ଅର୍ଧ ମାଷ ପରିମାଣ ସୁନା ଦାନ କଲେ ମଧ୍ୟ ସେହି ବହୁଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ।

Verse 21

पत्राणां चैव पुष्पाणां नैवेद्यसिक्थसंख्यया । कृष्णदेवस्य पूजायामनंतं भवति द्विजाः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦେବଙ୍କ ପୂଜାରେ ପତ୍ର-ପୁଷ୍ପର ସଂଖ୍ୟା ହେଉ କି ନୈବେଦ୍ୟ ଓ ଦୀପ (ସିକ୍ଥ) ଅର୍ପଣର ସଂଖ୍ୟା—ଫଳ ଅନନ୍ତ ହୁଏ।

Verse 22

अन्नदानं तु यः कुर्य्याद्द्वारकायां तु तत्फलम् । नैव शक्नोम्यहं वक्तुं ब्रह्मा शेषमहेश्वरौ

ଦ୍ୱାରକାରେ ଯେ ଅନ୍ନଦାନ କରେ, ତାହାର ଫଳ ମୁଁ କହିପାରେ ନାହିଁ; ବ୍ରହ୍ମା, ଶେଷ ଓ ମହେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

Verse 23

ब्राह्मणः क्षत्रियो वैश्यः शूद्रो वाऽप्यथ वांऽत्यजः । नारी वा द्वारकायां वै भक्त्या वासं करोति वै

ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ, ବୈଶ୍ୟ, ଶୂଦ୍ର କିମ୍ବା ଅନ୍ତ୍ୟଜ—ଅଥବା ନାରୀ—ଯେ କେହି ଦ୍ୱାରକାରେ ଭକ୍ତିସହ ବାସ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ଏହି ପବିତ୍ର ପୁଣ୍ୟର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 24

कुलकोटिं समुद्धृत्य विष्णुलोके महीयते । सत्यंसत्यं द्विजश्रेष्ठा नानृतं मम भाषितम्

ନିଜ କୁଳକୋଟିକୁ ଉଦ୍ଧାର କରି ସେ ବିଷ୍ଣୁଲୋକରେ ପୂଜିତ ହୁଏ। ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ସତ୍ୟ ସତ୍ୟ—ମୋ କଥା ମିଥ୍ୟା ନୁହେଁ।

Verse 25

द्वारकावासिनं दृष्ट्वा स्पृष्ट्वा चैव विशेषतः । महापापविनिर्मुक्ताः स्वर्गलोके वसंति ते

ଦ୍ୱାରକାବାସୀଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ବିଶେଷତଃ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ, ସେମାନେ ମହାପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗଲୋକରେ ବସନ୍ତି।

Verse 26

पांसुवो द्वारकाया वै वायुना समुदीरिताः । पापिनां मुक्तिदाः प्रोक्ताः किं पुनर्द्वारका भुवि

ଦ୍ୱାରକାର ଧୂଳିକଣାମାନେ ମଧ୍ୟ ବାୟୁଦ୍ୱାରା ଉଡ଼ି ଯାଇ ପାପୀମାନଙ୍କୁ ମୁକ୍ତି ଦେଇଥାଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି—ତେବେ ଭୂମିରେ ଥିବା ସ୍ୱୟଂ ଦ୍ୱାରକାର ମହିମା କେତେ!

Verse 27

श्रीप्रह्लाद उवाच । श्रूयतां द्विजशार्दूला महामोहविनाशनम् । द्वारकायाश्च माहात्म्यं गोमतीकृष्णसन्निधौ

ଶ୍ରୀପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶାର୍ଦୂଳମାନେ, ଶୁଣନ୍ତୁ: ମହାମୋହବିନାଶକ ଦ୍ୱାରକାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଗୋମତୀ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ।

Verse 28

कुशावर्त्तात्समारभ्य यावद्वै सागरावधि । यस्यां तिथौ समायाति सिंहे देवपुरोहितः

କୁଶାବର୍ତ୍ତରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ସମୁଦ୍ରସୀମା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ—ଯେ ତିଥିରେ ଦେବପୁରୋହିତ ବୃହସ୍ପତି ସିଂହରାଶିରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।

Verse 29

तस्यां हि गोमतीस्नानं द्विषङ्गोदावरीफलम् । अवगाहिता प्रयत्नेन सिंहांते गौतमी सकृत्

ସେହି ସମୟରେ ଗୋମତୀରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଗୋଦାବରୀର ପୁଣ୍ୟର ଦ୍ୱିଗୁଣ ଫଳ ମିଳେ। ଯେ ଚେଷ୍ଟାକରି ସିଂହର ଶେଷେ ଗୌତମୀରେ ଏକଥର ଅବଗାହନ କରେ, ସେଇ ଫଳ ପାଏ।

Verse 30

गोदावर्य्यां भवेत्पुण्यं वसतो वर्षसंख्यया । तत्फलं समवाप्नोति गोमतीसेवनाद्द्विजाः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଗୋଦାବରୀତଟେ ବର୍ଷବର୍ଷ ରହିଲେ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ, ସେଇ ଫଳ କେବଳ ପବିତ୍ର ଗୋମତୀର ଭକ୍ତିପୂର୍ବକ ସେବନରେ ମିଳେ।

Verse 31

गोमत्यां श्रद्धया स्नानं पूर्णे सिंहस्थिते गुरौ । सहस्रगुणितं तत्स्याद्द्वारवत्यां दिनेदिने

ଗୁରୁ (ବୃହସ୍ପତି) ପୂର୍ଣ୍ଣରୂପେ ସିଂହରାଶିରେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ, ଗୋମତୀରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ କରାଯାଇଥିବା ସ୍ନାନ ଦ୍ୱାରବତୀ (ଦ୍ୱାରକା)ରେ ଦିନେଦିନେ ସହସ୍ରଗୁଣ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ହୁଏ।

Verse 32

गच्छगच्छ महाभाग द्वारकामिति यो वदेत् । तस्यावलोकनादेव मुच्यते सर्वपातकैः

ଯେ କହେ—‘ଯାଅ ଯାଅ, ହେ ମହାଭାଗ, ଦ୍ୱାରକାକୁ’—ସେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ କେବଳ ଦେଖିଲେ ମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 33

द्वारकेति च यो ब्रूयाद्द्वारकाभिमुखो नरः । कृपया कृष्णदेवस्य मुक्तिभागी भवेद्ध्रुवम्

ଦ୍ୱାରକା ଦିଗକୁ ମୁହଁ କରି ଯେ ନର ‘ଦ୍ୱାରକା’ ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କରେ, ସେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦେବଙ୍କ କୃପାରେ ନିଶ୍ଚୟ ମୋକ୍ଷର ଭାଗୀ ହୁଏ।

Verse 34

द्वारकां गोमतीं पुण्यां रुक्मिणीं कृष्णमेव च । स्मरंति येऽन्वहं भक्त्या द्वारकाफलभागिनः

ଯେମାନେ ଭକ୍ତିସହ ପ୍ରତିଦିନ ଦ୍ୱାରକା, ପୁଣ୍ୟ ଗୋମତୀ, ରୁକ୍ମିଣୀ ଓ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦ୍ୱାରକାଫଳର ଭାଗୀ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 35

सहस्रयोजनस्थानां येषां स्यादिति मानसम् । द्वारवत्यां गमिष्यामो द्रक्ष्यामो द्वारकेश्वरम्

ସହସ୍ର ଯୋଜନ ଦୂରେ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଯାହାଙ୍କ ମନରେ ‘ଆମେ ଦ୍ୱାରବତୀକୁ ଯିବୁ, ଦ୍ୱାରକେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରିବୁ’ ଏହି ସଙ୍କଳ୍ପ ଜାଗେ, ସେ ସଙ୍କଳ୍ପ ମାତ୍ରେ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ।

Verse 36

सर्वपापैः प्रमुच्यंते धन्यास्ते लोकपावनाः । किं वाच्यं द्वारकायात्रां ये प्रकुर्वंति मानवाः । किं पुनर्द्वारकानाथं कृष्णं पश्यंति ये नराः

ସେମାନେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ସେମାନେ ଧନ୍ୟ, ଲୋକପାବନ। ଯେ ମାନବ ଦ୍ୱାରକା-ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ବିଷୟରେ କ’ଣ କୁହିବା? ଯେମାନେ ଦ୍ୱାରକାନାଥ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ତ ଅଧିକ ଧନ୍ୟ।

Verse 37

मित्रध्रुग्ब्रह्महा गोघ्नः परदारापहारकः । मातृहा पितृहा चैव ब्रह्मस्वापहरस्तथा

ମିତ୍ରଦ୍ରୋହୀ, ବ୍ରାହ୍ମଣହନ୍ତା, ଗୋହନ୍ତା, ପରସ୍ତ୍ରୀ ଅପହରଣକାରୀ; ମାତୃହନ୍ତା, ପିତୃହନ୍ତା ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣସ୍ୱ ଅପହର୍ତ୍ତା—

Verse 38

एते चान्ये च पापिष्ठा महापापयुताश्च ये । सर्वपापैः प्रमुच्यंते कृष्णदेवस्य दर्शनात्

ଏମାନେ ଓ ଏମାନଙ୍କ ପରି ଅନ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପାପୀ, ମହାପାପରେ ଭାରାକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦେବଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 39

किं वेदैः श्रद्धया हीनैर्व्याख्यानैरपि कृत्स्नशः । हेमभारसहस्रैः किं कुरुक्षेत्रे रविग्रहे

ଶ୍ରଦ୍ଧାହୀନ ବେଦର କ’ଣ ପ୍ରୟୋଜନ, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କଲେ ମଧ୍ୟ? ଏବଂ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୂର୍ଯ୍ୟଗ୍ରହଣବେଳେ ସହସ୍ର ସୁବର୍ଣ୍ଣଭାର ଥିଲେ ମଧ୍ୟ କ’ଣ ଫଳ?

Verse 40

गजाश्वरथदानैः किं किं मंदिरप्रतिष्ठया । तेषां पूजादिना सम्यगिष्टा पूर्तादिभिश्च किम्

ହାତୀ-ଘୋଡ଼ା-ରଥ ଦାନରେ କ’ଣ, କିମ୍ବା ମନ୍ଦିର ପ୍ରତିଷ୍ଠାରେ କ’ଣ? ସେମାନଙ୍କର ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା, ଯଜ୍ଞ ଓ କୂପ-ତଡାଗାଦି ପୂର୍ତ୍ତକର୍ମରେ ମଧ୍ୟ କ’ଣ ପ୍ରୟୋଜନ?

Verse 41

राजसूयाश्वमेधाद्यैः सर्वयज्ञैश्च किं भवेत् । सेवनैः क्षेत्रतीर्थानां तपोभिर्विविधैस्तु किम्

ରାଜସୂୟ, ଅଶ୍ୱମେଧ ଆଦି ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞ କଲେ ମଧ୍ୟ କ’ଣ ଲାଭ? ଏବଂ ଅନେକ କ୍ଷେତ୍ର-ତୀର୍ଥ ସେବା ଓ ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୟାରେ ମଧ୍ୟ କ’ଣ ଫଳ?

Verse 42

किं मोक्षसाधनैः क्लेशैर्ध्यानयोगसमाधिभिः । द्वारकेश्वरकृष्णस्य दर्शनं यस्य जायते

ମୋକ୍ଷସାଧନ ବୋଲି କୁହାଯାଉଥିବା କ୍ଲେଶକର ଉପାୟ—ଧ୍ୟାନ, ଯୋଗ ଓ ସମାଧି—ଏସବୁ କାହିଁକି, ଯାହାଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରକେଶ୍ୱର ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ହୁଏ?

Verse 43

माहात्म्यं द्वारकायास्तु अथवा यः शृणोति च । विशेषेण तु वैशाख्यां जयंत्याश्चैव जागरे

ଯେ ଭକ୍ତିସହିତ ଦ୍ୱାରକାର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣେ—ବିଶେଷକରି ବୈଶାଖ ମାସରେ ଓ ଜୟନ୍ତୀର ରାତ୍ରି-ଜାଗରଣରେ—ସେ ବିଶେଷ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରେ।

Verse 44

माघ्यां च फाल्गुने चैत्रे ज्येष्ठे चैव विशेषतः । अद्यापि द्वारका पुण्या कलावपि विशेषतः

ମାଘ, ଫାଲ୍ଗୁନ, ଚୈତ୍ର ଓ ଜ୍ୟେଷ୍ଠ—ବିଶେଷତଃ ଏହି ମାସମାନଙ୍କରେ—ଦ୍ୱାରକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟମୟ। ଆଜି ମଧ୍ୟ, କଳିଯୁଗରେ ମଧ୍ୟ, ସେ ବିଶେଷ ଭାବେ ପବିତ୍ର।

Verse 45

यस्यां सत्रं प्रपां कृत्वा प्रासादं मंचमेव च । यतीनां शरणं कृत्वा तीरे मंडपमेव च

ସେହି (ଦ୍ୱାରକା)ରେ ଯେ ସତ୍ର (ଅନ୍ନଦାନ-ବ୍ୟବସ୍ଥା), ପ୍ରପା (ଜଳଛତ୍ର), ପ୍ରାସାଦ/ଧର୍ମଶାଳା ଓ ବିଶ୍ରାମ-ମଞ୍ଚ ସ୍ଥାପନ କରେ; ଯତୀମାନଙ୍କୁ ଶରଣ ଦେଇ ତଟରେ ମଣ୍ଡପ ମଧ୍ୟ କରେ—

Verse 46

वापीकूपतडागानां जीर्णोद्धारमथापि वा । मूर्तिं विष्णोः प्रतिष्ठाप्य दत्त्वा वा भोगसाधनम्

ବାପୀ, କୂପ ଓ ତଡାଗମାନଙ୍କର ଜୀର୍ଣ୍ଣୋଦ୍ଧାର କରେ; କିମ୍ବା ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରେ; ଅଥବା ଭୋଗ-ପୂଜାର ସାଧନ ଦାନ କରେ—

Verse 47

श्रूयतां तत्फलं विप्राः सर्वोत्कृष्टं वदाम्यहम् । संप्राप्य वांछितान्कामान्कृष्णानुग्रहभाजनम्

ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ତାହାର ଫଳ ଶୁଣ; ମୁଁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ଫଳ କହୁଛି—ମନୁଷ୍ୟ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ପାଇ କୃଷ୍ଣାନୁଗ୍ରହର ପାତ୍ର ହୁଏ।

Verse 48

तेजोमयेषु लोकेषु भुक्त्वा भोगाननुक्रमात् । प्राप्नोति विष्णुलोकं वै नरो देवनमस्कृतम्

ତେଜୋମୟ ଲୋକମାନଙ୍କରେ କ୍ରମେ ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କରି, ସେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବମାନଙ୍କରେ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କୃତ ବିଷ୍ଣୁଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 49

स्थापयेद्द्वारकायां वै मूर्तिं दारुशिलामयीम् । त्रैलोक्यं स्थापितं तेन विष्णोः सायुज्यतामियात्

ଦ୍ୱାରକାରେ କାଠ କିମ୍ବା ପାଥରରେ ନିର୍ମିତ ଭଗବାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ। ସେହି ପୁଣ୍ୟକର୍ମରେ ଯେନ ତ୍ରିଲୋକ ସ୍ଥାପିତ ହୁଏ ଏବଂ ସାଧକ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ସାୟୁଜ୍ୟ ପାଏ।

Verse 50

प्ररोहो नास्ति पापस्य पुण्यस्य वृद्धिरुत्तमा । द्वारकायां कथं जातं वैलक्षण्यमिदं प्रभो । क्षेत्रेभ्यः सर्वतीर्थेभ्य आश्चर्य्यं कथयंति ते

ପ୍ରଭୋ! ଦ୍ୱାରକାରେ ପାପର ଆଉ ଅଙ୍କୁରୋଦ୍ଗମ ନାହିଁ, ପୁଣ୍ୟର ସର୍ବୋତ୍ତମ ବୃଦ୍ଧି ହୁଏ। ଏହି ଅନନ୍ୟ ବିଶେଷତା ଦ୍ୱାରକାରେ କିପରି ଜନ୍ମିଲା? ଲୋକେ ଏହାକୁ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ତୀର୍ଥକୁ ଅତିକ୍ରମ କରୁଥିବା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ବୋଲି କହନ୍ତି।