Adhyaya 32
Prabhasa KhandaDvaraka MahatmyaAdhyaya 32

Adhyaya 32

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ନାରଦ ହରି-ପ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରକାର ପରମ ପାବନତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠତାକୁ କ୍ରମେ ପ୍ରକାଶ କରନ୍ତି। ପ୍ରୟାଗ, ପୁଷ୍କର, ଗୌତମୀ, ଭାଗୀରଥୀ-ଗଙ୍ଗା, ନର୍ମଦା, ଯମୁନା, ସରସ୍ୱତୀ, ସିନ୍ଧୁ ପ୍ରମୁଖ ନଦୀ-ତୀର୍ଥ; ଏବଂ ବାରାଣସୀ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ମଥୁରା, ଅଯୋଧ୍ୟା ଭଳି କ୍ଷେତ୍ର; ମେରୁ, କୈଲାସ, ହିମାଳୟ, ବିନ୍ଧ୍ୟ ଭଳି ପର୍ବତ—ସମସ୍ତେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆସି ତାହାର ଚରଣରେ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି ବୋଲି ଦୃଶ୍ୟମାନ ବର୍ଣ୍ଣନା ମିଳେ। ପରେ ଦିବ୍ୟ ବାଦ୍ୟନାଦ ଓ ଜୟଘୋଷ ଉଠେ; ବ୍ରହ୍ମା, ମହେଶ (ଭବାନୀ ସହିତ), ଇନ୍ଦ୍ରାଦି ଦେବଗଣ ଓ ଋଷିସମୁଦାୟ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ଦ୍ୱାରକାକୁ ସ୍ୱର୍ଗଠାରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବୋଲି ଘୋଷଣା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଚକ୍ରତୀର୍ଥ ଓ ଚକ୍ରଚିହ୍ନିତ ଶିଳାର ମହିମା ଗାନ କରନ୍ତି। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମହେଶ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଚାହିଲେ ଦ୍ୱାରକା ସେମାନଙ୍କୁ ଦ୍ୱାରକେଶ୍ୱରଙ୍କ ସନ୍ନିଧିକୁ ନେଇଯାଏ। ଗୋମତୀ ଓ ସମୁଦ୍ରରେ ସ୍ନାନ, ପଞ୍ଚାମୃତ ଅଭିଷେକ-ଭାବର କ୍ରିୟା, ତୁଳସୀ-ଧୂପ-ଦୀପ-ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ, ଗୀତ-ନୃତ୍ୟ-ବାଦ୍ୟ ସହ ଉତ୍ସବ ହୁଏ; ଭଗବାନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ବର ଦିଅନ୍ତି—ତାଙ୍କ ଚରଣରେ ସ୍ଥିର ଓ ସ୍ନେହମୟ ଭକ୍ତି। ଶେଷରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଈଶାନ ଦ୍ୱାରକାକୁ ରାଜାଭିଷେକ ସଦୃଶ ଅଭିଷେକ କରନ୍ତି; ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାର୍ଷଦ (ବିଶ୍ୱକ୍ସେନ, ସୁନନ୍ଦ ଆଦି) ପ୍ରକଟ ହୁଅନ୍ତି। ଯାହାଙ୍କ ପୂଜା ଯଥାବିଧି ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କ ମନରେ ଦ୍ୱାରକାଗମନର ଆକାଂକ୍ଷା ଜାଗେ—ଏହା ଦିବ୍ୟ କୃପାର ଚିହ୍ନ ବୋଲି ଉପସଂହାର କରାଯାଏ।

Shlokas

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । नारदस्त्वग्रतो गत्वा प्रणम्याथ हरिप्रियाम् । उवाच ललितां वाचं हर्षयन्द्वारकां पुरीम्

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ନାରଦ ମୁନି ପ୍ରଥମେ ଆଗକୁ ଯାଇ ହରିପ୍ରିୟାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, କୋମଳ ମଧୁର ବାଣୀରେ କହି ଦ୍ୱାରକାପୁରୀକୁ ହର୍ଷିତ କଲେ।

Verse 2

श्रीनारद उवाच । पश्यपश्य महाभागे सर्वे प्राप्ताः सुशोभने । तीर्थक्षेत्राणि देवाश्च ऋषयश्चैव कृत्स्नशः

ଶ୍ରୀ ନାରଦ କହିଲେ—ଦେଖ, ଦେଖ, ହେ ମହାଭାଗେ, ହେ ସୁଶୋଭନେ! ସମସ୍ତେ ଆସିପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି—ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ରମାନେ, ଦେବଗଣ ଓ ସମସ୍ତ ଋଷିମୁନି।

Verse 3

पश्येमं पुरतः प्राप्तं प्रयागं तीर्थकैः सह । द्वारके तव पादाब्जे लुण्ठंते श्रद्धयाद्भुतम्

ଦେଖ, ଏହି ପ୍ରୟାଗ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ସହ ତୋର ସମ୍ମୁଖକୁ ଆସିପହଞ୍ଚିଛି। ହେ ଦ୍ୱାରକା! ଅଦ୍ଭୁତ—ସେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ତୋର ପଦପଦ୍ମେ ଲୁଣ୍ଠନ କରି ପ୍ରଣାମ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 4

इदं तु पुष्करं तीर्थं नमति श्रद्धया शुभे । इयं तु गौतमी पुण्या सर्वतीर्थसमाश्रया

ଏହା ପୁଷ୍କର ତୀର୍ଥ, ହେ ଶୁଭେ—ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି। ଏହା ପୁଣ୍ୟମୟୀ ଗୌତମୀ—ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥର ଆଶ୍ରୟରୂପେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ।

Verse 5

सिंहस्थे च गुरौ भद्रे संप्राप्ता सौभगं महत् । किन्तु दुर्जनसंसर्गाद्दग्धा पापाग्निना भृशम्

ହେ ଭଦ୍ରେ! ସିଂହସ୍ଥରେ ଗୁରୁ ଅବସ୍ଥିତ ଥିବାବେଳେ ସେ ମହା ସୌଭାଗ୍ୟ ପାଇଥିଲା; କିନ୍ତୁ ଦୁର୍ଜନସଙ୍ଗରୁ ପାପାଗ୍ନିଦ୍ୱାରା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦଗ୍ଧ ହେଲା।

Verse 6

तत्रोपायमभिज्ञाय ऋषीणां शृण्वतां तदा । श्रुत्वा कर्णे महच्छब्दं संप्राप्तेयं तवांतिकम्

ସେଠାରେ ଋଷିମାନେ ଶୁଣୁଥିବାବେଳେ ଉପାୟ ଜାଣି, କାନରେ ମହାଶବ୍ଦ ଶୁଣି, ସେ ଆସି ଆପଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 7

नमस्करोति देवि त्वां द्वारके गौतमी शुभा । पश्यपश्य महापुण्या इयं भागीरथी शुभा

ହେ ଦେବୀ ଦ୍ୱାରକେ! ଶୁଭ ଗୌତମୀ (ଗୋଦାବରୀ) ଆପଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ଦେଖନ୍ତୁ—ଦେଖନ୍ତୁ! ଏହି ମହାପୁଣ୍ୟବତୀ ଓ ଶୁଭ ଭାଗୀରଥୀ (ଗଙ୍ଗା) ମଧ୍ୟ ଅଛି।

Verse 8

नमस्करोति ते पादौ संहृष्टा च पुनःपुनः । पश्येमां नर्मदां रम्यां प्रणतां तव पादयोः

ସେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ପୁନଃପୁନଃ ଆପଣଙ୍କ ପାଦଦ୍ୱୟକୁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ଦେଖନ୍ତୁ, ଏହି ରମଣୀୟ ନର୍ମଦା ଆପଣଙ୍କ ପାଦରେ ପ୍ରଣତ।

Verse 9

यमुना चन्द्रभागेयमियं प्राचीसरस्वती । सरयूर्गंडकी प्राप्ता गोमती पूर्ववाहिनी

ଏହି ଯମୁନା ଓ ଏହି ଚନ୍ଦ୍ରଭାଗା; ଏହା ପୂର୍ବବାହିନୀ ସରସ୍ୱତୀ। ସରୟୂ ଓ ଗଣ୍ଡକୀ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି, ଏବଂ ପୂର୍ବମୁଖୀ ଗୋମତୀ ମଧ୍ୟ।

Verse 10

शोणः सिन्धुनदी चैता अन्याश्च सरितां वराः । कृष्णा भीमरथी पुण्या कावेर्य्याद्याः सरिद्वराः

ଏହି ଶୋଣ ଓ ଏହି ସିନ୍ଧୁ ନଦୀ; ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସରିତାମାନେ ମଧ୍ୟ। କୃଷ୍ଣା, ପୁଣ୍ୟମୟୀ ଭୀମରଥୀ, ଏବଂ କାବେରୀ ଆଦି ପ୍ରମୁଖ ସରିତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ।

Verse 11

सीताचक्षुर्नदी भद्रा नमंत्येताः पदांबुजम् । द्वारके ता महापुण्याः सप्तद्वीपोद्भवाः पराः

ସୀତା, ଚକ୍ଷୁର୍ନଦୀ ଓ ଭଦ୍ରା—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି। ଦ୍ୱାରକାରେ ସପ୍ତଦ୍ୱୀପରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ସେ ପରମ ପୁଣ୍ୟମୟ ପବିତ୍ରାମାନେ ବିରାଜିତ।

Verse 12

मन्दाकिनी महापुण्या भोगवत्यादिसंयुता । पश्याश्चर्यमिदं भद्रे वाराणसी विमुक्तिदा

ମହାପୁଣ୍ୟମୟୀ ମନ୍ଦାକିନୀ ଭୋଗବତୀ ଆଦିଙ୍କ ସହ ଏଠାରେ ଅଛି। ହେ ଭଦ୍ରେ, ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦେଖ—ମୁକ୍ତିଦାୟିନୀ ବାରାଣସୀ ଯେନ ଏଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ।

Verse 13

भक्त्या ते च पदांभोजं शिरस्याधाय वर्तते । कुरुक्षेत्रं महापुण्यं नमति त्वामहर्निशम्

ଭକ୍ତିରେ ସେ ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମକୁ ଶିରେ ଧାରଣ କରି ରହେ। ମହାପୁଣ୍ୟ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଦିନରାତି ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରେ।

Verse 14

द्वारके मथुरां पश्य प्रणतां तव पादयोः । अयोध्याऽवंतिकामायास्ता नमंति पदांबुजम्

ହେ ଦ୍ୱାରକେ, ମଥୁରାକୁ ଦେଖ—ସେ ତୁମ ପାଦଦ୍ୱୟରେ ପ୍ରଣତ। ଅଯୋଧ୍ୟା ଓ ଅବନ୍ତିକା (ଉଜ୍ଜୟିନୀ) ମଧ୍ୟ ତୁମ ପଦପଦ୍ମକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।

Verse 15

कांची गया विशाला च विरजा लुठति क्षितौ । शालिग्रामं महाक्षेत्रं पतितं तव पादयोः । विराजते प्रभासं च क्षेत्रं च पुरुषोत्तमम्

କାଞ୍ଚୀ, ଗୟା, ବିଶାଳା ଓ ବିରଜା—ଏମାନେ ଭୂମିରେ ଲୁଠି ଭକ୍ତିରେ ବନ୍ଦନା କରନ୍ତି। ଶାଳିଗ୍ରାମର ମହାକ୍ଷେତ୍ର ତୁମ ପାଦଦ୍ୱୟରେ ପତିତ। ପ୍ରଭାସ ଏବଂ ପୁରୁଷୋତ୍ତମ (ପୁରୀ) କ୍ଷେତ୍ର ମଧ୍ୟ ଦୀପ୍ତିମାନ ଭାବେ ବିରାଜିତ।

Verse 16

भार्गवादीनि चान्यानि सर्वक्षेत्राणि सुन्दरि । द्वारके प्रणमंति त्वां भक्त्योत्थाय पुनःपुनः

ହେ ସୁନ୍ଦରୀ ଦ୍ୱାରକେ! ଭାର୍ଗବ ଆଦି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରମାନେ ଭକ୍ତିରେ ପୁନଃପୁନଃ ଉଠି ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।

Verse 17

पश्येमान्सागरान्सप्त पतितस्तांब पादयोः । पश्यारण्यानि सर्वाणि नैमिषं प्रणतं पुरः

ଦେଖ, ଏହି ସପ୍ତ ସାଗର ତୁମ ପଦ୍ମପାଦରେ ପତିତ ହୋଇ ନମସ୍କାର କରୁଛନ୍ତି। ଦେଖ, ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟ ଅରଣ୍ୟମାନେ; ଏବଂ ନୈମିଷ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସମ୍ମୁଖେ ପ୍ରଣତ।

Verse 18

धनुष्कं च दशारण्यं दंडकारण्यमर्बुदम् । नारायणाश्रमं पश्य द्वारके प्रणतं तथा

ଧନୁଷ୍କ, ଦଶାରଣ୍ୟ, ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ଓ ଅର୍ବୁଦକୁ ଦେଖ; ନାରାୟଣାଶ୍ରମକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖ—ହେ ଦ୍ୱାରକେ, ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରଣତ।

Verse 19

अयं मेरुश्च कैलासो मन्दराद्याः सहस्रशः । हिमाद्रिर्विंध्यशैलश्च श्रीशैलाद्याः प्रहर्षिताः । एते ह्यृषिगणाः सर्वे नमंतिस्म पुनःपुनः

ଏଠାରେ ମେରୁ ଓ କୈଲାସ, ମନ୍ଦର ଆଦି ସହସ୍ର ପର୍ବତ। ହିମାଦ୍ରି ଓ ବିନ୍ଧ୍ୟଶୈଳ, ଶ୍ରୀଶୈଳ ଆଦି—ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଉପସ୍ଥିତ। ଏହି ସମସ୍ତ ଋଷିଗଣ ମଧ୍ୟ ପୁନଃପୁନଃ ପ୍ରଣାମ କରନ୍ତି।

Verse 20

गंगाद्याः सागराः शैला नृत्यंति पुरतस्तव । ऋषिदेवगणाः सर्वे सर्वे गर्जंति नामभिः

ଗଙ୍ଗା ଆଦି ପୁଣ୍ୟନଦୀ, ସାଗର ଓ ପର୍ବତମାନେ ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ସମସ୍ତ ଋଷି ଓ ଦେବଗଣ—ସମସ୍ତେ ନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଗର୍ଜନ କରୁଛନ୍ତି।

Verse 21

श्रीप्रह्लाद उवाच । इत्येवं वदतस्तस्य द्वारका हृष्टमानसा । नृत्यतो मुदितान्वीक्ष्य सर्वान्प्रेम्णाभिनंद्य च । उवाच ललिता वाचं गौतमीं स्पृश्य पाणिना

ଶ୍ରୀ ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ସେ ଏପରି କହୁଥିବାବେଳେ ଦ୍ୱାରକା ହୃଦୟରେ ହର୍ଷିତ ହେଲା। ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଆନନ୍ଦିତ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରେମରେ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲା ଏବଂ ଗୌତମୀକୁ ହାତରେ ସ୍ପର୍ଶ କରି ମୃଦୁ ବାଣୀ କହିଲା।

Verse 22

भागीरथीप्रयागादीन्क्षेत्रादीनथ सर्वशः । द्वारका मधुरालापैः सर्वानानंदयत्तदा

ତାପରେ ଦ୍ୱାରକା ମଧୁର ବାକ୍ୟରେ ଭାଗୀରଥୀ, ପ୍ରୟାଗ ଆଦି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥକ୍ଷେତ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଆନନ୍ଦିତ କଲା।

Verse 23

अथाश्चर्यमभूत्तत्र सर्वानंदविवर्द्धनम् । अथ तावत्तदाऽकाशे गीतवाद्यजयस्वनाः

ତାପରେ ସେଠାରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ଆନନ୍ଦ ବଢ଼ାଇଦେବା ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଲା। ସେଇ ସମୟରେ ଆକାଶରେ ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ଜୟଧ୍ୱନିର ଶବ୍ଦ ଉଠିଲା।

Verse 24

गर्जनानि सुपुण्यानि हरिशब्दैः पृथक्पृथक् । अपश्यन्वै तदा सर्वे ब्रह्माद्या देवनायकाः

ସେଠାରେ ‘ହରି’ ଶବ୍ଦରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଶୁଭ ଗର୍ଜନ ହେଲା। ତାହାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଆଦି ସମସ୍ତ ଦେବନାୟକ ସେଇ ଅଦ୍ଭୁତକୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 25

महेशः स्वगणैः सार्द्धं भवान्या समदृश्यत । इन्द्रस्तु त्रिदशैः सार्द्धं यक्षगन्धर्वकिन्नरैः

ମହେଶ୍ୱର ନିଜ ଗଣମାନଙ୍କ ସହିତ ଭବାନୀଙ୍କ ସହ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ ସହ, ଯକ୍ଷ-ଗନ୍ଧର୍ବ-କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରାଦୁର୍ଭୂତ ହେଲେ।

Verse 26

मरुद्भिर्लोकपालैश्चा नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । सिद्धविद्याधराः सर्वे वस्वादित्याश्च सग्रहाः

ମରୁତମାନଙ୍କ ଓ ଲୋକପାଳମାନଙ୍କ ସହ ସେମାନେ ପରମ ହର୍ଷରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ। ସମସ୍ତ ସିଦ୍ଧ ଓ ବିଦ୍ୟାଧର, ଏବଂ ବସୁ ଓ ଆଦିତ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ଦିବ୍ୟ ଗଣସହିତ ସେଠାରେ ଥିଲେ।

Verse 27

भृग्वाद्याः सनकाद्याश्च नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । ब्रह्माणं च नमस्कृत्य सप्तस्वर्गस्थिताः सुराः

ଭୃଗୁ ଆଦି ଋଷି ଓ ସନକ ଆଦି ମୁନିମାନେ ପରମ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କରି କରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କଲେ। ସପ୍ତ ସ୍ୱର୍ଗରେ ଅବସ୍ଥିତ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 28

ऊचुस्ते द्वारकां दृष्ट्वा ब्रह्मेशानादयस्तदा । हर्षविह्वलितात्मानो वीक्ष्याऽन्योन्यं च विस्मिताः

ତେବେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା, ଈଶାନ (ଶିବ) ଆଦିମାନେ କହିଲେ। ହର୍ଷରେ ବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ପରସ୍ପରଙ୍କୁ ଦେଖି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଚକିତ ହେଲେ।

Verse 29

देवा ऊचुः । सेयं वै द्वारका देवी वहते यत्र गोमती । यत्राऽस्ते भगवान्कृष्णः सेयं पुण्या विराजते

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ଏହିଏ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବୀ ଦ୍ୱାରକା, ଯେଉଁଠାରେ ଗୋମତୀ ନଦୀ ବହେ। ଯେଉଁଠାରେ ଭଗବାନ୍ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣ ବିରାଜନ୍ତି, ସେଇ ପୁଣ୍ୟନଗରୀ ଦୀପ୍ତିମାନ।

Verse 30

सर्वक्षेत्रोत्तमा या च सर्वतीर्थोत्तमोत्तमा । स्वर्गादप्यधिका भूमौ द्वारकेयं प्रकाशते

ଯେ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମଧ୍ୟରେ ପରମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ—ସେଇ ଦ୍ୱାରକା ପୃଥିବୀରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ମଧ୍ୟ ଅତିକ୍ରମ କରି ପ୍ରକାଶିତ।

Verse 31

एतद्वै चक्रतीर्थं च यच्छिला चक्र चिह्निता । मुक्तिदा पापिनां लोके म्लेच्छदेशेऽपि पूजिता

ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଚକ୍ରତୀର୍ଥ; ଯାହାର ଶିଳାରେ ଚକ୍ରଚିହ୍ନ ଅଙ୍କିତ। ଏହା ଲୋକରେ ପାପୀମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି ଦେଏ ଏବଂ ମ୍ଲେଚ୍ଛଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ପୂଜିତ।

Verse 32

प्रह्लाद उवाच । ब्रह्मादीनागतान्दृष्ट्वा विस्मिता नारदादयः । क्षेत्राणि तीर्थमुख्यानि विस्मितानि सरिद्वराः । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे सर्वाः सर्वाणि सर्वशः

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ବ୍ରହ୍ମାଦିମାନଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖି ନାରଦାଦିମାନେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ। ପ୍ରଧାନ କ୍ଷେତ୍ର, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତୀର୍ଥ ଓ ଉତ୍ତମ ନଦୀମାନେ ମଧ୍ୟ ଆଶ୍ଚର୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥି—ସମସ୍ତଙ୍କୁ, ସର୍ବପ୍ରକାରେ—ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 33

ब्रह्मादीनां च तीर्थानां दृष्ट्वा यात्रां मनोहराम् । द्वारकां प्रति विप्रेन्द्रा विस्मिता द्वारकौकसः

ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ବ୍ରହ୍ମାଦିମାନଙ୍କ ଓ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମନୋହର ଯାତ୍ରା ଦ୍ୱାରକା ପ୍ରତି ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବା ଦେଖି ଦ୍ୱାରକାବାସୀମାନେ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।

Verse 34

दृष्ट्वा देवगणाः सर्वे द्वारकां प्रति मंदिरे । गीतवाद्यादि निर्घोषैर्नृत्यमानाः प्रहर्षिताः

ଦ୍ୱାରକାକୁ ଦେଖି ତାହାର ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ଅଗ୍ରସର ହେଉଥିବାବେଳେ, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ନିଘୋଷ ମଧ୍ୟରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କଲେ।

Verse 35

वदन्तो जयशब्दांश्च सेयं कृष्णप्रियेति च । दृष्ट्वा ब्रह्ममहेशानौ द्वारकां प्रीतमानसौ

‘ଜୟ ଜୟ’ ବୋଲି ଜୟଧ୍ୱନି କରି, ‘ଏହି ହେଉଛି କୃଷ୍ଣପ୍ରିୟା’ ବୋଲି କହି, ଦ୍ୱାରକାକୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମହେଶ ହୃଦୟରେ ପ୍ରୀତିମାନ ହେଲେ।

Verse 36

त्यक्त्वा च वाहने श्रेष्ठे दण्डवत्पतितौ भुवि । ऊचतुश्च तदा देवौ द्वारकां प्रति हर्षितौ

ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବାହନ ତ୍ୟାଗ କରି ସେ ଦୁଇ ଦେବ ଦଣ୍ଡବତ୍ ହୋଇ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ। ପରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଦ୍ୱାରକା ପ୍ରତି ମୁଖ କରି କହିଲେ।

Verse 37

श्रेष्ठा त्वमम्ब सर्वेभ्योऽस्मदादिभ्योऽपि सर्वतः । यतस्त्वां न त्यजेत्साक्षाद्भगवान्विष्णुरव्ययः

ହେ ଅମ୍ବେ! ତୁମେ ସମସ୍ତଙ୍କଠାରୁ, ଆମ ପରି ଦେବମାନଙ୍କଠାରୁ ମଧ୍ୟ, ସର୍ବଥା ଶ୍ରେଷ୍ଠା; କାରଣ ଅବ୍ୟୟ ଭଗବାନ ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱୟଂ ସାକ୍ଷାତ୍ ତୁମକୁ କେବେ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 38

अतो दर्शय देवेशं कृष्णं कंसविनाशनम् । यद्दर्शनान्महासिद्धिः सर्वेषां च भविष्यति

ଅତଏବ ହେ ଦେବୀ! ଦେବେଶ କଂସବିନାଶକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଆମକୁ ଦର୍ଶନ କରାଅ; ଯାହାଙ୍କ ଦର୍ଶନରୁ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ମହାସିଦ୍ଧି ହେବ।

Verse 39

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा प्रययौ देवी तीर्थक्षेत्रादिसंयुता । ब्रह्मेशानौ पुरस्कृत्य हृष्टौ दृष्ट्वा महोत्सवान्

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ଏପରି କହି ଦେବୀ ତୀର୍ଥ ଓ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଈଶାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି, ମହୋତ୍ସବ ଦେଖି ସେମାନେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।

Verse 40

गीतवाद्यपताकैश्च दिव्योपायनपाणिभिः । प्राप्योवाच ततो देवान्द्वारका हर्षविह्वला

ଗୀତ, ବାଦ୍ୟ ଓ ପତାକା ସହିତ, ହାତରେ ଦିବ୍ୟ ଉପହାର ଧରି, ହର୍ଷରେ ବିହ୍ୱଳ ଦ୍ୱାରକା ଦେବମାନଙ୍କ ନିକଟକୁ ପହଞ୍ଚି ପରେ କହିଲା।

Verse 41

पश्यतां पश्यतां देवाः सोऽयं वै द्वारकेश्वरः । प्राप्य संदर्शनं यस्य मुक्तानां यत्फलं भवेत् । न विद्यते सहस्रेषु ब्रह्मांडेषु च यत्फलम्

ଦେଖ, ଦେଖ, ହେ ଦେବମାନେ! ଏହି ନିଶ୍ଚୟ ଦ୍ୱାରକେଶ୍ୱର। ଯାହାଙ୍କ ସାକ୍ଷାତ୍ ଦର୍ଶନ ପାଇଲେ ମୁକ୍ତମାନେ ଯେ ଫଳ ଲାଭ କରନ୍ତି, ସେପରି ଫଳ ସହସ୍ର ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ମଧ୍ୟ ମିଳେ ନାହିଁ।

Verse 42

ततो देवगणाः सर्वे क्षेत्रतीर्थादिसंयुताः । पश्चिमाभिमुखं दृष्ट्वा कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रणेमुर्युगपत्सर्वे प्रहृष्टाः समुपागताः

ତାପରେ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ—କ୍ଷେତ୍ର-ତୀର୍ଥ ଆଦି ସହିତ—ପଶ୍ଚିମାଭିମୁଖ କ୍ଲେଶବିନାଶକ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି, ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସମୀପକୁ ଆସି ସମସ୍ତେ ଏକାସାଥି ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 43

गीतवाद्यप्रघोषैश्च नृत्यमानाः समंततः । जयशब्दं नमःशब्दं गर्जंतो हरिनामभिः

ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଘୋଷ ସହିତ ସମସ୍ତଦିଗରେ ନୃତ୍ୟ କରି, ହରିନାମ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ‘ଜୟ’ ଓ ‘ନମଃ’ ଶବ୍ଦ ଗର୍ଜନ କଲେ।

Verse 44

ब्रह्मा भवो भवानी च सेन्द्रा देवगणा भुवि । दृष्ट्वा कृष्णं प्रणेमुस्ते भक्त्योत्थाय पुनःपुनः

ଭୂମିରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଭବ (ଶିବ), ଭବାନୀ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରସହ ଦେବଗଣ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଦେଖି ଭକ୍ତିରେ ପୁନଃପୁନଃ ଉଠି ଉଠି ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 45

प्रयागादीनि तीर्थानि गंगाद्याः सरितोऽमलाः । ऋषयो देवगंधर्वाः शुकाद्याः सनकादयः । वीक्ष्य वक्त्रं महाविष्णोः प्रणेमुश्च मुहुर्मुहुः

ପ୍ରୟାଗ ଆଦି ତୀର୍ଥ, ଗଙ୍ଗା ଆଦି ନିର୍ମଳ ନଦୀମାନେ, ଋଷିମାନେ, ଦେବଗନ୍ଧର୍ବମାନେ, ଶୁକ ଆଦି ଏବଂ ସନକାଦିମାନେ—ମହାବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ମୁଖ ଦର୍ଶନ କରି—ମୁହୁର୍ମୁହୁଃ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 46

कृष्णकृष्णेति कृष्णेति जय कृष्णेति वादिनः । स्नात्वा तु गोमतीनीरे तीरे चैव महोदधेः । कमलासनः संहृष्टः श्रीमत्कृष्णमपूजयत्

‘କୃଷ୍ଣ କୃଷ୍ଣ’ ଏବଂ ‘ଜୟ କୃଷ୍ଣ’ ବୋଲି ଜୟଧ୍ୱନି କରି ସେମାନେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। କମଳାସନ ବ୍ରହ୍ମା ଗୋମତୀ ତଟ ଓ ମହାସମୁଦ୍ର ତୀରେ ସ୍ନାନ କରି ହର୍ଷରେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

Verse 47

स्वर्धेनुपयसा स्नाप्य दिव्यैश्चा मृतपंचकैः । भवश्चाथ भवानी च पूजयामास भक्तितः

ସ୍ୱର୍ଗୀୟ କାମଧେନୁର ଦୁଧ ଓ ଦିବ୍ୟ ପଞ୍ଚାମୃତରେ ସ୍ନାନ କରାଇ, ପରେ ଭବ (ଶିବ) ଓ ଭବାନୀ (ପାର୍ବତୀ) ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ।

Verse 48

इन्द्रो देवगणाः सर्वे योगिनः सनकादयः । ऋषयो नारदाद्याश्च गंगाद्याश्च सरिद्वराः

ଇନ୍ଦ୍ର, ସମସ୍ତ ଦେବଗଣ, ସନକାଦି ଯୋଗୀ, ନାରଦାଦି ଋଷି ଏବଂ ଗଙ୍ଗାଦି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଦୀମାନେ—ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ ସମାଗମ କଲେ।

Verse 49

अमूल्याभरणैर्भक्त्या महारत्नविनिर्मितैः । दिव्यैर्माल्यैरनेकैश्च नन्दनादिसमुद्भवैः

ଭକ୍ତିରେ ସେମାନେ ମହାରତ୍ନରେ ନିର୍ମିତ ଅମୂଲ୍ୟ ଆଭରଣ ଏବଂ ନନ୍ଦନାଦି ଦିବ୍ୟ ଉଦ୍ୟାନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅନେକ ଦିବ୍ୟ ମାଳା ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 50

प्रियया श्रीतुलस्या वै श्रीमत्कृष्णमपूजयन् । धूपैर्नीराजनैर्दिव्यैः कर्पूरैश्च पृथक्पृथक्

ପ୍ରିୟ ଶ୍ରୀତୁଳସୀ ସହିତ ସେମାନେ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ ଏବଂ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଦିବ୍ୟ ଧୂପ, ନୀରାଜନ (ଆରତି) ଓ କର୍ପୂର ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 51

नैवेद्यैर्विविधैः पुष्पैर्दिव्यैः कर्पूरवासितैः । सकर्पूरैश्च तांबूलैः प्रियैश्चोपायनैस्तथा

ସେମାନେ ବିଭିନ୍ନ ନୈବେଦ୍ୟ, କର୍ପୂର-ସୁଗନ୍ଧିତ ଦିବ୍ୟ ପୁଷ୍ପ, କର୍ପୂରମିଶ୍ରିତ ତାମ୍ବୂଳ ଏବଂ ଅନ୍ୟ ପ୍ରିୟ ଉପହାରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଭକ୍ତିରେ ସମ୍ମାନ ସହ ପୂଜିଲେ।

Verse 52

महामांगलिकैः सर्वैः सुदिव्यैर्मंगलाऽर्तिकैः । संपूज्यैवं महाविष्णुं कृष्णं क्लेशविनाशनम् । प्रहृष्टा ननृतुः सर्वे गीतवाद्यप्रहर्षिताः

ଏହିପରି ସମସ୍ତ ମହାମଙ୍ଗଳ ବିଧି ଓ ଦିବ୍ୟ ମଙ୍ଗଳାରତି ଦ୍ୱାରା କ୍ଲେଶବିନାଶକ ମହାବିଷ୍ଣୁ—ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୂଜା କରି, ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ହର୍ଷରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲ ହୋଇ ସମସ୍ତେ ଆନନ୍ଦରେ ନୃତ୍ୟ କଲେ।

Verse 53

पुरतः कृष्णदेवस्य ह्यप्सरोभिः समन्विताः । ब्रह्मा च ब्रह्मपुत्राश्च ततः सेन्द्रा मरुद्गणाः

ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଦେବଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହିତ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବ୍ରହ୍ମପୁତ୍ରମାନେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ; ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରସହିତ ମରୁଦ୍ଗଣ ଆସିଲେ।

Verse 54

ब्रह्मादीन्नृत्यतः प्रेक्ष्य भगवान्कमलेक्षणः । वारयामास हस्तेन प्रीतः प्राह सुरान्विभुः

ବ୍ରହ୍ମା ଆଦିମାନେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିବା ଦେଖି କମଳନୟନ ଭଗବାନ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ; ସେ ହସ୍ତସଙ୍କେତରେ ସେମାନଙ୍କୁ ରୋକି, ପରେ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶି ବିଭୁ କହିଲେ।

Verse 55

श्रीभगवानुवाच । भोभो ब्रह्मन्महेशान हे भवानि महेश्वरि । क्षेत्राणि सर्वतीर्थानि नारदः सनकादयः । प्रीतोऽहं भवता सम्यक्सर्वान्कामानवाप्स्यथ

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ— ହେ ବ୍ରହ୍ମନ୍, ହେ ମହେଶାନ! ହେ ଭବାନୀ, ହେ ମହେଶ୍ୱରୀ! ହେ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ସର୍ବ ତୀର୍ଥ! ହେ ନାରଦ, ସନକ ଆଦି! ତୁମମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସତ୍ୟରେ ପ୍ରସନ୍ନ; ତୁମେ ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା ପ୍ରାପ୍ତ କରିବ।

Verse 56

प्रह्लाद उवाच । तदाभिलषितांल्लब्ध्वा स र्वान्कामवरानथ । भक्त्या परमया श्रीमत्कृष्णं प्रोचुः प्रहर्षिताः

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ତେବେ ଅଭିଲଷିତ କାମନା ଓ ସମସ୍ତ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବର ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ପରମ ଭକ୍ତିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସେମାନେ ମହାହର୍ଷରେ ଶ୍ରୀମାନ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 57

देवा ऊचुः । प्राप्तः कामवरोऽस्माभिः सर्वतः कृपया विभो । सप्रेमा त्वत्पदांभोजे भक्तिर्भव्याऽनपायिनी

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହେ ବିଭୋ! ସର୍ବପ୍ରକାରେ ଆପଣଙ୍କ କୃପାରୁ ଆମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠତମ ବର ପାଇଛୁ। ଆପଣଙ୍କ ପଦପଦ୍ମରେ ପ୍ରେମଯୁକ୍ତ, ମଙ୍ଗଳମୟ ଓ କେବେ ନ ଛାଡ଼ୁଥିବା ଭକ୍ତି ଆମେ ମଧ୍ୟରେ ଜନ୍ମ ନେଉ।

Verse 58

प्रह्लाद उवाच । तथैव पूजयामासू रुक्मिणीं कृष्णवल्लभाम् । अथ ब्रह्ममहेशानौ सर्वेषां शृण्व तामिदम्

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ସେହିପରି ସେମାନେ କୃଷ୍ଣବଲ୍ଲଭା ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ପରେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମହେଶ ସମସ୍ତଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏହି କଥା କହିଲେ—ଶୁଣ।

Verse 59

श्रद्धया परया युक्तौ द्वारकां प्रत्यवोचतुः । त्वं देवि सर्वतीर्थानां क्षेत्राणामुत्तमोत्तमा

ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ସେଇ ଦୁଇଜଣ ଦ୍ୱାରକାକୁ କହିଲେ—ହେ ଦେବୀ! ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଉତ୍ତମୋତ୍ତମା।

Verse 60

पर्वतानां यथा मेरुः सिन्धूनां सागरो यथा । प्राणो यथा शरीराणामिन्द्रियाणां तु वै मनः

ପର୍ବତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ମେରୁ, ନଦୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଯେପରି ସାଗର; ଶରୀରମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଯେପରି ପ୍ରାଣ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚୟ ମନ ତେପରି—।

Verse 61

तेजस्विनां यथा वह्निस्तत्त्वानां चैत्त्य ईज्यते । यथा ग्रहर्क्षताराणां सोमो वै ज्योतिषां धुवम् । एषां प्रकाशपुंजानां यथा सूर्य्यः प्रकाशते

ଯେପରି ତେଜସ୍ବୀମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅଗ୍ନି ପ୍ରଧାନ, ଏବଂ ତତ୍ତ୍ୱମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ଚୈତ୍ୟ ପୂଜ୍ୟ; ଯେପରି ଗ୍ରହ‑ନକ୍ଷତ୍ର‑ତାରାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୋମ (ଚନ୍ଦ୍ର) ଜ୍ୟୋତିମାନଙ୍କ ଧ୍ରୁବ, ସେପରି ଏହି ପ୍ରକାଶପୁଞ୍ଜମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହୁଏ।

Verse 62

यथा नः सर्वदेवानां महाविष्णुरयं महान् । तथैव सर्वतीर्थानां पूज्येयं द्वारका शुभा

ଯେପରି ଆମ ପାଇଁ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ମହା ମହାବିଷ୍ଣୁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ, ସେପରି ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶୁଭ ଦ୍ୱାରକା ପୂଜ୍ୟ।

Verse 63

प्रह्लाद उवाच । इत्युक्त्वा सर्वदेवानां क्षेत्रादीनां च सत्तमाः । आधिपत्ये सुरेशानौ द्वारकामभिषेचतुः

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ— ଏପରି କହି, ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଓ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେଇ ଦୁଇ ଦେବେଶ୍ୱର ଦ୍ୱାରକାକୁ ଆଧିପତ୍ୟ ପାଇଁ ଅଭିଷେକ କଲେ।

Verse 64

ब्रह्मेशानौ तथा देवाः प्रजेशा ऋषयोऽमलाः । तीर्थानां क्षेत्रराजानां महाराजत्वकारणम्

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଈଶାନ, ତଥା ଦେବମାନେ, ପ୍ରଜେଶମାନେ (ପ୍ରଜାପତିମାନେ) ଏବଂ ନିର୍ମଳ ଋଷିମାନେ— ତୀର୍ଥ ଓ କ୍ଷେତ୍ରରାଜମାନଙ୍କ ଉପରେ ଦ୍ୱାରକାର ମହାରାଜତ୍ୱର କାରଣ ହେଲେ।

Verse 65

चक्रुर्महाभिषेकं तु द्वारकायाः प्रहर्षिताः । वादयन्तो विचित्राणि वादित्राणि महोत्सवे

ସେମାନେ ପ୍ରହର୍ଷିତ ହୋଇ ଦ୍ୱାରକାର ମହାଭିଷେକ କଲେ; ଏବଂ ସେଇ ମହୋତ୍ସବରେ ବିଚିତ୍ର ନାନା ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟଯନ୍ତ୍ର ମ୍ରୋଗାଇଲେ।

Verse 66

दिव्यैः पञ्चामृतैस्तोयैः सर्वतीर्थसमुद्भवैः । पुण्यैश्चाकाशगंगाया दिग्गजानां करोद्धृतैः

ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ଦିବ୍ୟ ପଞ୍ଚାମୃତ-ଜଳଦ୍ୱାରା, ଏବଂ ଦିଗ୍ଗଜମାନଙ୍କ କରେ ଉଦ୍ଧୃତ ଆକାଶଗଙ୍ଗାର ପୁଣ୍ୟ ଜଳଦ୍ୱାରା—

Verse 67

अथ वासांसि दिव्यानि दत्त्वा चाऽचमनं तथा । चर्चितां चन्दनैर्दिव्यैर्दिव्याभरणभूषिताम्

ତାପରେ ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ବସ୍ତ୍ର ଅର୍ପଣ କଲେ ଏବଂ ଆଚମନ ପାଇଁ ଜଳ ଦେଲେ; ପରେ ଦିବ୍ୟ ଚନ୍ଦନଲେପରେ ଅଙ୍ଗରାଗ କରି ଦିବ୍ୟ ଆଭରଣରେ ଭୂଷିତ କଲେ।

Verse 68

पूजां च चक्रिरे पुष्पैश्चंदनादिसमुद्भवैः । तदा जाता महादिव्या पुरुषाः पार्षदा हरेः

ପୁଷ୍ପ ଓ ଚନ୍ଦନାଦିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଉପଚାରଦ୍ୱାରା ସେମାନେ ପୂଜା କଲେ; ତେବେ ଅତି ଦିବ୍ୟ ତେଜସ୍ବୀ ପୁରୁଷ—ହରିଙ୍କ ପାର୍ଷଦମାନେ—ପ୍ରକଟ ହେଲେ।

Verse 69

विष्वक्सेनसुनंदाद्या द्योतयन्तो दिशो दश । जयशब्दं नमःशब्दं वदंतः पुष्पवर्षिणः

ବିଷ୍ୱକ୍ସେନ, ସୁନନ୍ଦ ଆଦି ଦଶଦିଗକୁ ଆଲୋକିତ କରି, ‘ଜୟ’ ‘ନମଃ’ ଧ୍ୱନି କରି କରି ପୁଷ୍ପବର୍ଷା କଲେ।

Verse 70

गीतवादित्रघोषेण नृत्यमानाः प्रहर्षिताः । किरीटकुण्डलैर्हारैर्वैजयंत्या विभूषिताः

ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଘୋଷ ମଧ୍ୟରେ ସେମାନେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କଲେ; କିରୀଟ, କୁଣ୍ଡଳ, ହାର ଓ ବୈଜୟନ୍ତୀ ମାଳାରେ ଭୂଷିତ ଥିଲେ।

Verse 71

श्यामाश्चतुर्भुजाः पीतवस्त्रमाल्यैर्विभूषिताः । स्वप्रभा दीप्यमानौ ते दृष्ट्वा ब्रह्ममहेश्वरौ

ସେମାନେ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଚତୁର୍ଭୁଜ, ପୀତବସ୍ତ୍ର ଓ ମାଳାରେ ବିଭୂଷିତ ଥିଲେ; ନିଜ ପ୍ରଭାରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ଓ ମହେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ବିସ୍ମିତ ହେଲେ।

Verse 72

नारदं सनकादींश्च महाभागवतानृषीन् । तेऽपि तानपि संहृष्टाः प्रहर्षागतसंभ्रमाः

ସେଠାରେ ନାରଦ, ସନକାଦି ଓ ମହାଭାଗବତ ଋଷିମାନେ ଥିଲେ; ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ସେମାନଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଲେ ଏବଂ ଆନନ୍ଦଜନିତ ଉତ୍ସାହରେ ଉତ୍ତେଜିତ ହେଲେ।

Verse 73

ववंदिरे ततो ऽन्योऽन्यं हृष्टा आलिंगनादिभिः । ऋषयोऽन्ये च देवाश्च प्रणेमुर्विष्णुपार्षदान्

ତାପରେ ସେମାନେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଆଲିଙ୍ଗନ ଆଦି ଦ୍ୱାରା ପରସ୍ପରକୁ ଅଭିବାଦନ କଲେ। ଅନ୍ୟ ଋଷି ଓ ଦେବମାନେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାର୍ଷଦମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 74

अथ ते समुपागम्य द्वारकां विष्णुपार्षदाः । नत्वाऽथ द्वारकानाथं द्वारकां वै तथैव च

ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାର୍ଷଦମାନେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ସମୀପଗତ ହେଲେ; ପ୍ରଣାମ କରି ଦ୍ୱାରକାନାଥଙ୍କୁ ଏବଂ ସେହିପରି ଦ୍ୱାରକାକୁ ମଧ୍ୟ ନମସ୍କାର କଲେ।

Verse 75

संपूज्य श्रद्धया भक्त्या निःश्रेयसवनोद्भवैः । कुसुमैर्विविधैर्दिव्यैस्तुलस्या तद्वनोत्थया

ସେମାନେ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତିରେ ସମ୍ପୂଜନ କରି, ନିଃଶ୍ରେୟସ-ବନରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ଦିବ୍ୟ କୁସୁମ ଏବଂ ସେହି ବନଜ ତୁଳସୀ ଅର୍ପଣ କଲେ।

Verse 76

तदुत्पन्नैः फलैर्दिव्यैर्धूपैर्नीराजनैः प्रभुम् । विविधैश्चान्नतांबूलैर्दत्त्वा कृष्णमतोषयन्

ସେଠାରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଦିବ୍ୟ ଫଳ, ଧୂପ ଓ ନୀରାଜନ ସହ, ନାନା ଅନ୍ନ ଓ ତାମ୍ବୂଳ ଅର୍ପଣ କରି ସେମାନେ ପ୍ରଭୁ ଶ୍ରୀକୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କଲେ।

Verse 77

क्षेत्रतीर्थादिराजानां महाराजस्त्वमीश्वरि । इति सर्वे वदन्तस्तु द्वारकां च ववंदिरे

“ହେ ଈଶ୍ୱରୀ! ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ତୀର୍ଥମାନଙ୍କର ଅଧିରାଜ୍ଞୀ, ତୁମେ ହିଁ ମହାରାଜ”—ଏମିତି କହି ସମସ୍ତେ ଦ୍ୱାରକାକୁ ପ୍ରଣାମ କଲେ।

Verse 78

एतस्मिन्नंतरे विप्रा देवदुन्दुभिनिस्वनाः । अश्रूयंत महाशब्दा अभवन्पुष्पवृष्टयः

ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ, ହେ ବିପ୍ରମାନେ! ଦେବଦୁନ୍ଦୁଭିର ନିନାଦ ଶୁଣାଗଲା; ମହାଶବ୍ଦ ଉଠିଲା ଓ ପୁଷ୍ପବୃଷ୍ଟି ପଡ଼ିଲା।

Verse 79

अथाऽसीन्महदाश्चर्य्यं शृण्वन्तु ऋषिसत्तमाः । कुरुक्षेत्रं प्रयागं च सव्यदक्षिणपार्श्वयोः

ତାପରେ ଏକ ମହା ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟିଲା—ହେ ଋଷିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଶୁଣନ୍ତୁ: ବାମ ଓ ଡାହାଣ ପାର୍ଶ୍ୱରେ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର ଓ ପ୍ରୟାଗ ପ୍ରକଟ ହେଲା।

Verse 80

स्थित्वा जगृहतुर्द्दिव्ये श्वेतच्छत्रे मनोहरे । द्वारकायस्तथा शुभ्रे चामरव्यजने शुभे

ସେଠାରେ ଦାଁଡ଼ି ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ, ମନୋହର ଶ୍ୱେତ ଛତ୍ର ଧାରଣ କଲେ; ଏବଂ ଦ୍ୱାରକା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ୍ର, ମଙ୍ଗଳମୟ ଚାମର-ବ୍ୟଜନ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 81

अयोध्या मथुरा माया वाराणसी जयस्वनैः । स्तुवंत्यन्यास्तथान्यानि सर्वक्षेत्राणि सर्वशः

ଅଯୋଧ୍ୟା, ମଥୁରା, ମାୟା ଓ ବାରାଣସୀ ଜୟଧ୍ୱନି କରି ତାହାର ସ୍ତୁତି କଲେ; ଏହିପରି ସର୍ବତ୍ର ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ପୁଣ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରମାନେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଶଂସା କଲେ।

Verse 82

तीर्थानि सरितः सर्वा द्वारकाया मुखांबुजम् । पश्यतः परमानंदं लेभिरे देवमानवाः

ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ଓ ସମସ୍ତ ନଦୀ ଦ୍ୱାରକାର ପଦ୍ମମୁଖ ଦର୍ଶନ କରି ପରମାନନ୍ଦ ପାଇଲେ—ଦେବ ଓ ମାନବ, ଉଭୟ।

Verse 83

आहुश्च पार्षदा विष्णोर्धन्यान्येतानि सर्वशः । दृष्ट्वा तु द्वारकां पुण्यां सर्वलोकैकमण्डनाम्

ତେବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାର୍ଷଦମାନେ କହିଲେ—“ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ନିଶ୍ଚୟ ଧନ୍ୟ; କାରଣ ଏମାନେ ପୁଣ୍ୟ ଦ୍ୱାରକାକୁ ଦର୍ଶନ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ସମସ୍ତ ଲୋକର ଏକମାତ୍ର ଭୂଷଣ।”

Verse 84

वेदयज्ञतपोजाप्यैः सम्यगाराधितो हरिः । प्रसीदेद्यस्य तस्य स्याद्द्वारकागमने मतिः

ଯିଏ ବେଦ, ଯଜ୍ଞ, ତପ ଓ ଜପ ଦ୍ୱାରା ହରିଙ୍କୁ ସମ୍ୟକ୍ ଆରାଧନା କରେ, ତାହାପରେ ହରି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ତାଙ୍କ ମନରେ ଦ୍ୱାରକା-ଗମନର ସଙ୍କଳ୍ପ ଜାଗେ।