Adhyaya 11

Verse 1

प्रह्लाद उवाच । ततो गच्छेद्द्विजश्रेष्ठास्तीर्थं विष्णुपदोद्भवम् । यस्य दर्शनमात्रेण गंगास्नानफलं लभेत्

ପ୍ରହ୍ଲାଦ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ତାପରେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦରୁ ଉଦ୍ଭବିତ ସେହି ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଯାହାର କେବଳ ଦର୍ଶନରେ ଗଙ୍ଗାସ୍ନାନର ଫଳ ମିଳେ।

Verse 2

यस्योत्पत्तिर्मया पूर्वं कथिता द्विजसत्तमाः । यस्य संस्मरणादेव कीर्तनात्पापनाशनम्

ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମମାନେ! ଯାହାର ଉତ୍ପତ୍ତି ମୁଁ ପୂର୍ବରୁ କହିଛି—ତାହାକୁ କେବଳ ସ୍ମରଣ କଲେ ଓ କୀର୍ତ୍ତନ କଲେ ପାପ ନାଶ ହୁଏ।

Verse 3

हरिणा या समानीता रुक्मिण्यर्थे महात्मना । यस्या गण्डूषमात्रेण हयमेधफलं लभेत्

ମହାତ୍ମା ହରି ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଯେ ପବିତ୍ର ଜଳ ଆଣିଥିଲେ—ତାହାର କେବଳ ଏକ ଗଣ୍ଡୂଷ (ଏକ କୁଳ୍ଲା) ପାନ କଲେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ମିଳେ।

Verse 4

विष्णोः पादप्रसूताया वैष्णवीति च विश्रुता । तत्र गत्वा महाभाग गृहीत्वाऽर्घ्यं विधानतः

ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦରୁ ପ୍ରସୂତା ଥିବାରୁ ସେ ‘ବୈଷ୍ଣବୀ’ ନାମରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। ହେ ମହାଭାଗ! ସେଠାକୁ ଯାଇ ବିଧିଅନୁସାରେ ଅର୍ଘ୍ୟ (ଜଳାର୍ପଣ) ଗ୍ରହଣ କରି ସମର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 5

नमस्ये त्वां भगवति विष्णुपादतलोद्भवे । गृहाणार्घ्यमिदं देवि गंगे त्वं हरिणा सह

ହେ ଭଗବତୀ! ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦତଳରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ତୁମକୁ ମୁଁ ନମସ୍କାର କରୁଛି। ହେ ଦେବୀ ଗଙ୍ଗେ! ହରି ସହିତ ଏହି ଅର୍ଘ୍ୟ ଗ୍ରହଣ କର।

Verse 6

इत्युच्चार्य द्विजश्रेष्ठा मृदमालभ्य पाणिना । प्राङ्मुखः संयतो भूत्वा स्नानं कुर्यादतन्द्रितः

ଏପରି ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ହାତରେ ଶୁଦ୍ଧିକାରକ ମୃଦା ନେଇ, ପୂର୍ବମୁଖୀ ଓ ସଂଯମୀ ହୋଇ, ଅଲସତା ବିନା ସାବଧାନରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 7

देवान्पितॄन्मनुष्यांश्च तर्पितव्यं तिलाक्षतैः । उपहृत्योपहारांश्च ह्याहूय ब्राह्मणांस्ततः

ତିଳ ଓ ଅକ୍ଷତ ଦ୍ୱାରା ଦେବତା, ପିତୃଗଣ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ; ପରେ ଉପହାର ଆଣି ତାହା ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଆହ୍ୱାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 8

श्रद्धया परया युक्तः श्राद्धं कुर्याद्विचक्षणः । यथोक्तां दक्षिणां दद्यात्सुवर्णं रजतं तथा

ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ବିଚକ୍ଷଣ ବ୍ୟକ୍ତି ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଦକ୍ଷିଣା ଭାବେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଓ ରଜତ ଯଥାବିଧି ଦେବା ଉଚିତ।

Verse 9

दीनान्ध कृपणानाञ्च दानं देयं स्वशक्तितः । विशेषतः प्रदातव्यं सुवर्णं द्विजसत्तमाः

ଦୀନ, ଅନ୍ଧ ଓ କୃପଣ (ଦରିଦ୍ର) ଲୋକମାନଙ୍କୁ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ; ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମ! ବିଶେଷତଃ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 10

उपानहौ ततो देये जलकुम्भं द्विजातये । दध्योदनं सलवणं शाकजीरकसंयुतम्

ତତ୍ପରେ ଦ୍ୱିଜାତିଙ୍କୁ ପାଦୁକା ଓ ଜଳକୁମ୍ଭ ଦାନ କରିବା ଉଚିତ; ଲବଣସହ ଦଧିଭାତରେ ଶାକ ଓ ଜିରା ମିଶାଇ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 11

रक्तवस्त्रैः कंचुकीभी रुक्मिणीं परिधापयेत् । विप्रपत्नीश्च विप्रांश्च विष्णुर्मेप्रीयतामिति

ରୁକ୍ମିଣୀଙ୍କୁ ରକ୍ତବସ୍ତ୍ର ଓ କଞ୍ଚୁକୀ ପରିଧାନ କରାଇବା ଉଚିତ; ଏବଂ ବ୍ରାହ୍ମଣପତ୍ନୀ ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନ କରି—‘ବିଷ୍ଣୁ ମୋପରେ ପ୍ରୀତ ହେଉନ୍ତୁ’ ବୋଲି ପ୍ରାର୍ଥନା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 12

एवं कृते द्विज श्रेष्ठाः कृतकृत्यो भवेन्नरः । पितॄणामक्षया तृप्तिर्गयाश्राद्धेन वै यथा

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ଏଭଳି କଲେ ମନୁଷ୍ୟ କୃତକୃତ୍ୟ ହୁଏ; ଏବଂ ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଅକ୍ଷୟ ତୃପ୍ତି ମିଳେ—ଗୟାଶ୍ରାଦ୍ଧ ଯେପରି।

Verse 13

वैष्णवं लोकमायान्ति पितरस्त्रिकुलोद्भवाः । जीवते स श्रियायुक्तः पुत्रपौत्रसमन्वितः

ତ୍ରିକୁଳରୁ ଉଦ୍ଭବ ପିତୃମାନେ ବୈଷ୍ଣବ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ କର୍ତ୍ତା ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରସହ ଶ୍ରୀସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇ ଜୀବନ ଯାପନ କରେ।

Verse 14

प्रीतः सदा भवेत्तस्य रुक्मिण्या सह केशवः । यच्छते वाञ्छितान्सर्वानैहिकामुष्मिकान्प्रभुः

ତାହାପରେ ରୁକ୍ମିଣୀସହ କେଶବ ସଦା ପ୍ରୀତ ହୁଅନ୍ତି; ଏବଂ ପ୍ରଭୁ ଇହଲୋକ-ପରଲୋକର ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛିତ ବର ଦାନ କରନ୍ତି।

Verse 15

एतन्माहात्म्यमतुलं विष्णुपादोद्भवं तथा । यः शृणोति हरौ भक्त्या सर्वपापैः स मुच्यते

ଏହି ଅତୁଳ ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପାଦରୁ ଉଦ୍ଭୂତ। ଯେ ହରିଭକ୍ତିରେ ଏହା ଶୁଣେ, ସେ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 16

श्रुत्वाऽध्यायमिमं पुण्यं सर्वपापैः प्रमुच्यते

ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଅଧ୍ୟାୟ ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ସମସ୍ତ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।