Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23
Devanagari script
तेषां चिंतयतामेवं दुःखितानां तपस्विनाम् । उवाच वचनं तत्र ऋषिरुद्दालकस्तदा
Transliteration
teṣāṃ ciṃtayatāmevaṃ duḥkhitānāṃ tapasvinām | uvāca vacanaṃ tatra ṛṣiruddālakastadā
Translation
ଏପରି ଦୁଃଖିତ ତପସ୍ବୀମାନେ ଚିନ୍ତା କରୁଥିବାବେଳେ, ସେଠାରେ ଋଷି ଉଦ୍ଦାଲକ ସେତେବେଳେ ବଚନ କହିଲେ।
Word by Word
तेषाम्of them
तेषाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
चिन्तयताम्while (they were) thinking
चिन्तयताम्:
Kriya-visheṣaṇa (Circumstantial)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु) → चिन्तयत् (कृदन्त-प्रातिपदिक)
Formवर्तमानकृदन्त (present active participle) used with षष्ठी-बहुवचन (genitive plural) as 'while they were thinking'
एवम्thus
एवम्:
Modifier (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय, प्रकारवाचक (adverb: 'thus')
दुःखितानाम्of the distressed
दुःखितानाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeAdjective
Rootदुःखित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (qualifying तपस्विनाम्/तेषाम्)
तपस्विनाम्of the ascetics
तपस्विनाम्:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootतपस्विन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
उवाचsaid/spoke
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
वचनम्words/speech
वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय, देशवाचक (locative adverb)
ऋषिःthe sage
ऋषिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऋषि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उद्दालकःUddālaka
उद्दालकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउद्दालक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; apposition to ऋषिः
तदाthen
तदा:
Modifier (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय, कालवाचक (temporal adverb)
Speaker
Narrator (introducing Uddālaka’s speech)
Visual Art Cues
Scene: A sorrowful group of ascetics seated together; one elder sage (Uddālaka) slightly forward, about to speak; attentive silence among the others.
Characters & Entities
U
UddālakaṚ
ṚṣisT
TapasvinsFAQs
In times of collective anxiety, a realized guide arises to offer direction—scripture frames despair as a doorway to wiser counsel.
Not in this verse; it serves as a narrative bridge within the Dvārakā-māhātmya.
None.