
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ଋଷି ରାଜାଙ୍କୁ ଅବିୟୁକ୍ତବନର ମାହାତ୍ମ୍ୟ କହନ୍ତି। ଏହି ବନର ବିଶେଷ ଫଳ ହେଉଛି—ଯେ କେହି ଏଠାରେ ଦର୍ଶନ କରେ କିମ୍ବା ବସବାସ କରେ, ସେ ନିଜ ପ୍ରିୟଜନ ଓ ପ୍ରିୟବସ୍ତୁଠାରୁ ବିୟୋଗରେ ରହେ ନାହିଁ। ଏହି କଥାକୁ ଏକ କାରଣକଥା ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ କରାଯାଇଛି। ନହୁଷ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଅଧିକାର ହରଣ କରିବା ପରେ ଶଚୀ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ଏହି ବନକୁ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି। ବନର ସ୍ୱାଭାବିକ ପ୍ରଭାବରେ ପୂର୍ବେ ବିୟୁକ୍ତ ଥିବା ଶତକ୍ରତୁ ଇନ୍ଦ୍ର ପୁନଃ ଫେରିଆସନ୍ତି ଏବଂ ଶଚୀଙ୍କ ସହ ମିଳନ ହୁଏ; ତେଣୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ‘ଅବିୟୁକ୍ତ’ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା। ପରେ ଶଚୀ ବନକୁ ବର ଦିଅନ୍ତି—ପ୍ରିୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀମାନଙ୍କଠାରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷ ଯଦି ଏଠାରେ ଗୋଟିଏ ରାତି ରହେ, ସେ ପୁନଃ ସଙ୍ଗ ଓ ସହବାସ ପାଏ। ଏଠାରେ ଫଳଦାନ/ଫଳାର୍ପଣର ମହାପୁଣ୍ୟକୁ ପଣ୍ଡିତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ସନ୍ତାନକାମିନୀ ନାରୀମାନଙ୍କର ବନ୍ଧ୍ୟତ୍ୱ ନିବୃତ୍ତି ହୋଇ ‘ପୁତ୍ରଫଳ’ ଲାଭ ହୁଏ ବୋଲି କୁହାଯାଇଛି। ଏହା ସ୍କନ୍ଦମହାପୁରାଣର ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡସ୍ଥ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡର 57ତମ ଅଧ୍ୟାୟ।
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । अवियुक्तवनं गच्छेत्ततः पार्थिवसत्तम । यस्मिन्दृष्टे नरोभीष्टैर्न वियुज्येत कर्हिचित्
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ତତ୍ପରେ, ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଅବିୟୁକ୍ତ ବନକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ତାହାକୁ ଦେଖିଲେ ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ ଅଭୀଷ୍ଟରୁ କେବେ ବି ବିୟୁକ୍ତ ହୁଏ ନାହିଁ।
Verse 2
तत्र पूर्वं शची राजन्प्रविष्टा दुःखसंयुता । नहुषेण हृते राज्ये देवेन्द्रस्य महात्मनः
ସେଠାରେ, ହେ ରାଜନ୍, ପୂର୍ବେ ଶଚୀ ଦୁଃଖରେ ଆବୃତ ହୋଇ ପ୍ରବେଶ କରିଥିଲେ, ଯେତେବେଳେ ନହୁଷ ମହାତ୍ମା ଦେବେନ୍ଦ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)ଙ୍କ ରାଜ୍ୟ ହରଣ କରିଥିଲା।
Verse 3
तत्प्रभावात्पुनः प्राप्तो वियुक्तोऽपि शतक्रतुः । ततस्तस्य वरो दत्तो वनस्य हि तया नृप
ସେହି ସ୍ଥାନର ପ୍ରଭାବରୁ ବିୟୁକ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ତାପରେ, ହେ ନୃପ, ଶଚୀ ସେହି ବନକୁ ଏକ ବର ଦେଲେ।
Verse 4
नरो वा यदि वा नारी वियुक्ताऽत्र वने शुभे । प्रियैर्निवास एकस्मिन्रात्रिमेकां वसिष्यति
ପୁରୁଷ ହେଉ କି ନାରୀ, ଯଦି ପ୍ରିୟଜନଙ୍କୁ ଛାଡ଼ି ବିୟୋଗରେ ଥାଏ, ତେବେ ଏହି ଶୁଭ ବନରେ ଏକେଇ ନିବାସସ୍ଥାନରେ କେବଳ ଏକ ରାତି ବସିଲେ ପୁନଃ ପ୍ରିୟଙ୍କ ସହ ଏକତ୍ର ବାସ ଲଭେ।
Verse 5
स तेन लभते संगं भूय एव यथा मया । प्रियैः स लभते वासमेकरात्रं वसन्नृप
ସେହି ପୁଣ୍ୟକର୍ମ/ବ୍ରତ ଦ୍ୱାରା ସେ ପୁନର୍ବାର ମୋ ପରି ସଙ୍ଗ ଲଭେ। ହେ ନୃପ, ସେଠାରେ ଏକ ରାତି ବସିଲେ ପ୍ରିୟଜନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାସଫଳ ପାଏ।
Verse 6
फलदानं प्रशंसंति तत्र ब्राह्मणसत्तमाः । वंध्यानां च विशेषेण यतः पुत्रफलं लभेत्
ସେଠାରେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଫଳଦାନକୁ ପ୍ରଶଂସା କରନ୍ତି। ବିଶେଷକରି ବନ୍ଧ୍ୟା ନାରୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ, କାରଣ ଏହାଦ୍ୱାରା ପୁତ୍ରଫଳରୂପ ସନ୍ତାନଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୋଇପାରେ।
Verse 57
इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखंडे तृतीयेऽर्बुदखण्डेऽवियुक्तक्षेत्रमाहात्म्यवर्णनंनाम सप्तपञ्चाशत्तमोऽध्यायः
ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡର ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡରେ ‘ଅବିୟୁକ୍ତକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ସତପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।