
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ରାଜାଙ୍କୁ ମୃକଣ୍ଡୁଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ଘଟଣା କହନ୍ତି। ଶିଶୁଟି ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ପଣ୍ଡିତ ଅତିଥି ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ତାହାର ମୃତ୍ୟୁ ହେବ ବୋଲି କହିଲେ। ତେଣୁ ପିତା ଶୀଘ୍ର ଉପନୟନ କରାଇ, ନିୟମିତ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଶିଖାଇଲେ—ସମସ୍ତ ବୟସର ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରିବାର ଶିଷ୍ଟାଚାର ଦେଲେ। ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ସପ୍ତର୍ଷି ଆସିଲେ; ଶିଶୁ ଭକ୍ତିରେ ଅଭିବାଦନ କଲା। ଋଷିମାନେ ଦୀର୍ଘାୟୁର ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲେ, କିନ୍ତୁ ଅଙ୍ଗିରା ସୂକ୍ଷ୍ମଦୃଷ୍ଟିରେ ପଞ୍ଚମ ଦିନର ମୃତ୍ୟୁସଙ୍କେତ ଦେଖି, ଆଶୀର୍ବାଦର ସତ୍ୟତା ରକ୍ଷା ପାଇଁ ଉପାୟ କହିଲେ। ଋଷିମାନେ ଶିଶୁକୁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ନେଲେ; ବ୍ରହ୍ମା ପ୍ରଶ୍ନୋତ୍ତର କରି କଳ୍ପାନ୍ତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘାୟୁର ବର ଦେଲେ। ଫେରି ଆସି ଶିଶୁ ବର କହି, ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତରେ ସୁନ୍ଦର ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୂଜା କରିବାକୁ ସଙ୍କଳ୍ପ କଲା। ଫଳଶ୍ରୁତି—ଶ୍ରାବଣ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ସେଠାରେ ପିତୃତର୍ପଣ କଲେ ପିତୃମେଧ ସମ ଫଳ; ଋଷିଯୋଗରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କଲେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ଦୀର୍ଘବାସ; ଏବଂ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ବଂଶର ଅକାଳମୃତ୍ୟୁ ଭୟ ନାଶ ହୁଏ।
Verse 1
पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ मार्कंडेयस्य चाश्रमम् । यत्र पूर्वं तपस्तप्तं मार्कंडेन महात्मना
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ତତ୍ପରେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମାର୍କଣ୍ଡେୟଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯିବା ଉଚିତ; ଯେଉଁଠାରେ ପୂର୍ବେ ମହାତ୍ମା ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ତପ କରିଥିଲେ।
Verse 2
मृकण्डो ब्राह्मणोनाम पुराऽसीच्छंसितव्रतः । अन्ते वयसि संजातस्तस्य पुत्रोऽतिसुन्दरः
ପୁରାକାଳରେ ମୃକଣ୍ଡୁ ନାମକ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ, ଯିଏ ପ୍ରଶଂସିତ ବ୍ରତରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବୃଦ୍ଧାବସ୍ଥାରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିଲା।
Verse 3
सर्वलक्षणसंपूर्णः शांतः सूर्यसमप्रभः । कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्याश्रमपदे नृप
ସେ ସମସ୍ତ ଶୁଭଲକ୍ଷଣରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶାନ୍ତ, ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମ ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲା। ହେ ନୃପ, କିଛି କାଳ ପରେ ସେହି ଆଶ୍ରମ-ପ୍ରଦେଶରେ (ପରବର୍ତ୍ତୀ ଘଟଣା ଘଟିଲା)।
Verse 4
आगतो ब्राह्मणो ज्ञानी कश्चित्सामुद्रविच्छुभः । ततोऽसौ क्रीडमानस्तु बालकः पंचवार्षिकः
ଦେହଲକ୍ଷଣ ଜାଣୁଥିବା ଜଣେ ଜ୍ଞାନୀ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆସିଲେ। ତେବେ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ସେଇ ପିଲାଟି ଖେଳୁଖେଳୁ ସେଠାରେ ଆସିପହଞ୍ଚିଲା।
Verse 5
आनासाग्रशिखाग्राभ्यां चिरं चैवावलोकितः । ततोऽहसत्स सहसा तं मृकण्डो ह्यलक्षयत्
ସେ ନାକର ଅଗ୍ରରୁ ମୁଣ୍ଡର ଶିଖର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନରେ ଦେଖିଲେ। ପରେ ହଠାତ୍ ହସିଲେ; ମୃକଣ୍ଡୁ ତାହା ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ।
Verse 6
अथाऽब्रवीच्चिरं दृष्टस्त्वया पुत्रो मम द्विज । ततो हसितवान्भूयः किमिदं कारणं वद
ତାପରେ ସେ କହିଲେ—“ହେ ଦ୍ୱିଜ! ତୁମେ ମୋ ପୁଅକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦେଖିଲ। ପୁଣି ହସିଲ—ଏହାର କାରଣ କୁହ।”
Verse 7
असकृत्स मृकण्डेन यावत्पृष्टो द्विजोत्तमः । उपरोधवशात्तस्मै यथार्थं संन्यवेदयत्
ମୃକଣ୍ଡୁ ବାରମ୍ବାର ପଚାରିବାରୁ ସେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ ଅନୁରୋଧର ଚାପରେ ତାଙ୍କୁ ଯଥାର୍ଥ କଥା ଜଣାଇଲେ।
Verse 8
अस्य बालस्य चिह्नानि यानि काये द्विजोत्तम । अजरश्चामरश्चैव तैर्भवेत्पुरुषः किल
“ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଏହି ବାଳକର ଦେହରେ ଯେ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉଛି, ସେଗୁଡ଼ିକ ଦ୍ୱାରା ମନୁଷ୍ୟ ନିଶ୍ଚୟ ଅଜର ଓ ଅମର ହେବ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।”
Verse 9
षण्मासेनास्य बालस्य नूनं मृत्युर्भविष्यति । एतस्मात्कारणाद्धास्यं मयाऽकारि द्विजोत्तम । अनृतं नोक्तपूर्वं मे वैरिष्वपि कदाचन
ଛଅ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଶିଶୁର ନିଶ୍ଚୟ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ। ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ, ମୁଁ ହସିଥିଲି। ମୁଁ ପୂର୍ବେ କେବେ ମିଥ୍ୟା କହିନାହିଁ—କେବେ ନୁହେଁ, ଶତ୍ରୁଙ୍କ ପ୍ରତି ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ।
Verse 10
पुलस्त्य उवाच । एवमुक्त्वा तु स ज्ञानी उषित्वा तत्र शर्वरीम् । मृकंडेनाभ्यनुज्ञात इष्टं देशं जगाम ह
ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ଏପରି କହି ସେ ଜ୍ଞାନୀ ମୁନି ସେଠାରେ ରାତିଟି ରହିଲେ; ଏବଂ ମୃକଣ୍ଡଙ୍କ ଅନୁମତି ପାଇ, ନିଜ ଇଚ୍ଛିତ ଦେଶକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।
Verse 11
मृकंडोपि सुतं ज्ञात्वा ततः क्षीणायुषं नृप । पंचवार्षिकमप्यार्त्तश्चकारोपनयान्वितम्
ହେ ନୃପ, ମୃକଣ୍ଡ ମଧ୍ୟ ନିଜ ପୁତ୍ରକୁ ସେତେବେଳେ ଅଳ୍ପାୟୁ ବୋଲି ଜାଣି, ଉତ୍କଣ୍ଠିତ ହୋଇ, ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷର ହେଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଉପନୟନ ସଂସ୍କାର କରାଇଲେ।
Verse 12
श्रुताध्ययनसंपन्नं यंयं पश्यसि चाग्रतः । तस्याभिवादनं कार्यं त्वया पुत्रक नित्यशः
ପୁତ୍ର, ତୁମ ସମ୍ମୁଖରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁଜଣ ଶ୍ରୁତି ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ସମ୍ପନ୍ନ ଦେଖାଯାଏ, ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରିବ; ଏହା ତୁମେ ପ୍ରତିଦିନ କରିବା ଉଚିତ।
Verse 13
ततश्चक्रे ब्रह्मचारी पितुर्वाक्यं विशेषतः
ତାପରେ ସେ ବ୍ରହ୍ମଚାରୀ ପିତାଙ୍କ ବାକ୍ୟକୁ ବିଶେଷ ଯତ୍ନରେ ଆଚରଣ କଲା।
Verse 14
बालं वृद्धं युवानं च यंयं पश्यति चक्षुषा । नमस्करोति तं सर्वं ब्राह्मणं विनयान्वितः
ବାଳକ, ବୃଦ୍ଧ କିମ୍ବା ଯୁବ—ଚକ୍ଷୁରେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖୁଥିଲା, ବିନୟଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନମସ୍କାର କରୁଥିଲା।
Verse 15
कस्यचित्त्वथ कालस्य तस्याश्रमसमीपतः । सप्तर्षयः समायातास्तीर्थयात्रापरायणाः
କିଛି କାଳ ପରେ, ସେଇ ଆଶ୍ରମର ସମୀପକୁ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାରେ ପରାୟଣ ସପ୍ତର୍ଷିମାନେ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲେ।
Verse 16
अथ तान्सत्वरं गत्वा वंदयामास पार्थिव । बालः सविनयोपेतः सर्वांश्चैव यथाक्रमम्
ତେବେ, ହେ ରାଜନ୍, ସେ ବାଳକ ଶୀଘ୍ର ତାଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ, ବିନୟଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ଯଥାକ୍ରମେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ବନ୍ଦନା କଲା।
Verse 17
दीर्घायुर्भव तैरुक्तः स बालस्तुष्टितत्परैः । आस्थिताश्च यथाभीष्टं देशं बालं विसर्ज्य तम्
ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ସେମାନେ ବାଳକକୁ କହିଲେ, “ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ।” ପରେ ବାଳକକୁ ବିଦାୟ ଦେଇ ସେମାନେ ଇଚ୍ଛିତ ଦେଶକୁ ଗଲେ।
Verse 18
तेषां मध्येंऽगिरानाम दिव्यज्ञानसमन्वितः । तेनावलोकितो बालः सूक्ष्मदृष्ट्या परंतप
ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ‘ଅଙ୍ଗିରା’ ନାମକ ଜଣେ ଦିବ୍ୟଜ୍ଞାନସମ୍ପନ୍ନ ଋଷି ଥିଲେ; ହେ ପରନ୍ତପ, ସେ ସୂକ୍ଷ୍ମଦୃଷ୍ଟିରେ ସେଇ ବାଳକକୁ ଅବଲୋକନ କଲେ।
Verse 19
अथ तानब्रवीत्सर्वान्मुनीन्किंचित्सविस्मयः । दीर्घायुर्न च बालोऽयं युष्माभिः संप्रकीर्तितः
ତେବେ ସେ କିଛି ବିସ୍ମିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ମୁନିମାନଙ୍କୁ କହିଲେ— “ଏହି ବାଳକ ଦୀର୍ଘାୟୁ ନୁହେଁ; ତୁମେ ଯେପରି ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ କରିଛ, ସେପରି ନୁହେଁ।”
Verse 20
गमिष्यति कुमारोऽयं निधनं पंचमे दिने । तन्न युक्तं हि नो वाक्यमसत्यं द्विजसत्तमाः
“ଏହି କୁମାର ପଞ୍ଚମ ଦିନେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ; ତେଣୁ ଆମ ବାକ୍ୟ ଅସତ୍ୟ ହୋଇଯିବ— ଏହା ଯୁକ୍ତ ନୁହେଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ!”
Verse 21
यथाऽयं चिरजीवी स्यात्तथा नीतिर्विधीयताम् । अथ ते मुनयो भीता मिथ्या वाक्यस्य पार्थिव
“ଏହି ବାଳକ ଚିରଞ୍ଜୀବୀ ହେବ ଯେପରି, ସେପରି ଉପାୟ ବିଧାନ କରାଯାଉ।” ହେ ରାଜନ୍, ନିଜ ବାକ୍ୟ ମିଥ୍ୟା ହେବାର ଭୟରେ ସେ ମୁନିମାନେ ଭୀତ ହେଲେ।
Verse 22
बालकं तं समादाय ब्रह्मलोकं गतास्तदा । तत्र दृष्ट्वा चतुर्वक्त्रं नमश्चक्रुर्मुनीश्वराः
ସେହି ବାଳକକୁ ସଙ୍ଗେ ନେଇ ସେମାନେ ତେବେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲେ। ସେଠାରେ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ପ୍ରଣାମ କଲେ।
Verse 23
तेषामनंतरं तेन बालके नाभिवादितः । दीर्घायुर्भव तेनाऽपि ब्रह्मणोक्तः स बालकः
ତାପରେ ସେ ବାଳକ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଭିବାଦନ କଲା ନାହିଁ। ତଥାପି ବ୍ରହ୍ମା ସେହି ବାଳକକୁ କହିଲେ— “ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ।”
Verse 24
ततः सप्तर्षयो हृष्टाः स्वचित्ते नृपसत्तम । सुखासीनान्सविश्रांतानब्रवीन्मुनिपुंगवान्
ତେବେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସପ୍ତର୍ଷିମାନେ ହୃଦୟରେ ହର୍ଷିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ସୁଖରେ ବସି ବିଶ୍ରାମ କରିଲେ ପରେ ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ କହିଲେ।
Verse 25
ब्रह्मोवाच । परिपृच्छत किं कार्यं कुतो यूयमिहागताः
ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ପଚାର; ତୁମମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ କ’ଣ? ଏବଂ ତୁମେ ଏଠାକୁ କେଉଁଠୁ ଆସିଛ?
Verse 26
ऋषय ऊचुः । तीर्थयात्राप्रसंगेन भ्रममाणा महीतलम् । अर्बुदं पर्वतं नाम तस्य तीर्थेषु वै गताः
ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଆମେ ପୃଥିବୀତଳେ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିଲୁ। ‘ଅର୍ବୁଦ’ ନାମକ ପର୍ବତକୁ ଆସି ତାହାର ତୀର୍ଥମାନେ ଦର୍ଶନ କଲୁ।
Verse 27
अथागत्य द्रुतं दूराद्बालेनानेन वंदिताः । दीर्घायुर्भव संदिष्टस्ततश्चायमनेकधा । पंचमे दिवसेऽस्यापि मृत्युर्देव भविष्यति
ତାପରେ ଦୂରରୁ ଶୀଘ୍ର ଆସି ଏହି ବାଳକ ଆମକୁ ବନ୍ଦନା କଲା। ଆମେ ତାକୁ ‘ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ’ ବୋଲି ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଲୁ; ସେ ତାହାକୁ ଅନେକ ପ୍ରକାରେ ପୁନରୁକ୍ତି କଲା। ତଥାପି, ହେ ଦେବ, ତାହାର ମଧ୍ୟ ପଞ୍ଚମ ଦିନେ ମୃତ୍ୟୁ ହେବ।
Verse 28
यथा वयं त्वया सार्द्धमसत्या न चतुर्मुख । भवामोऽस्य कृते देव तथा किंचिद्विधीयताम्
ହେ ଚତୁର୍ମୁଖ, ହେ ଦେବ! ଏହି ବାଳକର କାରଣରେ ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ସହିତ ଅସତ୍ୟବକ୍ତା ନ ହେବା ପାଇଁ କିଛି ଉପାୟ ବିଧାନ କରନ୍ତୁ।
Verse 29
अथ ब्रह्मा प्रहृष्टात्मा दृष्ट्वा तं मुनिदारकम् । मत्प्रसादादयं बालो भावी कल्पायुरब्रवीत्
ତେବେ ବ୍ରହ୍ମା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନଚିତ୍ତ ହୋଇ ସେଇ ମୁନିପୁତ୍ରକୁ ଦେଖି କହିଲେ— “ମୋ ପ୍ରସାଦରେ ଏହି ବାଳକ କଳ୍ପପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆୟୁ ପାଇବ।”
Verse 30
ततस्ते मुनयो हृष्टास्तमादाय गृहं प्रति । प्रस्थिता ब्रह्मलोकात्तु नमस्कृत्वा चतुर्मुखम्
ତାପରେ ସେଇ ମୁନିମାନେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ତାକୁ ସାଙ୍ଗେ ନେଇ ନିଜ ଗୃହ ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ବିଦାୟ ନେଇ ଚତୁର୍ମୁଖ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି ଆଗେଇଗଲେ।
Verse 31
अथ तस्य पिता तत्र मृकंडो मुनिसत्तमः । ततो भार्यासमायुक्तो विललाप सुदुःखितः
ତେବେ ସେଠାରେ ତାହାର ପିତା ମୃକଣ୍ଡୁ—ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ—ପତ୍ନୀସହିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଶୋକାକୁଳ ହୋଇ ବିଳାପ କଲେ।
Verse 32
हा पुत्रपुत्र करुणं रुदित्वा धर्मवत्सलः । अनामंत्र्य च मां कस्माद्दीर्घं पंथानमाश्रितः
“ହା ପୁତ୍ର, ହା ପୁତ୍ର!” ବୋଲି କରୁଣ ରୋଦନ କରି ଧର୍ମବତ୍ସଳ କହିଲେ—“ମୋତେ ବିଦାୟ ନ ଦେଇ କାହିଁକି ତୁମେ ଏତେ ଦୀର୍ଘ ପଥ ଧରିଲ?”
Verse 33
अकृत्वापि क्रियाः कार्याः कथं मृत्युवशं गतः । सोऽहं त्वया विना पुत्र न जीवामि कथंचन
“କରିବାକୁ ଥିବା କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକ ନ କରି ତୁମେ କିପରି ମୃତ୍ୟୁର ବଶ ହେଲ? ପୁତ୍ର, ତୁମ ବିନା ମୁଁ କେବେ ମଧ୍ୟ ବଞ୍ଚିପାରିବି ନାହିଁ।”
Verse 34
एवं विलपतस्तस्य बहुधा नृपसत्तम । बालश्चाभ्यागतस्तत्र यत्र देशे पुरा स्थितः
ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସେ ବହୁ ପ୍ରକାରେ ବିଲାପ କରୁଥିବାବେଳେ, ସେଇ ବାଳକ ପୂର୍ବେ ଯେଉଁ ସ୍ଥାନରେ ଥିଲା, ସେଇ ଦେଶକୁ ପୁନର୍ବାର ଫେରିଆସିଲା।
Verse 35
अथासौ प्रययौ बालः प्रहृष्टेनांतरात्मना । तं दृष्ट्वा पथि तातश्च संप्रहृष्टो बभूव ह
ତାପରେ ସେ ବାଳକ ଅନ୍ତରେ ଆନନ୍ଦିତ ହୋଇ ଆଗକୁ ଗଲା। ପଥରେ ତାକୁ ଦେଖି ତାଙ୍କ ପିତା ମଧ୍ୟ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହେଲେ।
Verse 36
पप्रच्छांकं समारोप्य चिरागमन कारणम् । ततः स कथयामास सर्वं मुनिविचेष्टितम् । दर्शनं ब्रह्मलोकस्य पद्मयोनेर्वरं तथा
ତାକୁ କୋଳରେ ବସାଇ ପିତା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଦେରିର କାରଣ ପଚାରିଲେ। ତାପରେ ବାଳକ ମୁନିମାନଙ୍କ କ୍ରିୟା, ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ଦର୍ଶନ ଏବଂ ପଦ୍ମଯୋନି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦିଆ ବର—ସବୁ କଥା କହିଲା।
Verse 37
बालक उवाच । अजरश्चामरश्चाहं कृतस्तात स्वयंभुवा । तस्मात्सत्यं मदर्थे ते व्येत्वसौ मानसो ज्वरः
ବାଳକ କହିଲା—ତାତ! ସ୍ୱୟଂଭୂ ବ୍ରହ୍ମା ମୋତେ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରହିତ କରିଛନ୍ତି। ତେଣୁ ମୋ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହୁଅନ୍ତୁ; ଆପଣଙ୍କ ମନର ଏହି ଜ୍ୱର (ଶୋକ) ଏବେ ଦୂର ହେଉ।
Verse 38
सोऽहमाराधयिष्यामि तथैव चतुराननम् । कृत्वाऽश्रमपदं रम्यमर्बुदे पर्वतोत्तमे
ମୁଁ ସେଇ ଚତୁରାନନ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରିବି। ପର୍ବତୋତ୍ତମ ଅର୍ବୁଦରେ ଏକ ରମ୍ୟ ଆଶ୍ରମ ସ୍ଥାପନ କରି, ମୁଁ ତାଙ୍କ ଭକ୍ତିରେ ନିରତ ରହିବି।
Verse 39
अमृतस्रावि तद्वाक्यं श्रुत्वा पुत्रस्य स द्विजः । मृकंडो हर्षसंयुक्तो वाचमित्यब्रवीच्च तम्
ପୁତ୍ରର ଅମୃତଧାରାସମ ମଧୁର ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ଦ୍ୱିଜ ଋଷି ମୃକଣ୍ଡୁ ହର୍ଷେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ତାହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟୁତ୍ତର କହିଲେ।
Verse 40
मार्क्कंडोऽपि द्रुतं गत्वा रम्य मर्बुदपर्वतम् । तपस्तेपे सुविस्तीर्णं ध्यायन्देवं पितामहम्
ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ମଧ୍ୟ ଶୀଘ୍ରେ ରମ୍ୟ ଅର୍ବୁଦ ପର୍ବତକୁ ଯାଇ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଦେବଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ସେଠାରେ ଦୀର୍ଘ ଓ ବିସ୍ତୃତ ତପ କଲେ।
Verse 41
तस्याश्रमपदे पुण्ये श्रावणे मासि पार्थिव । पौर्णमास्यां विशेषेण यः कुर्यात्पितृतर्पणम् । पितृमेधफलं तस्य सकलं स्यादसंशयम्
ହେ ରାଜନ୍, ସେଇ ଋଷିଙ୍କ ପୁଣ୍ୟ ଆଶ୍ରମସ୍ଥାନରେ—ବିଶେଷକରି ଶ୍ରାବଣ ମାସର ପୌର୍ଣ୍ଣମାସୀ ଦିନ—ଯେ ପିତୃତର୍ପଣ କରେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ପିତୃମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଏ।
Verse 42
ऋषियोगेन यस्तत्र तर्पयेद्ब्राह्मणोत्तमान् । ब्रह्मलोके चिरं वासस्तस्य संजायते नृप
ହେ ନୃପ, ଯେ ତାହାଁ ଋଷିଯୋଗ ବିଧିରେ ଉତ୍ତମ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ତର୍ପଣ କରେ, ତାହାର ବ୍ରହ୍ମଲୋକରେ ଦୀର୍ଘ ବାସ ହୁଏ।
Verse 43
यः स्नानं कुरुते तत्र सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । नाल्पमृत्युभयं तस्य कुले क्वापि प्रजायते
ଯେ ତାହାଁ ସମ୍ୟକ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ସ୍ନାନ କରେ, ତାହାର କୁଳରେ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ଅକାଳମୃତ୍ୟୁର ଭୟ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ।