Adhyaya 21

Verse 1

पुलस्त्य उवाच । ततो गच्छेन्नृपश्रेष्ठ पिण्डोदकमनुत्तमम् । तीर्थं यत्र तपस्तप्तं पिण्डोदकद्विजातिना

ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ—ତାପରେ, ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଅନୁତ୍ତମ ପିଣ୍ଡୋଦକ ତୀର୍ଥକୁ ଯିବା ଉଚିତ, ଯେଉଁଠାରେ ପିଣ୍ଡୋଦକ ନାମକ ଦ୍ୱିଜ ତପ କରିଥିଲେ।

Verse 2

पुरा पिण्डोदकोनाम ब्राह्मणोऽभून्महामते । मन्दप्रज्ञोऽल्पमेधावी सोपाध्यायेन पाठितः

ହେ ମହାମତେ! ପୁରାକାଳରେ ପିଣ୍ଡୋଦକ ନାମରେ ଜଣେ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଥିଲେ। ସେ ମନ୍ଦପ୍ରଜ୍ଞ ଓ ଅଳ୍ପମେଧାବୀ ଥିଲେ; ଉପାଧ୍ୟାୟ ତାଙ୍କୁ ପାଠ ପଢ଼ାଇଥିଲେ।

Verse 3

अशक्तोऽध्ययनं कर्तुं जाड्यभावान्महीपते । स वैराग्यं परं गत्वा संप्राप्तो गिरिगह्वरे

ହେ ରାଜନ୍! ମନ୍ଦବୁଦ୍ଧି ହେତୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବାରେ ଅସମର୍ଥ ହୋଇ, ସେ ପରମ ବୈରାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ ଏବଂ ଏକ ପର୍ବତ ଗୁମ୍ଫାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 4

एतस्मिन्नेव कालेतु तत्रैव च सरस्वती । वीणाविनोदसंयुक्ता विविक्ते तमुपस्थिता

ଠିକ୍ ସେହି ସମୟରେ, ବୀଣା ବାଦନରେ ମଗ୍ନ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ସେହି ନିର୍ଜନ ସ୍ଥାନରେ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।

Verse 5

तं दृष्ट्वा ब्राह्मणं खिन्नं वैराग्येण समन्वितम् । कृपाविष्टा महादेवी वाक्यमेतदुवाच ह

ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦୁଃଖିତ ଏବଂ ବୈରାଗ୍ୟ ଯୁକ୍ତ ଦେଖି, କରୁଣାମୟୀ ମହାଦେବୀ ଏହି ବାକ୍ୟ କହିଲେ।

Verse 6

सरस्वत्युवाच । कस्मात्त्वं खिद्यसे विप्र विरक्त इव भाससे । कस्मान्न हृष्यसि हृदा कस्मादत्र त्वमागतः । वद शीघ्रं महाभाग तवांतिके वसाम्यहम्

ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ: 'ହେ ବିପ୍ର! ତୁମେ କାହିଁକି ଦୁଃଖ କରୁଛ? ତୁମେ ବିରକ୍ତ ପରି କାହିଁକି ଜଣାପଡୁଛ? ତୁମ ହୃଦୟ କାହିଁକି ପ୍ରସନ୍ନ ନୁହେଁ? ତୁମେ ଏଠାକୁ କାହିଁକି ଆସିଛ? ହେ ମହାଭାଗ! ଶୀଘ୍ର କୁହ, ମୁଁ ତୁମ ନିକଟରେ ବାସ କରେ।'

Verse 7

पिण्डोदक उवाच । अहं वैराग्यमापन्न उपाध्यायतिरस्कृतः । ज्ञानहीनो महाभागे मृत्युं वांछामि सांप्रतम्

ପିଣ୍ଡୋଦକ କହିଲେ: 'ମୁଁ ବୈରାଗ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତିରସ୍କୃତ ହୋଇଛି। ହେ ମହାଭାଗେ! ମୁଁ ଜ୍ଞାନହୀନ ଅଟେ ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ମୃତ୍ୟୁ କାମନା କରୁଛି।'

Verse 9

न मे सरस्वती देवी जिह्वाग्रे परिवर्तते । कारणं नान्यदस्तीह मृत्योर्मम वरानने । दृष्टोऽकस्मात्त्वया चाहं ततो यास्यामि चान्यतः । मरणं हि मम श्रेयो मूकभावान्न जीवितम्

ମୋ ଜିଭାର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ପ୍ରବର୍ତ୍ତିତ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ହେ ସୁନ୍ଦରମୁଖି, ଏଠାରେ ମୋର ମୃତ୍ୟୁକାମନାର ଅନ୍ୟ କୌଣସି କାରଣ ନାହିଁ। ତୁମେ ମୋତେ ଅକସ୍ମାତ୍ ଦେଖିଛ, ତେଣୁ ମୁଁ ଅନ୍ୟତ୍ର ଯିବି। ମୂକଭାବରେ ବଞ୍ଚିବାଠାରୁ ମୋ ପାଇଁ ମରଣ ଶ୍ରେୟ।

Verse 10

सरस्वत्युवाच । अहं सरस्वती देवी सदास्मिन्वरपर्वते । निशासुखे त्रयोदश्यां करोमि वसतिं द्विज । तस्मात्त्वं प्रार्थय वरं यदभीष्टं सुदुर्लभम्

ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ—ମୁଁ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ; ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପର୍ବତରେ ସଦା ବସୁଛି। ହେ ଦ୍ୱିଜ, ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ରାତିର ସୁଖଦ ଆରମ୍ଭରେ ମୁଁ ଏଠାରେ ନିବାସ କରେ। ତେଣୁ ତୁମ ଅଭୀଷ୍ଟ, ଯେତେ ଦୁର୍ଲଭ ହେଉ, ସେହି ବର ମାଗ।

Verse 11

पिण्डोदक उवाच । प्रसादात्तव वै वाणि सर्वज्ञत्वं ममेप्सितम् । एतत्तीर्थं तु मन्नाम्ना ख्यातिं यातु शुचिस्मिते

ପିଣ୍ଡୋଦକ କହିଲେ—ହେ ବାଣୀଦେବୀ, ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୋତେ ସର୍ବଜ୍ଞତା ଆକାଙ୍କ୍ଷିତ। ହେ ଶୁଚିସ୍ମିତେ, ଏହି ତୀର୍ଥ ମୋ ନାମରେ ଖ୍ୟାତି ପାଉ।

Verse 12

सरस्वत्युवाच । अद्यप्रभृति सर्वज्ञो ह्यत्र लोके भविष्यसि । नाम्ना तव तथा तीर्थमेतत्ख्यातिं प्रयास्यति

ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ—ଆଜିଠାରୁ ତୁମେ ଏହି ଲୋକରେ ନିଶ୍ଚୟ ସର୍ବଜ୍ଞ ହେବ। ଏବଂ ଏହି ତୀର୍ଥ ମଧ୍ୟ ତୁମ ନାମରେ ସେହିପରି ଖ୍ୟାତି ପାଇବ।

Verse 13

निशामुखे त्रयोदश्यां योऽत्र स्नानं करिष्यति । भविष्यति स सर्वज्ञो यद्यपि स्यात्सुमन्दधीः

ତ୍ରୟୋଦଶୀ ଦିନ ରାତିର ଆରମ୍ଭରେ ଯେ କେହି ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବ, ସେ ସର୍ବଜ୍ଞ ହେବ—ଯଦିଓ ତାହାର ବୁଦ୍ଧି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନ୍ଦ ଥାଉ।

Verse 14

अत्र मे सततं वासो भविष्यति द्विजोत्तम । यस्मात्तस्मात्सदा स्नानं कर्तव्यं सुसमाहितैः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଏଠାରେ ମୋର ସତତ ବାସ ରହିବ; ତେଣୁ ସୁସମାହିତ ଓ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ଲୋକମାନେ ସଦା ଏଠାରେ ସ୍ନାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 15

एवमुक्त्वा ततो देवी तत्रैवांतरधीयत । पिण्डोदको हि सर्वज्ञो भूत्वाथ स्वगृहं ययौ । व्यस्मापयज्जनान्सर्वांस्तत्तीर्थस्य समाश्रयात्

ଏପରି କହି ଦେବୀ ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ପରେ ପିଣ୍ଡୋଦକ ସର୍ବଜ୍ଞ ହୋଇ ନିଜ ଘରକୁ ଫେରିଲା ଏବଂ ସେହି ତୀର୍ଥର ଆଶ୍ରୟରେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ତାହାର ମହିମାରେ ବିସ୍ମିତ କରିଦେଲା।

Verse 21

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीति साहस्र्यां संहितायां सप्तमे प्रभासखण्डे तृतीयेऽर्बुदखण्डे पिण्डोदकतीर्थमाहात्म्यवर्णनंनामैकविंशोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ସପ୍ତମ ପ୍ରଭାସଖଣ୍ଡ ଓ ତୃତୀୟ ଅର୍ବୁଦଖଣ୍ଡରେ ‘ପିଣ୍ଡୋଦକ-ତୀର୍ଥ-ମାହାତ୍ମ୍ୟ-ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକବିଂଶ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।