Adhyaya 89

Verse 1

सूत उवाच । एवं तत्र स्थिते नित्यं तस्मिन्मातृगणे द्विजाः । बालकानां क्षयो जज्ञे ब्राह्मणानां गृहेगृहे

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ସେଇ ମାତୃଗଣ ଯେତେବେଳେ ସେଠାରେ ନିତ୍ୟ ରହିଲେ, ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଘରେଘରେ ଶିଶୁମାନଙ୍କର ନାଶ ଘଟିଲା।

Verse 2

तरुणानां विशेषेण चमत्कारपुरोत्तरे । छिद्रमन्वेषमाणास्ता भ्रमंत्यखिलदेवताः

ବିଶେଷକରି ଯୁବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ, ‘ଚମତ୍କାର’ ନାମକ ସେଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନଗରରେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଏକ ଛିଦ୍ର—ଅବସର—ଖୋଜି ଖୋଜି ସର୍ବତ୍ର ଭ୍ରମଣ କଲେ।

Verse 3

ततस्ते ब्राह्मणाः सर्वे ज्ञात्वा छिद्रसमुद्भवम् । विघातं बालकानां च देवताभिर्विनिर्मितम्

ତେବେ ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ‘ଛିଦ୍ର’ରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ବିପତ୍ତିକୁ ଜାଣି, ଶିଶୁମାନଙ୍କ ବିନାଶ ଦେବତାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଘଟିଛି ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ।

Verse 4

अम्बावृद्धे समासाद्य पूजयित्वा प्रयत्नतः । प्रोचुश्च दुःखसन्तप्ता विनयावनताः स्थिताः

ଅମ୍ବାବୃଦ୍ଧାଙ୍କୁ ସମୀପେ ଯାଇ ଯତ୍ନପୂର୍ବକ ପୂଜା କରି, ଦୁଃଖରେ ସନ୍ତପ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ବିନୟରେ ନତ ହୋଇ ଦାଁଡି କହିଲେ।

Verse 6

ह्रियंते बालका रात्रौ छिद्रं प्राप्य सहस्रशः । युष्मदीयाभिरेताभिर्देवताभिः समन्ततः

ରାତିରେ ଛିଦ୍ର ମିଳିଲେ ସହସ୍ରେ ସହସ୍ରେ ଶିଶୁମାନେ ହରଣ ହେଉଛନ୍ତି; ଆପଣଙ୍କ ଏହି ଦେବତାମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଆମକୁ ଘେରି ଏହା କରୁଛନ୍ତି।

Verse 7

प्रसादः क्रियतां तस्माद्ब्राह्मणानां महात्मनाम् । नो चेत्पुरं परित्यज्य यास्यामोऽन्यत्र भूतले

ଏହେତୁ ଏହି ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ପ୍ରସାଦ ଦିଅନ୍ତୁ; ନହେଲେ ଆମେ ପୁର ତ୍ୟାଗ କରି ଭୂତଳରେ ଅନ୍ୟତ୍ର ଯିବୁ।

Verse 8

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ततोंऽबा कृपयान्विता । हत्वा पादप्रहारेण भूमिं चक्रे गुहां ततः

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି କୃପାନ୍ୱିତା ଅମ୍ବା ପାଦପ୍ରହାରରେ ଭୂମିକୁ ଆଘାତ କରି, ସେଠାରେ ଏକ ଗୁହା ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

Verse 9

रक्षार्थं सर्वविप्राणां चमत्कारेण भूभुजा । भवद्भ्यां निर्मितः श्रेष्ठः प्रासादोऽयं मनोहरः

ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ରକ୍ଷାର୍ଥେ ରାଜା ଅଦ୍ଭୁତ କୌଶଳରେ, ତୁମ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମନୋହର ପ୍ରାସାଦ-ଦେବାଳୟ ନିର୍ମିତ ହୋଇଛି।

Verse 10

इमे मत्पादुके दिव्ये गुहामध्यगते सदा । सर्वाभिः सेवनीये च न गन्तव्यं बहिः क्वचित्

ମୋର ଏହି ଦିବ୍ୟ ପାଦୁକା ସଦା ଗୁହାମଧ୍ୟସ୍ଥ ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ। ସମସ୍ତେ ଏହାଙ୍କୁ ସେବା-ପୂଜା କରିବେ; ଏଠାରୁ ବାହାରେ କେଉଁଠିକୁ ଯିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 11

या काचिल्लौल्यमास्थाय निष्क्रमिष्यति मोहतः । सा दिव्यभावनिर्मुक्ता शृगाली संभविष्यति

ଯେ କୌଣସି ନାରୀ ଚଞ୍ଚଳତାକୁ ଆଶ୍ରୟ କରି ମୋହବଶେ ବାହାରକୁ ନିଷ୍କ୍ରମଣ କରିବ, ସେ ଦିବ୍ୟଭାବରୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇ ଶୃଗାଳୀ ରୂପେ ଜନ୍ମ ନେବ।

Verse 12

देवता ऊचुः । अत्र स्थाने महादेवि कोऽस्माकं प्रकरिष्यति । पूजां को वात्र चाहारस्तस्माद्ब्रूहि सुरेश्वरि

ଦେବତାମାନେ କହିଲେ—ହେ ମହାଦେବୀ! ଏହି ସ୍ଥାନରେ ଆମ ପୂଜା କିଏ କରିବ? ଏଠାରେ ଆହାର କିଏ ଯୋଗାଇବ? ତେଣୁ, ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ, କହନ୍ତୁ।

Verse 13

अम्बोवाच । अत्रागत्य विनिर्मुक्ता योगिनो ध्यानचिन्तकाः । पूजां सम्यक्करिष्यंति सर्वासां भक्तिसंयुताः

ଅମ୍ବା କହିଲେ—ଏଠାକୁ ଆସି ମୁକ୍ତ ହୋଇଥିବା ଯୋଗୀମାନେ, ଧ୍ୟାନଚିନ୍ତନରେ ନିମଗ୍ନ ସାଧକମାନେ, ସମସ୍ତ ମାତୃକାଙ୍କ ପ୍ରତି ଭକ୍ତିଯୁକ୍ତ ହୋଇ ସମ୍ୟକ୍ ଭାବେ ପୂଜା କରିବେ।

Verse 14

पादुके मे प्रपूज्यादौ मांस मद्यादिभिः क्रमात् । अवाप्स्यंति च संसिद्धिं दुर्लभाममरैरपि

ପ୍ରଥମେ ମୋର ପାଦୁକାଦ୍ୱୟକୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ପରେ କ୍ରମେ ମାଂସ, ମଦ୍ୟ ଆଦି ଅର୍ପଣ କଲେ, ସେମାନେ ଅମରମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ ଏମିତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।

Verse 15

ततस्तथेति ताः प्रोच्य गुहामध्ये व्यवस्थिताः । परिवार्य शुभे तस्याः पादुके मोक्षदायिके

ତାପରେ ‘ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି କହି ସେମାନେ ଗୁହାମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ ଏବଂ ତାହାର ଶୁଭ, ମୋକ୍ଷଦାୟିନୀ ପାଦୁକାଦ୍ୱୟକୁ ଘେରି ରହିଲେ।

Verse 16

ततस्तत्र समागत्य पुरुषा अपि दूरतः । प्रपूज्य पादुके सम्यङ्मातॄस्ताश्च ततः परम् । प्रयांति च परां सिद्धिं जन्म मृत्युविवर्जिताम्

ତାପରେ ଦୂରଦେଶରୁ ଆସିଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ପାଦୁକାକୁ ଯଥାବିଧି ପୂଜା କରି, ପରେ ସେହି ମାତୃକାମାନଙ୍କୁ ଆରାଧନା କରନ୍ତି; ତଦନନ୍ତରେ ସେମାନେ ଜନ୍ମ-ମୃତ୍ୟୁବିହୀନ ପରମ ସିଦ୍ଧି ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 17

एतस्मिन्नंतरे नष्टा अग्निष्टोमादिकाः क्रियाः । तीर्थयात्राव्रतान्येव संयमा नियमाश्च ये

ଏହି ମଧ୍ୟବେଳେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଆଦି ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟା ଲୁପ୍ତ ହୋଇଗଲା; କେବଳ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରା ଓ ବ୍ରତାଚରଣ ରହିଲା, ସହିତ ସଂଯମ ଓ ନିୟମମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 18

ये चापि ब्राह्मणाः शांताः सदा मद्यस्य दूषणम् । प्रकुर्वंति स्वहस्तेन तेऽपि मद्यैः पृथग्विधैः

ଯେ ଶାନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସଦା ମଦ୍ୟର ନିନ୍ଦା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ନିଜ ହାତରେ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାର ମଦ୍ୟରେ ପ୍ରବୃତ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 19

तर्पयंति तथा मांसैस्त्यक्ताशेषमखक्रियाः । पादुके मातृभिर्जुष्टे तथा धूपानुलेपनैः

ସେମାନେ ସମସ୍ତ ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟା ତ୍ୟାଗ କରି ମାଂସଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତର୍ପଣ କରନ୍ତି; ଏବଂ ମାତୃଗଣଙ୍କ ପ୍ରିୟ ପାଦୁକାକୁ ଧୂପ ଓ ଅନୁଲେପନରେ ପୂଜନ୍ତି।

Verse 20

एतस्मिन्नंतरे भीताः सर्वे देवाः सवासवाः । दृष्ट्वा यज्ञक्रियोच्छेदं क्षुत्पिपासा समाकुलाः

ଏହି ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ରସହିତ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୀତ ହେଲେ; ଯଜ୍ଞକ୍ରିୟାର ଉଚ୍ଛେଦ ଦେଖି ସେମାନେ ଭୁଖ ଓ ପିଆସରେ ବ୍ୟାକୁଳ ହେଲେ।

Verse 21

प्रोचुर्महेश्वरं गत्वा विनयावनताः स्थिताः । स्तुत्वा पृथग्विधैः सूक्तैर्वेदोक्तैः शतरुद्रियैः

ସେମାନେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ ବିନୟରେ ନତ ହୋଇ ଦାଁଡ଼ିଲେ; ବେଦୋକ୍ତ ଶତରୁଦ୍ରୀୟ ଆଦି ବିଭିନ୍ନ ସୂକ୍ତରେ ସ୍ତୁତି କରି କହିଲେ।

Verse 22

देवा ऊचुः । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पादुके तत्र संस्थिते । अंबाया मातृभिः सार्धं गुहामध्ये सुगुप्तके

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେହି ପାଦୁକା ସ୍ଥାପିତ; ସେଠାରେ ଅମ୍ବା ମାତୃଗଣ ସହ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୁଗୁପ୍ତ ଗୁହାମଧ୍ୟରେ ବସନ୍ତି।

Verse 23

ब्राह्मणा अपिदेवेश मद्यमांसेन भक्तितः । ताभ्यां पूजां प्रकुर्वंति प्रयांति परमां गतिम्

ହେ ଦେବେଶ! ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଭକ୍ତିରେ ମଦ୍ୟ ଓ ମାଂସ ଦ୍ୱାରା ସେହି ପାଦୁକାର ପୂଜା କରନ୍ତି; ଏବଂ ସେମାନେ ପରମ ଗତିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 24

नष्टा धर्मक्रिया सर्वा मर्त्यलोकेत्र सांप्रतम् । अस्माकं संक्षयो जातो यज्ञभागं विना प्रभो

ଏବେ ଏହି ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ସମସ୍ତ ଧର୍ମକ୍ରିୟା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି। ହେ ପ୍ରଭୁ, ଯଜ୍ଞଭାଗ ବିନା ଆମର କ୍ଷୟ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।

Verse 25

तस्मात्त्वं कुरु देवेश यथा स्यात्पादुकाक्षयः । प्रभवंति मखा भूमावस्माकं स्युः परा मुदः

ତେଣୁ ହେ ଦେବେଶ, ‘ପାଦୁକା-କ୍ଷୟ’ ଘଟିବା ପରି କରନ୍ତୁ; ପୃଥିବୀରେ ଯଜ୍ଞମାନେ ପୁନର୍ବାର ପ୍ରବଳ ହେଉନ୍ତୁ—ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ପରମ ମୁଦ ପାଉ।

Verse 26

श्रीभगवानुवाच । या सा अंबेति विख्याता शक्तिः सा परमेश्वरी । जगन्माताऽक्षया साक्षान्ममा पि जननी च सा

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—‘ଅମ୍ବା’ ନାମେ ଯେ ଶକ୍ତି ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ସେଇ ପରମେଶ୍ୱରୀ। ସେଇ ଜଗନ୍ମାତା, ସାକ୍ଷାତ୍ ଅକ୍ଷୟା; ସେଇ ମୋର ମଧ୍ୟ ଜନନୀ।

Verse 27

तत्कथं संक्षयस्तस्याः कर्तुं केनापि शक्यते । मनसापि महाभागाः पादुकानां विशेषतः

ତେବେ ତାଙ୍କର କ୍ଷୟ କେହି କିପରି କରିପାରିବ? ହେ ମହାଭାଗ୍ୟବାନମାନେ, ବିଶେଷକରି ସେହି ପାଦୁକାମାନଙ୍କର କ୍ଷୟ ମନରେ ମଧ୍ୟ ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ।

Verse 28

परं तत्र करिष्यामि सुखोपायं सुरेश्वराः । युष्मभ्यं पादुकायां च महत्त्वं येन जायते

ତଥାପି ହେ ସୁରେଶ୍ୱରମାନେ, ସେଠାରେ ମୁଁ ଏକ ସହଜ ଉପାୟ କରିବି—ଯାହାଦ୍ୱାରା ତୁମମାନଙ୍କର ଓ ପାଦୁକାର ମହତ୍ତ୍ୱ ଉଦ୍ଭବିତ ହେବ।

Verse 29

एवमुक्त्वा ततो ध्यानं चक्रे देवो महेश्वरः । व्यावृत्यकमलं हृत्स्थमष्टपत्रं सकर्णिकम्

ଏହିପରି କହି ଦେବ ମହେଶ୍ୱର ଧ୍ୟାନରେ ଲୀନ ହେଲେ। ସେ ହୃଦୟସ୍ଥ କମଳକୁ ବିକଶିତ କରି କର୍ଣ୍ଣିକାସହିତ ଅଷ୍ଟଦଳ କମଳ ଦେଖିଲେ।

Verse 30

तस्यांतर्गतमासीनमंगुष्ठाग्रमितं शुभम् । द्वादशार्कप्रभं सूक्ष्मं स्वमात्मानं व्यलोकयत्

ନିଜ ଅନ୍ତରେ ଆସୀନ ହୋଇ ସେ ନିଜ ସୂକ୍ଷ୍ମ ସ୍ୱାତ୍ମାକୁ ଦେଖିଲେ—ଶୁଭ, ଅଙ୍ଗୁଠିର ଅଗ୍ରଭାଗ ପରିମିତ, ଏବଂ ଦ୍ୱାଦଶ ସୂର୍ଯ୍ୟର ପ୍ରଭା ସମ ଦୀପ୍ତ।

Verse 31

तस्यैवं ध्यायमानस्य तृतीयनयनात्ततः । श्वेतांबरधरा शुभ्रा निर्गता कन्यका शुभा

ସେ ଏଭଳି ଧ୍ୟାନ କରୁଥିବାବେଳେ, ତାଙ୍କର ତୃତୀୟ ନୟନରୁ ଶ୍ୱେତବସ୍ତ୍ରଧାରିଣୀ, ଶୁଭ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ଏକ ମଙ୍ଗଳ କନ୍ୟା ପ୍ରକଟ ହେଲା।

Verse 32

अथ सा प्राह तं देवं प्रणिपत्य महेश्वरम् । किमर्थं देव सृष्टास्मि ममादेशः प्रदीयताम्

ତାପରେ ସେ ମହେଶ୍ୱର ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି କହିଲା—“ହେ ଦେବ! ମୋତେ କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା? ଦୟାକରି ମୋତେ ଆପଣଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ।”

Verse 33

श्रीभगवानुवाच । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे पादुके संस्थिते शुभे । श्रीमातुर्जगतां मुख्ये ताभ्यां पूजां त्वमाचर

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—“ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରରେ ସ୍ଥାପିତ ସେଇ ଶୁଭ ପାଦୁକାଦ୍ୱୟ ନିକଟେ, ଜଗନ୍ମାତା ଶ୍ରୀମାତାଙ୍କର ପ୍ରଧାନ ପାଦୁକାଦ୍ୱୟକୁ ତୁମେ ପୂଜା କର।”

Verse 34

कन्यकां संपरित्यज्य तवान्वयविवर्द्धिताम् । यः करिष्यति तत्पूजामाहारः स्यात्स मातृषु

କନ୍ୟାକୁ ବ୍ୟକ୍ତିଗତ ଅଧିକାରର ବସ୍ତୁ ଭାବେ ତ୍ୟାଗ କରି, ତାକୁ ତୁମ ବଂଶବର୍ଦ୍ଧିନୀ ଭାବେ ଜାଣି ଯେ ତାହାର ପୂଜା କରିବ—ସେ ମାତୃଗଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ପାଇବ; ତାହାର ଆହାର-ଜୀବିକା ସୁରକ୍ଷିତ ହେବ।

Verse 35

कौमारब्रह्मचर्य्येण त्वयापि च सुभक्तितः । ताभ्यां पूजा प्रकर्तव्या नो चेन्नाशमवाप्स्यसि

ତୁମେ ମଧ୍ୟ କୌମାର ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କରି ଶୁଦ୍ଧ ଭକ୍ତିରେ ସେଇ ଦୁଇଜଣଙ୍କ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ; ନଚେତ୍ ତୁମେ ନାଶ ପାଇବ।

Verse 36

तव पूजा करिष्यन्ति ये नरा भक्तितत्पराः । मातॄणां संमतास्ते स्युः सर्वदैव सुखान्विताः

ଭକ୍ତିକୁ ଏକମାତ୍ର ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ଯେ ନରମାନେ ତୁମ ପୂଜା କରନ୍ତି, ସେମାନେ ମାତୃଗଣଙ୍କ ମନୋନୀତ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ସଦା ସୁଖସମ୍ପନ୍ନ ରହନ୍ତି।

Verse 37

एवमुक्त्वा ततस्तस्या मंत्रमार्गं यथोचितम् । पूजामार्गं विशेषेण कथयामास विस्तरात्

ଏପରି କହି ସେ ପରେ ତାକୁ ଯଥୋଚିତ ନିୟମରେ ମନ୍ତ୍ରମାର୍ଗ ଶିଖାଇଲେ ଏବଂ ବିଶେଷଭାବେ ପୂଜାବିଧିକୁ ବିସ୍ତାରରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କଲେ।

Verse 38

ततो विसर्जयामास दत्त्वा छत्रादिभूषणम् । प्रतिपत्तिं महादेवस्तांश्च सर्वान्सुरेश्वरान्

ତାପରେ ମହାଦେବ ସେଇ ସମସ୍ତ ସୁରେଶ୍ୱରମାନଙ୍କୁ ଯଥୋଚିତ ସମ୍ମାନ ଓ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସହିତ ଛତ୍ରାଦି ଭୂଷଣ ଦାନ କରି ବିଦାୟ କଲେ।

Verse 39

कुमार्युवाच । त्वयेतत्कथितं देव त्वदन्वयसमुद्भवाः । कन्यकाः पूजयिष्यंति पादुके ते सुशोभने

କନ୍ୟା କହିଲା—ହେ ଦେବ! ଆପଣ ଯେପରି କହିଛନ୍ତି, ସେପରି ଆପଣଙ୍କ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିତ କନ୍ୟାମାନେ ଆପଣଙ୍କ ଅତି ଶୋଭାମୟ ପାଦୁକାଦ୍ୱୟକୁ ପୂଜିବେ।

Verse 40

कौमारब्रह्मचर्य्येण भविष्यत्यन्वयः कथम् । एतन्मे विस्तरात्सर्वं यथावद्वक्तुमर्हसि

କୌମାର୍ୟରୁ ବ୍ରହ୍ମଚର୍ଯ୍ୟ ପାଳନ କଲେ ବଂଶଧାରା କିପରି ହେବ? ଦୟାକରି ଏ ସବୁ ମୋତେ ବିସ୍ତାରରେ ଯଥାବତ୍ କହନ୍ତୁ।

Verse 41

श्रीभगवानुवाच । यस्यायस्याः प्रसन्ना त्वं कन्यकाया वदिष्यसि । मंत्रग्राममिमं सम्यक्त्वद्भावा सा भविष्यति

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ତୁମେ ଯେଉଁ ଯେଉଁ କନ୍ୟାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ ଅନୁଗ୍ରହ କରି, ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମନ୍ତ୍ରସମୂହକୁ ଯଥାବିଧି ଦେବ, ସେ କନ୍ୟା ତୁମ ଭାବସ୍ୱରୂପା—ତୁମ ସମାନ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅବସ୍ଥାର—ହେବ।

Verse 42

एवं चान्या महाभागे पारंपर्येण कन्यकाः । तव वंशोद्भवाः सर्वाः प्रभविष्यंति मंत्रतः

ଏଭଳି, ହେ ମହାଭାଗେ! ପରମ୍ପରାକ୍ରମେ ଅନ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ମଧ୍ୟ—ମନ୍ତ୍ରବଳରେ—ସମସ୍ତେ ତୁମ ବଂଶୋଦ୍ଭବ ଭାବେ ପ୍ରଭବିତ ହେବେ।

Verse 43

ततः सा तां समासाद्य पादुकासंभवां गुहाम् । पूजां चक्रे यथान्यायं यथोक्तं त्रिपुरारिणा

ତାପରେ ସେ ପାଦୁକାର ପ୍ରାକଟ୍ୟରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ସେଇ ଗୁହାକୁ ଯାଇ, ତ୍ରିପୁରାରି (ଶିବ) ଯେପରି କହିଥିଲେ ସେପରି ଯଥାନ୍ୟାୟ ପୂଜା କଲା।

Verse 44

सूत उवाच । तदन्वयसमुत्थायाः कन्यकायाः करेण यः । पादुकाभ्यां नरः पूजां प्रकरोति समाहितः । इह लोके सुखं प्राप्य स स्यात्प्रेत्य सुखान्वितः

ସୂତ କହିଲେ—ସେହି ବଂଶସମୁଦ୍ଭବା କନ୍ୟାର ହସ୍ତଦ୍ୱାରା, ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତ ହୋଇ, ପବିତ୍ର ପାଦୁକାଦ୍ୱୟର ପୂଜା କରୁଥିବା ନର ଏହି ଲୋକରେ ସୁଖ ପାଏ ଏବଂ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ପରଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ସୁଖସମ୍ପନ୍ନ ହୁଏ।

Verse 45

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन कन्याहस्तेन पादुके । पूजनीये विशेषेण पूज्या सा चापि कन्यका

ଏହେତୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ, ବିଶେଷକରି କନ୍ୟାର ହସ୍ତଦ୍ୱାରା, ପବିତ୍ର ପାଦୁକାଦ୍ୱୟକୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ; ଏବଂ ସେହି କନ୍ୟାକୁ ମଧ୍ୟ ବିଶେଷ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ସମ୍ମାନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 46

वांछद्भिः शाश्वतं सौख्यमिह लोके परत्र च । मानवैर्भक्तिसंयुक्तैरित्युवाच महेश्वरः

ମହେଶ୍ୱର କହିଲେ—ଭକ୍ତିସଂଯୁକ୍ତ ମାନବମାନେ ଯଦି ଏହି ଲୋକ ଓ ପରଲୋକରେ ଶାଶ୍ୱତ ସୁଖ ଚାହାନ୍ତି, ତେବେ ଏହିପରି ଆଚରଣ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 47

एतद्वः सर्वमाख्यातं माहात्म्यं पादुकोद्भवम् । श्रीमातुरनुषंगेण अंबादेव्या द्विजोत्तमाः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ଶ୍ରୀମାତା ଅମ୍ବାଦେବୀଙ୍କ ଅନୁଷଙ୍ଗରୁ ଉଦ୍ଭୂତ ପବିତ୍ର ପାଦୁକା-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏହି ସମଗ୍ର ମାହାତ୍ମ୍ୟ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହିଦେଲି।

Verse 48

यश्चैतच्छृणुयाद्भक्त्या चतुर्दश्यां समाहितः । तथाष्टम्यां विशेषेण स प्राप्नोति परं पदम्

ଯେ କେହି ଭକ୍ତିସହିତ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ—ଏବଂ ବିଶେଷକରି ଅଷ୍ଟମୀରେ—ଏହି ମାହାତ୍ମ୍ୟ ଶୁଣେ, ସେ ପରମ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 89

इति श्रीस्कान्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्रीमातुः पादुकामाहात्मवर्णनंनामैकोननवतितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର-କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ଶ୍ରୀମାତାଙ୍କ ପାଦୁକା-ମାହାତ୍ମ୍ୟ ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକୋନନବତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।