Adhyaya 83

Verse 1

सूत उवाच । तत्राश्चर्यमभूत्पूर्वं यत्तद्ब्राह्मणसत्तमाः । अहं वः कीर्तयिष्यामि पुराणे यदुदाहृतम्

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ! ସେଠାରେ ପୂର୍ବେ ଗୋଟିଏ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଘଟିଥିଲା। ପୁରାଣରେ ଯେପରି ଉଦ୍ଧୃତ ଅଛି, ସେପରି ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।

Verse 2

वेणुर्नाम महीपालः पुरासीत्सूर्यवंशजः । सदैव पापसंयुक्तो दुर्मेधाः कामपीडितः

ପୁରାତନ କାଳରେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶଜ ବେଣୁ ନାମକ ଏକ ମହୀପାଳ ଥିଲେ। ସେ ସଦା ପାପରେ ଲିପ୍ତ, ଅଳ୍ପବୁଦ୍ଧି ଓ କାମନାରେ ପୀଡିତ ଥିଲେ।

Verse 3

शासनानि प्रदत्तानि ब्राह्मणानां महात्मनाम् । अन्यैः पार्थिवशार्दूलैस्तेन तानि हृतान्यलम्

ଅନ୍ୟ ପାର୍ଥିବଶାର୍ଦୂଳମାନେ ମହାତ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଯେ ଶାସନପତ୍ର ଓ ଦାନଲେଖ ଦେଇଥିଲେ, ସେଗୁଡ଼ିକୁ ସେ ନିର୍ଲଜ୍ଜଭାବେ ବଳପୂର୍ବକ ହରଣ କଲେ।

Verse 4

विध्वंसिताः स्त्रियो नैका विधवाश्च विशेषतः

ଅନେକ ସ୍ତ୍ରୀ ଧ୍ୱଂସିତ ଓ ଅପମାନିତ ହେଲେ; ବିଶେଷତଃ ବିଧବାମାନେ ଭୟଙ୍କର ଦୁଃଖ ଭୋଗିଲେ।

Verse 5

देवताराधनं पूजां कर्तुं नैव ददाति सः । न च यज्ञं न होमं च स्वाध्यायं न च पापकृत्

ସେ ଦେବତାଙ୍କ ଆରାଧନା ଓ ପୂଜା କରିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଦେଉନଥିଲେ। ସେହି ପାପୀ ନ ଯଜ୍ଞ କଲେ, ନ ହୋମ, ନ ହିଁ ସ୍ୱାଧ୍ୟାୟ କଲେ।

Verse 6

प्रोवाचाथ जनान्सर्वान्मां पूजयत सर्वदा । न मामभ्यधिकोऽन्योऽस्ति देवो वा ब्राह्मणोऽपि वा

ତାପରେ ସେ ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କୁ କହିଲେ—“ସଦା ମୋତେ ପୂଜା କର। ମୋଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କେହି ନାହିଁ—ନ ଦେବତା, ନ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମଧ୍ୟ।”

Verse 7

मया तुष्टेन सर्वेषां संपत्स्यति हृदि स्थितम् । इह लोकेष्वसंदिग्धं शुभं वा यदि वाऽशुभम्

ମୁଁ ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ, ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଯାହା ଅବସ୍ଥିତ, ତାହା ଏହି ଲୋକରେ ନିଶ୍ଚୟ ଫଳିବ—ଶୁଭ ହେଉ କି ଅଶୁଭ।

Verse 9

तेन शस्त्रविहीनानां विश्वस्तानां वधः कृतः । संत्यक्ताः शरणं प्राप्ताः पुरुषा भयविह्वलाः

ତାହା ଦ୍ୱାରା ଶସ୍ତ୍ରବିହୀନ ଓ ବିଶ୍ୱାସୀ ଲୋକମାନଙ୍କ ବଧ କରାଗଲା; ଶରଣ ନେଇଥିବା ପୁରୁଷମାନେ ମଧ୍ୟ ଭୟବିହ୍ୱଳ ହୋଇ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହେଲେ।

Verse 10

अचौराः प्रगृहीताश्च चौराः संरक्षिताः सदा । साधवः क्लेशिता नित्यं तेषां संहरता धनम्

ନିର୍ଦୋଷମାନେ ଧରାପଡ଼ିଲେ, ଚୋରମାନେ ସଦା ସୁରକ୍ଷିତ ରହିଲେ; ତାଙ୍କ ଧନ ହରଣ କରି ସାଧୁଜନଙ୍କୁ ନିତ୍ୟ କ୍ଲେଶ ଦିଆଗଲା।

Verse 11

न कृतं च व्रतं तेन श्रद्धापूतेन चेतसा । न दत्तं ब्राह्मणेभ्यश्च न च यष्टं कदाचन

ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପବିତ୍ର ନ ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ତରେ ସେ କୌଣସି ବ୍ରତ କଲା ନାହିଁ; ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଦାନ ଦେଲା ନାହିଁ, କେବେ ଯଜ୍ଞ ମଧ୍ୟ କଲା ନାହିଁ।

Verse 12

एवं तस्य नरेन्द्रस्य पापासक्तस्य नित्यशः । कुष्ठव्याधिरभूदुग्रो वंशोच्छेदश्च सद्द्विजाः

ଏଭଳି ପାପାସକ୍ତ ସେହି ନରେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଭୟଙ୍କର କୁଷ୍ଠରୋଗ ହେଲା; ହେ ସଦ୍ଦ୍ୱିଜମାନେ, ତାଙ୍କର ବଂଶ ମଧ୍ୟ ଛିନ୍ନ ହୋଇଗଲା।

Verse 13

ततस्तं व्याधिना ग्रस्तं पुत्रपौत्रविवर्जितम् । दायादाः सहसोपेता राज्यं जह्रुस्ततः परम्

ତେବେ ସେ ବ୍ୟାଧିରେ ଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ରବିହୀନ ହେଲା। ଦାୟାଦମାନେ ସହସା ଏକତ୍ର ହୋଇ ତାହାର ରାଜ୍ୟ ହରଣ କଲେ।

Verse 14

तं च निर्वासयामासुस्तस्माद्देशात्पदातिकम् । एकाकिनं परित्यक्तं सर्वैरपि सुहृद्गणैः

ସେମାନେ ତାକୁ ସେଇ ଦେଶରୁ ପଦାତିଭାବେ ନିର୍ବାସିତ କଲେ। ସେ ଏକାକୀ ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହୋଇ, ସମସ୍ତ ସୁହୃଦ୍-ମିତ୍ରମଣ୍ଡଳୀ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟ ତ୍ୟଜିତ ହେଲା।

Verse 15

सोऽपि सर्वैः परित्यक्तस्तेन पापेन कर्मणा । कलत्रैरपि चात्मीयैः स्मृत्वा पूर्वविचेष्टितम्

ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପାପକର୍ମ ହେତୁ ସମସ୍ତଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ ହେଲା। ପୂର୍ବ ଦୁଷ୍କର୍ମ ସ୍ମରଣ କରି ପତ୍ନୀ ଓ ନିଜ ଆତ୍ମୀୟମାନେ ମଧ୍ୟ ତାକୁ ଛାଡ଼ିଦେଲେ।

Verse 16

एकाकी भ्रममाणोऽथ सोऽपि कष्टवशं गतः । क्षुत्तृष्णासुपरिश्रांतः क्षेत्रेऽत्रैव समागतः

ତାପରେ ସେ ଏକାକୀ ଭ୍ରମଣ କରୁଥିବାବେଳେ କଷ୍ଟର ବଶ ହେଲା। ଭୁଖ-ତୃଷ୍ଣାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ, ଏହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 17

ततः प्रासादमासाद्य सुपर्णाख्यसमुद्भवम् । यावत्प्राप्तः परित्यक्तस्ताव त्प्राणैरुपोषितः

ତାପରେ ସେ ‘ସୁପର୍ଣାଖ୍ୟା’ ନାମକ ସ୍ଥାନରେ ଉଦ୍ଭୂତ ସେଇ ପ୍ରାସାଦ-ମନ୍ଦିରକୁ ପହଞ୍ଚିଲା। ପରିତ୍ୟକ୍ତ ଅବସ୍ଥାରେ, ପ୍ରାଣମାତ୍ର ଆଶ୍ରୟେ, ଉପବାସ ସଦୃଶ ସହି ତାହାଁକୁ ଆସିଲା।

Verse 18

ततो दिव्यवपुर्भूत्वाविमानवरमाश्रितः । जगामशिवलोकं स दुर्लभं धार्मिकैरपि

ତେବେ ସେ ଦିବ୍ୟ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରି ଶିବଲୋକକୁ ଗଲା—ଯାହା ଧର୍ମିକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ଲଭ।

Verse 19

सेव्यमानोप्सरोभिश्च स्तूयमानश्च किन्नरैः । गीयमानश्च गन्धर्वैः शिवपार्श्वे व्यवस्थितः

ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ, କିନ୍ନରମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ତୁତ, ଏବଂ ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗୀତ ହୋଇ ସେ ଶିବଙ୍କ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ସ୍ଥିତ ହେଲା।

Verse 20

अथ तं संनिधौ दृष्ट्वा गौरी पप्रच्छ सादरम् । कोऽयं देव समायातः सुकृती तव मन्दिरे । अनेन किं कृतं कर्म यत्प्राप्तोऽत्र विभूतिधृक्

ତାହାପରେ ସମୀପରେ ଥିବା ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଗୌରୀ ଆଦରରେ ପଚାରିଲେ—“ହେ ଦେବ! ତୁମ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସିଥିବା ଏହି ପୁଣ୍ୟବାନ କିଏ? କେଉଁ କର୍ମ କରି ସେ ଏଠାରେ ଦିବ୍ୟ ବିଭୂତି ଧାରଣ କରି ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛି?”

Verse 21

श्रीभगवानुवाच । एष पापसमाचारः सदाऽसीत्पृथिवीपतिः । वेणुसंज्ञो धरापृष्ठे कुष्ठव्याधिसमाकुलः

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—“ଏହିଜଣ ସଦା ପାପାଚାରୀ ଥିଲା ଏବଂ ପୃଥିବୀରେ ରାଜା ଥିଲା। ‘ବେଣୁ’ ନାମରେ ପରିଚିତ ସେ କୁଷ୍ଠରୋଗରେ ପୀଡିତ ଥିଲା।”

Verse 22

स संत्यक्तो निजैर्दारैः शत्रुवर्गेण धर्षितः । भ्रममाणः समायातः सुपर्णाख्यस्य मन्दिरे

ସେ ନିଜ ସ୍ତ୍ରୀ ଦ୍ୱାରା ପରିତ୍ୟକ୍ତ, ଶତ୍ରୁବର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ଯାତିତ; ଭ୍ରମଣ କରୁ କରୁ ଶେଷରେ ସୁପର୍ଣାଖ୍ୟଙ୍କ ମନ୍ଦିରକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 23

उपवासपरिश्रांतः सांनिध्यं मम यत्र च । सर्वप्राणैः परित्यक्तस्तस्मिन्नायतने शुभे

ଉପବାସରେ ଅତିଶୟ କ୍ଲାନ୍ତ ହୋଇ ସେ ଯେଉଁ ପବିତ୍ର ଆୟତନରେ ମୋର ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ଅଛି, ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚିଲା। ସେଇ ଶୁଭ ଧାମରେ ସେ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କଲା।

Verse 24

तत्प्रभावादिह प्राप्तः सत्यमेतन्म योदितम् । अन्योऽप्यनशनं कृत्वा प्राणान्यस्तत्र संत्यजेत्

ତାହାର ପ୍ରଭାବରୁ ଏଠିଏ ଫଳପ୍ରାପ୍ତି ହୁଏ—ଏହି ସତ୍ୟ ମୁଁ କହିଛି। ଯେ କେହି ଅନଶନ କରି ସେଠାରେ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ମଧ୍ୟ ସେଇ ପରମ ଗତିକୁ ପାଏ।

Verse 25

स सर्वाभ्यधिकां भूतिं प्राप्नुयाद्वरवर्णिनि । यानेतान्वीक्षसे देवि गणान्मे पार्श्वसंस्थितान्

ହେ ଶୁଭବର୍ଣ୍ଣିନୀ, ସେ ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଅତିକ୍ରମ କରିଥିବା ଐଶ୍ୱର୍ୟ ପାଏ। ହେ ଦେବୀ, ମୋ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଯେ ଗଣମାନଙ୍କୁ ତୁମେ ଦେଖୁଛ, ସେମାନେ ସେଇ ସିଦ୍ଧିର ସାକ୍ଷୀ।

Verse 26

एतैस्तत्र कृतं सर्वैर्देवि प्रायोपवेशनम् । अपि कीटपतंगा ये पशवः पक्षिणो मृगाः । प्रासादे तत्र निर्मुक्ताः प्राणैर्यांति ममांतिकम्

ହେ ଦେବୀ, ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ସେଠାରେ ପ୍ରାୟୋପବେଶନ (ମରଣାନ୍ତ ଉପବାସବ୍ରତ) କରିଛନ୍ତି। କୀଟପତଙ୍ଗ, ପଶୁ, ପକ୍ଷୀ ଓ ମୃଗମାନେ ମଧ୍ୟ—ସେଇ ପ୍ରାସାଦରେ ପ୍ରାଣ ଛାଡ଼ିଲେ—ମୋ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଆସନ୍ତି।

Verse 27

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा पार्वती वाक्यं प्रोक्तं देवेन शम्भुना । विस्मयाविष्टहृदया साधु साध्विति साऽब्रवीत्

ସୂତ କହିଲେ—ଦେବ ଶମ୍ଭୁ କହିଥିବା ସେଇ ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ପାର୍ବତୀଙ୍କ ହୃଦୟ ବିସ୍ମୟରେ ଭରିଗଲା, ଏବଂ ସେ କହିଲେ, “ସାଧୁ! ସାଧୁ!”

Verse 28

ततःप्रभृति लोकेऽत्र पुरुषा मुक्तिमिच्छवः । दूरतोऽपि समभ्येत्य स्वान्प्राणांस्तत्र तत्यजुः

ତାହାପରେ ଏହି ଲୋକରେ ମୋକ୍ଷକାମୀ ପୁରୁଷମାନେ ଦୂରରୁ ମଧ୍ୟ ଆସି ସେଠାରେ ନିଜ ପ୍ରାଣ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିଲେ।

Verse 29

प्रायोपवेशनं कृत्वा श्रद्धया परया युताः । गच्छन्ति च परां सिद्धिमपि पापपरायणाः

ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ ପ୍ରାୟୋପବେଶନ କଲେ, ପାପପରାୟଣମାନେ ମଧ୍ୟ ପରମ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଅନ୍ତି।

Verse 30

एतद्वः सर्वमाख्यातं सर्वपातकनाशनम् । सुपर्णाख्यस्य माहात्म्यं यन्मया स्वपितुः श्रुतम्

ଏହି ସବୁ ମୁଁ ତୁମମାନଙ୍କୁ କହିଲି—ସର୍ବ ପାତକନାଶକ—ସୁପର୍ଣାଖ୍ୟର ମାହାତ୍ମ୍ୟ, ଯାହା ମୁଁ ମୋ ପିତାଙ୍କଠାରୁ ଶୁଣିଥିଲି।

Verse 83

इति श्रीस्कन्दे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे श्रीहाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सुपर्णाख्यमाहात्म्यवर्णनंनाम त्र्यशीतितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ଶ୍ରୀହାଟକେଶ୍ୱରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ସୁପର୍ଣାଖ୍ୟମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତ୍ର୍ୟଶୀତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ।