Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

सूत उवाच । तस्यास्तद्वचनं श्रुत्वा तं प्रोवाच जनार्दनः । गरुडं दैन्यसंयुक्तं भासपिंडोपमं स्थितम्

Transliteration

sūta uvāca | tasyāstadvacanaṃ śrutvā taṃ provāca janārdanaḥ | garuḍaṃ dainyasaṃyuktaṃ bhāsapiṃḍopamaṃ sthitam

Translation

ସୂତ କହିଲେ— ତାହାରୀ ବଚନ ଶୁଣି ଜନାର୍ଦନ ତାଙ୍କୁ କହିଲେ— ଦୈନ୍ୟରେ ଆବୃତ ଗରୁଡଙ୍କୁ, ଯିଏ ନିଷ୍ପ୍ରଭ ଧାତୁପିଣ୍ଡ ପରି ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।

Word by Word

• सूतः: Sūta
• सूतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सूत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• तस्याः: of her
• तस्याः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• तत्: that
• तत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (वचनम्)

• वचनम्: speech/words
• वचनम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्तम् (Absolutive/Gerund), पूर्वकालिक-क्रिया

• तम्: him
• तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; सर्वनाम

• प्रोवाच: addressed/said
• प्रोवाच: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकारः (Perfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• जनार्दनः: Janārdana (Viṣṇu)
• जनार्दनः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जनार्दन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• गरुडम्: Garuḍa
• गरुडम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गरुड (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• दैन्यसंयुक्तम्: afflicted with misery
• दैन्यसंयुक्तम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: दैन्य + संयुक्त (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; तृतीया-तत्पुरुषः (दैन्येन संयुक्तः) विशेषणम् (गरुडम्)

• भासपिंडोपमम्: like a mass of light
• भासपिंडोपमम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भास + पिण्ड + उपम (प्रातिपदिके)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; उपमान-तत्पुरुषः (भासपिण्डस्य उपमः) विशेषणम् (गरुडम्)

• स्थितम्: standing/remaining
• स्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्था (धातु) → स्थित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्तः; पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (गरुडम्)

Speaker

Sūta

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Sūta narrates: Janārdana addresses Garuḍa, who stands in misery, compared to a dull metallic lump—suggesting loss of radiance, heaviness, and immobilized power.

Characters & Entities

• Sūta
• Janārdana (Viṣṇu)
• Garuḍa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even exalted beings can fall into misery through fault; divine guidance initiates the path back to dignity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse is narrative setup within Tīrthamāhātmya; the specific site is not identified in the verse itself.

What ritualistic prescription is mentioned?

No ritual is prescribed here; it introduces Garuḍa’s condition prior to instruction.