Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

Devanagari script

अश्वत्थाम्ना पृथक्त्वेन लिङ्गमेकैकमुत्तमम् । स्थापितं परया भक्त्या वरप्रासादमाश्रितम्

Transliteration

aśvatthāmnā pṛthaktvena liṅgamekaikamuttamam | sthāpitaṃ parayā bhaktyā varaprāsādamāśritam

Translation

ଅଶ୍ୱତ୍ଥାମା ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଏକେକ ଉତ୍ତମ ଲିଙ୍ଗକୁ ପରମ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ; ତାହା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର)ରେ ଆଶ୍ରିତ ଥିଲା।

Word by Word

• अश्वत्थाम्ना: by Aśvatthāman
• अश्वत्थाम्ना: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: अश्वत्थामन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• पृथक्त्वेन: separately/individually
• पृथक्त्वेन: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: पृथक्त्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; भाववाचक (abstract noun)

• लिङ्गम्: a liṅga
• लिङ्गम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• एकैकम्: each single (one)
• एकैकम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: एक-एक (प्रातिपदिक; एक + एक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषणम् (distributive: each one)

• उत्तमम्: excellent/supreme
• उत्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषणम्

• स्थापितम्: was established/installed
• स्थापितम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• परया: with supreme
• परया: Karana (Instrument/करण)
• Type: Adjective
• Root: परा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; भक्त्या इति विशेषणम्

• भक्त्या: devotion
• भक्त्या: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• वरप्रासादम्: the excellent palace/temple
• वरप्रासादम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर-प्रासाद (प्रातिपदिक; वर + प्रासाद)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• आश्रितम्: having resorted to/located in
• आश्रितम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: आ-श्रि (धातु) + क्त (प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past participle/क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; लिङ्गम् इति विशेषणम्

Speaker

Sūta (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Type: temple

Skanda Dialogue

Listener: Dvijāḥ (assembled sages/Brāhmaṇas)

Visual Art Cues

Scene: Aśvatthāman, alone and intent, installs an excellent liṅga with intense devotion inside a splendid temple, with towering pillars, blazing lamps, and a sense of solemn resolve.

Characters & Entities

• Aśvatthāman

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

The text elevates bhakti as the true purifier: sincere devotion expressed through consecration and temple-building becomes a foremost dharmic offering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Hāṭakeśvara-kṣetra in the Nāgara Khaṇḍa’s Tīrthamāhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Establishing liṅgas individually and enshrining them in prāsādas is presented as the key act.