Adhyaya 73

Verse 1

। सूत उवाच । एवं ते कौरवाः सर्वे पांडोः पुत्राश्च शालिनः । तस्मात्स्थानात्ततो जग्मुर्यत्र द्वारवती पुरी

ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ସେ ସମସ୍ତ କୌରବ ଓ ପାଣ୍ଡୁଙ୍କ ଯଶସ୍ବୀ ପୁତ୍ରମାନେ ସେହି ସ୍ଥାନରୁ ଯାତ୍ରା କଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଦ୍ୱାରବତୀ ପୁରୀ ଅଛି।

Verse 2

तत्र गत्वा विवाहं तु चक्रुः संहृष्टमानसाः । दुर्योधनस्य भूपस्य भानुमत्या समं तदा

ସେଠାକୁ ପହଞ୍ଚି ହର୍ଷିତ ମନରେ ସେମାନେ ସେତେବେଳେ ରାଜା ଦୁର୍ଯ୍ୟୋଧନଙ୍କର ଭାନୁମତୀ ସହ ବିବାହ ସମ୍ପନ୍ନ କଲେ।

Verse 3

नानावादित्रघोषेण वेदध्वनियुतेन च । गीतैर्मनोहरैः पाठैर्बन्दिनां च सहस्रशः

ନାନା ପ୍ରକାର ବାଦ୍ୟର ଘୋଷ, ବେଦମନ୍ତ୍ରଧ୍ୱନି ସହିତ, ମନୋହର ଗୀତ ଓ ପାଠ ସହ, ଏବଂ ସହସ୍ର ସହସ୍ର ବନ୍ଦୀ (ସ୍ତୁତିକାର) ସହ—

Verse 4

एवं महोत्सवो जज्ञे तत्र यावद्दिनाष्टकम् । यादवानां कुरूणां च मिलितानां परस्परम्

ଏହିପରି ସେଠାରେ ଆଠ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମହୋତ୍ସବ ହେଲା। ଯାଦବ ଓ କୁରୁମାନେ ପରସ୍ପର ସୌହାର୍ଦ୍ୟରେ ଏକତ୍ର ହେଲେ।

Verse 5

कृतार्थास्तत्र संजाताः सूतमागध बन्दिनः । चारणा ब्राह्मणेंद्राश्च तथान्येऽपि च तार्किकाः

ସେଠାରେ ସୂତ, ମାଗଧ ଓ ବନ୍ଦିନ ପ୍ରଭୃତି କୀର୍ତ୍ତିଗାୟକମାନେ କୃତାର୍ଥ ହେଲେ। ଚାରଣ, ବ୍ରାହ୍ମଣଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ଅନ୍ୟ ତାର୍କିକମାନେ ମଧ୍ୟ ତୃପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 6

ततस्तु नवमे प्राप्ते दिवसे कुरुपांडवाः । भीष्माद्याः पुंडरीकाक्षमिदमूचुः ससौहृ दम्

ତାପରେ ନବମ ଦିନ ଆସିଲାବେଳେ, ଭୀଷ୍ମ ଆଦିଙ୍କ ସହ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ସ୍ନେହସୌହାର୍ଦ୍ୟରେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷଙ୍କୁ ଏହି କଥା କହିଲେ।

Verse 7

न वयं पुंडरीकाक्ष तव रामस्य चाश्रयम् । कथंचित्त्यक्तुमिच्छामः स्नेहपाशनियंत्रिताः

ହେ ପୁଣ୍ଡରୀକାକ୍ଷ! ଆମେ ତୁମ ଓ ରାମଙ୍କ ଆଶ୍ରୟକୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ଛାଡ଼ିବାକୁ ଚାହୁଁନାହିଁ; ସ୍ନେହପାଶରେ ଆମେ ବନ୍ଧିତ।

Verse 8

तथापि च प्रगन्तव्यं स्वपुरं प्रति माध व । बलभद्रसमायुक्तस्तस्मान्नः कुरु मोक्षणम्

ତଥାପି, ହେ ମାଧବ! ତୁମେ ବଲଭଦ୍ରଙ୍କ ସହ ନିଜ ନଗରକୁ ଯିବାକୁ ହେବ; ତେଣୁ ଆମକୁ ମଧ୍ୟ ବିଦାୟ ଦେଇ ପ୍ରସ୍ଥାନର ଅନୁମତି କର।

Verse 9

विष्णुरुवाच । न तावद्वत्सरो जातो न मासः पक्ष एव च । स्थितानामत्र युष्माकं तत्किमौत्सुक्यमागतम्

ବିଷ୍ଣୁ କହିଲେ—ତୁମେ ଏଠାରେ ରହୁଥିବା ସମୟରେ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନ ବର୍ଷ ହୋଇଛି, ନ ମାସ, ନ ପକ୍ଷ ମଧ୍ୟ। ତେବେ ତୁମମାନଙ୍କ ମନେ ଏତେ ତ୍ୱରା ଓ ଉତ୍ସୁକତା କାହିଁକି ଜାଗିଲା?

Verse 10

तस्मादत्रैव तिष्ठामः सहिताः कुरुपांडवाः । यूयं वयं विनोदेन मृगयाक्षोद्भवेन च

ଏହିହେତୁ କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନେ ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏକାଠି ଏଠାରେ ହିଁ ରହିବା। ତୁମେ ଓ ଆମେ ମିଶି ବିନୋଦରେ, ଏବଂ ମୃଗୟାଜନିତ ପରିଶ୍ରମ ସହ, ସମୟ କାଟିବା।

Verse 11

शस्त्रशिक्षाक्रियाभिश्च दमनेन च दन्तिनाम् । तथाभिवांछितैरन्यैः स्नेहोऽस्ति यदि वो मयि

ଶସ୍ତ୍ର-ଶିକ୍ଷାର ଅଭ୍ୟାସରେ, ଦନ୍ତୀ (ହାତୀ) ଦମନରେ, ଏବଂ ତୁମେ ଇଚ୍ଛା କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ କ୍ରୀଡା-ବିହାରରେ—ଯଦି ତୁମମାନଙ୍କର ମୋ ପ୍ରତି ସ୍ନେହ ଅଛି।

Verse 12

भीष्म उवाच । उपपन्नमिदं विष्णो यत्त्वया व्याहृतं वचः । परं शृणुष्व मे वाक्यं यदर्थं ह्युत्सुका वयम्

ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ—ହେ ବିଷ୍ଣୋ! ଆପଣ କହିଥିବା ବଚନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୁକ୍ତିସଙ୍ଗତ। ଏବେ ମୋ କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ—ଯେ କାରଣରୁ ଆମେ ସତ୍ୟସତ୍ୟ ଉତ୍ସୁକ।

Verse 13

आनर्तविषयेऽस्माभिरागच्छद्भिस्तवांतिकम् । दृष्टमत्यद्भुतं क्षेत्रं हाटकेश्वरजं महत् । तत्र लिंगानि दृष्टानि भूपतीनां महात्मनाम्

ଆନର୍ତ୍ତ ଦେଶରେ ଆପଣଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟକୁ ଆସୁଥିବାବେଳେ ଆମେ ହାଟକେଶ୍ୱର-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଅତ୍ୟଦ୍ଭୁତ ଓ ମହାନ କ୍ଷେତ୍ର ଦେଖିଲୁ। ସେଠାରେ ମହାତ୍ମା ରାଜାମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଲିଙ୍ଗମାନଙ୍କର ଦର୍ଶନ ହେଲା।

Verse 14

सूर्यचन्द्रान्वयोत्थानामन्येषां च महात्मनाम्

ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରବଂଶରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଅନ୍ୟ ମହାତ୍ମ ନୃପମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ (ସେଠାରେ) ଲିଙ୍ଗ ଅଛି।

Verse 15

देवानां दानवानां च मुनीनां च विशेषतः । साकाराणि सुतेजांसि नानाप्रासादभोजि च

ସେଠାରେ ବିଶେଷତଃ ଦେବ, ଦାନବ ଓ ମୁନିମାନଙ୍କର ସାକାର, ଅତିତେଜସ୍ବୀ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରକଟ ରୂପ ଅଛି; ସେଗୁଡ଼ିକ ନାନା ପ୍ରାସାଦସଦୃଶ ଦେଉଳ-ଧାମ ସହ ଯୁକ୍ତ।

Verse 16

ततश्च कुरुमुख्यानां पांडवानां च माधव । लिंगसंस्थापनार्थाय तत्र जाता मतिर्दृढा

ତାପରେ, ହେ ମାଧବ! କୁରୁମୁଖ୍ୟମାନଙ୍କ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କ ମନରେ ସେଠାରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ ସଂସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଦୃଢ଼ ସଙ୍କଳ୍ପ ଜନ୍ମିଲା।

Verse 17

ते वयं तत्र गत्वाशु यथाशक्त्या यथेच्छया । लिंगानि स्थापयिष्यामः स्वानिस्वानि पृथक्पृथक्

ଏହିପରି ଆମେ ଶୀଘ୍ର ସେଠାକୁ ଯାଇ, ପ୍ରତ୍ୟେକଙ୍କ ଶକ୍ତି ଓ ହୃଦୟଇଚ୍ଛା ଅନୁସାରେ, ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ନିଜ ନିଜ ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରିବୁ।

Verse 18

एतस्मात्कारणात्तूर्णं चलिता वयमच्युत । न वयं तव संगस्य तृप्यामोऽब्दशतैरपि

ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଅଚ୍ୟୁତ! ଆମେ ତୁରନ୍ତ ଚାଲିଲୁ; ତଥାପି ଶତଶତ ବର୍ଷରେ ମଧ୍ୟ ତୁମ ସଙ୍ଗରେ ଆମେ ତୃପ୍ତ ହେବୁ ନାହିଁ।

Verse 19

तस्मादाज्ञापयस्वाद्य कृत्वा चित्तं दृढं विभो । भूयोऽप्यत्रागमिष्यामस्तव दर्शनलालसाः

ଏହେ ପ୍ରଭୋ, ତେଣୁ ଆଜି ଦୃଢ଼ଚିତ୍ତ ହୋଇ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ। ଆପଣଙ୍କ ଦର୍ଶନ-ଆଶୀର୍ବାଦ ପାଇଁ ଆମେ ପୁନର୍ବାର ଏଠାକୁ ଆସିବୁ।

Verse 20

श्रीभगवानुवाच । अहं जानामि तत्क्षेत्रं सुपुण्यं पापनाशनम् । तापसैः कीर्तितं नित्यं ममान्यैस्तीर्थयात्रिकैः

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ମୁଁ ସେ କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଜାଣେ; ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପୁଣ୍ୟଦାୟକ ଓ ପାପନାଶକ। ତପସ୍ବୀମାନେ ଓ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରୀମାନେ ତାହାକୁ ନିତ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତନ କରନ୍ତି।

Verse 21

तस्मात्तत्र समेष्यामो युष्माभिः सहिता वयम् । लिंग संस्थापनार्थाय क्षेत्रदर्शनवांछया

ତେଣୁ ଆମେ ତୁମମାନଙ୍କ ସହିତ ସେଠାକୁ ଯିବୁ—ଲିଙ୍ଗ ସଂସ୍ଥାପନ ପାଇଁ ଏବଂ ସେ ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରର ଦର୍ଶନ ଇଚ୍ଛାରେ।

Verse 22

सूत उवाच । तच्छुत्वा कौरवाः सर्वे परं हर्षमुपागताः । तथा पांडुसुताश्चैव ये चान्ये तत्र पार्थिवाः

ସୂତ କହିଲେ—ଏହା ଶୁଣି ସମସ୍ତ କୌରବ ପରମ ହର୍ଷରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ; ପାଣ୍ଡୁପୁତ୍ରମାନେ ଓ ସେଠାରେ ଥିବା ଅନ୍ୟ ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟ।

Verse 23

ते तु संप्रस्थिताः सर्वे मिलिताः कुरुपांडवाः । गजवाजिविमर्देन कम्पयन्तो वसुन्धराम्

ତାପରେ ସମସ୍ତେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ—କୁରୁ ଓ ପାଣ୍ଡବ ଏକତ୍ର ହୋଇ—ହାତୀ ଓ ଘୋଡ଼ାର ଗର୍ଜନମୟ ଚାପରେ ପୃଥିବୀକୁ କମ୍ପିତ କରୁଥିଲେ।

Verse 24

अथ तत्क्षेत्रमासाद्य दूरे कृत्वा निवेशनम् । कौरवा यादवा मुख्याश्चमत्कारपुरं गताः

ତାପରେ ସେହି ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପହଞ୍ଚି ଦୂରେ ଶିବିର ସ୍ଥାପନ କରି, କୌରବ ଓ ଯାଦବମାନଙ୍କ ମୁଖ୍ୟମାନେ ଚମତ୍କାରପୁରକୁ ଗଲେ।

Verse 25

तत्र सर्वान्समाहूय ब्राह्मणान्विनयान्विताः । प्रोचुर्दत्त्वा विचित्राणि भूषणाच्छादनानि च

ସେଠାରେ ବିନୟସହିତ ସେମାନେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ; ଏବଂ ବିଚିତ୍ର ଭୂଷଣ ଓ ବସ୍ତ୍ର ଦାନ କରି କହିଲେ।

Verse 26

वयं सर्वेऽत्र वांछामो लिगसंस्थापनक्रियाम् । कर्तुं प्रासादमुख्यानां पृथक्त्वेन स्वशक्तितः

ଆମେ ସମସ୍ତେ ଏଠାରେ ଶିବଲିଙ୍ଗ-ପ୍ରତିଷ୍ଠା କ୍ରିୟା କରିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରୁଛୁ; ଏବଂ ପ୍ରତ୍ୟେକେ ନିଜ ଶକ୍ତିଅନୁସାରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପ୍ରାସାଦ/ମନ୍ଦିରର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ।

Verse 27

तस्मात्कृत्वा प्रसादं नो दयां च द्विजसत्तमाः । आज्ञापयत शीघ्रं हि येन कर्म प्रवर्तते

ଏହେତୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୋଇ କୃପା କରନ୍ତୁ; ଶୀଘ୍ର ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ, ଯେପରି ଏହି ପବିତ୍ର କର୍ମ ଆରମ୍ଭ ହେବ।

Verse 28

भविष्यथ तथा यूयं होतारः सर्वकर्मसु । न चान्यो ब्राह्मणो बाह्यो यद्यपि स्याद्बृहस्पतिः

ତଥା, ସମସ୍ତ କର୍ମରେ ଆପଣମାନେ ହିଁ ହୋତା (ପୁରୋହିତ) ହେବେ; ବାହାରରୁ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ ନିଯୁକ୍ତ ହେବେ ନାହିଁ—ସେ ବୃହସ୍ପତି ସମାନ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 29

यतोऽस्माभिः श्रुता वार्ता कीर्त्यमाना पुरातनी । विष्णुना तस्य राजर्षेः प्रेतश्राद्धसमुद्भवा

ଆମେ ଗୋଟିଏ ପୁରାତନ ବୃତ୍ତାନ୍ତ ଶୁଣିଛୁ, ଯାହା ଆଜି ମଧ୍ୟ କୀର୍ତ୍ତିତ ହୁଏ—ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ସେହି ରାଜର୍ଷିଙ୍କ ପ୍ରେତ-ଶ୍ରାଦ୍ଧର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଦ୍ଭବ ହେଲା।

Verse 30

यथा तेन कृतं श्राद्धं पितुः प्रेतस्य यत्नतः । ब्राह्मणानां पुरोऽन्येषां यथोक्तानामपि द्विजाः

ସେ କିପରି ପ୍ରେତାବସ୍ଥାରେ ଥିବା ନିଜ ପିତାଙ୍କ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଯତ୍ନରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କଲେ—ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଏବଂ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ଭାବେ ନିୟୁକ୍ତ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କ ଉପସ୍ଥିତିରେ, ଯଥାବିଧି।

Verse 31

यथोक्तविधिना तीर्थे नागानां पंचमीदिने । श्रावणे मासि नो मुक्तः पिता तस्य तथापि सः

ଶ୍ରାବଣ ମାସର ନାଗପଞ୍ଚମୀ ଦିନ ଏହି ତୀର୍ଥରେ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବିଧିରେ କରିଥିଲେ ମଧ୍ୟ—ତାଙ୍କ ପିତା ତଥାପି ମୁକ୍ତ ହେଲେ ନାହିଁ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

Verse 32

प्रेतत्वात्सर्पदोषेण संजाता द्विजसत्तमाः । देवशर्मपुरो यावत्तत्कृतं श्राद्धमादरात् । तावत्पिता विनिर्मुक्तः प्रेतत्वाद्दारुणाद्द्विजाः

ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମମାନେ, ସର୍ପ-ଦୋଷ ହେତୁ ପ୍ରେତତ୍ୱ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ଦେବଶର୍ମାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଯେତେବେଳେ ସେହି ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଶ୍ରଦ୍ଧା-ଆଦରରେ କରାଗଲା, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କ ପିତା ସେହି ଭୟଙ୍କର ପ୍ରେତାବସ୍ଥାରୁ ମୁକ୍ତ ହେଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ।

Verse 33

यदत्र क्रियते किंचित्कर्म धर्म्यं द्विजोत्तमाः । तद्बाह्यं च भवेद्व्यर्थमेतद्विद्मः स्फुटं वयम्

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଏଠାରେ କରାଯାଉଥିବା ଯେକୌଣସି ଧର୍ମ୍ୟ କର୍ମ ଫଳଦାୟକ; କିନ୍ତୁ ଏହି ପବିତ୍ର ପରିସରର ବାହାରେ କଲେ ତାହା ବ୍ୟର୍ଥ ହୁଏ—ଏହା ଆମେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଜାଣୁ।

Verse 34

प्रार्थयामो विशेषेण तेन दैन्यं समागताः । प्रसादः क्रियतां तस्मादाज्ञां यच्छत मा चिरम्

ଆମେ ବିଶେଷଭାବେ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛୁ; ସେହି କାରଣରୁ ଆମେ ଦୈନ୍ୟରେ ପଡ଼ିଛୁ। ତେଣୁ କୃପା କରି ପ୍ରସାଦ କରନ୍ତୁ ଓ ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ—ବିଳମ୍ବ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ।

Verse 35

सूत उवाच । तेषां तद्वचनं श्रुत्वा ब्राह्मणास्ते परस्परम् । मन्त्रं चक्रुस्तदर्थं हि किं कृतं सुकृतं भवेत्

ସୂତ କହିଲେ—ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପରସ୍ପରେ ପରାମର୍ଶ କଲେ ଓ ବିଷୟଟି ନେଇ ଚିନ୍ତା କଲେ—କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ ସତ୍ୟ ସୁକୃତ ହେବ?

Verse 36

एके प्रोचुर्न दास्यामः प्रासादार्थं वसुन्धराम् । एतेषामपि चैकस्य तस्माद्गच्छंतु सत्वरम्

କେହି କହିଲେ—“ପ୍ରାସାଦ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ ଆମେ ଭୂମି ଦେବୁ ନାହିଁ। ତେଣୁ ଏମାନେ ଏମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ କାହାରୋ ଗୋଟିଏଙ୍କ ପାଖକୁ ଶୀଘ୍ର ଯାଆନ୍ତୁ।”

Verse 37

पंचक्रोशप्रमाणेन क्षेत्रमेतद्व्यवस्थितम् । पूर्वेषामपि देवानां प्रासादैस्तत्समावृतम्

ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ପଞ୍ଚକ୍ରୋଶ ପରିମାଣରେ ବ୍ୟବସ୍ଥିତ; ପୂର୍ବତନ ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରାସାଦମାନେ ଏହାକୁ ଚାରିପଟେ ଆବୃତ କରିଛନ୍ତି।

Verse 38

अन्ये प्रोचुर्धनोमत्ता यूयं च सुखमाश्रिताः । दारिद्यार्तिं न जानीथ ब्रूथ तेन भृशं वचः

ଅନ୍ୟମାନେ କହିଲେ—“ତୁମେ ଧନମଦରେ ମତ୍ତ ଓ ସୁଖରେ ଆଶ୍ରିତ; ଦାରିଦ୍ର୍ୟର ଯନ୍ତ୍ରଣା ତୁମେ ଜାଣନାହ, ତେଣୁ ଏପରି କଠୋର କଥା କହୁଛ।”

Verse 39

तस्माद्वयं प्रदास्याम एतेषां हि वसु न्धराम् । अर्थसिद्धिर्भवेद्येन भूषा स्थानस्य जायते

ଏହିହେତୁ ଆମେ ସେମାନଙ୍କୁ ଭୂମି ଦାନ କରିବୁ; ଏଥିରେ ସେମାନଙ୍କର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ସିଦ୍ଧ ହେବ, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟଦ୍ୱାରା ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନର ଶୋଭା (ମହିମା) ବଢ଼ିବ।

Verse 40

तथान्ये मध्यमाः प्रोचुर्यत्र साक्षाज्जनार्दनः । स्वयं प्रार्थयते भूमिं तत्कस्मान्न प्रदीयते

ତାପରେ କେତେକେ ମଧ୍ୟମ ପଥ ଧରି କହିଲେ—ଯେଉଁଠି ସାକ୍ଷାତ୍ ଜନାର୍ଦନ ସ୍ୱୟଂ ଭୂମି ପ୍ରାର୍ଥନା କରୁଛନ୍ତି, ସେଠି ତାହା କାହିଁକି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ?

Verse 41

तस्माद्यत्र समायाताः कुरुपांडवयादवाः । प्राधान्येन प्रकुर्वंतु प्रासादांस्तेन चापरे

ଏହିହେତୁ ଯେଉଁଠି କୁରୁ, ପାଣ୍ଡବ ଓ ଯାଦବମାନେ ସମବେତ ହୋଇଛନ୍ତି, ସେଠି ସେମାନେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟରେ ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର) ନିର୍ମାଣ କରୁନ୍ତୁ; ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ତଦନୁସାରେ ଅନୁସରଣ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 42

याचते यत्र गांगेयः स्वयमेव तथा परः । धृतराष्ट्रः सपुत्रश्च पांडवाश्च महाबलाः । लिंगसंस्थापनार्थाय निषेधस्तत्र नार्हति

ଯେଉଁଠି ଗାଙ୍ଗେୟ (ଭୀଷ୍ମ) ସ୍ୱୟଂ ଯାଚନା କରନ୍ତି, ଏବଂ ଅନ୍ୟମାନେ—ପୁତ୍ରସହିତ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଓ ମହାବଳୀ ପାଣ୍ଡବମାନେ—ଶିବଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନାର୍ଥେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି, ସେଠି ବିରୋଧ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 43

तेषां तद्वचनं श्रुत्वा प्रतिपन्नं द्विजोत्तमैः । निर्धनैः सधनैश्चापि सस्पृहैर्निःस्पृहैरपि

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନେ ସେହି ନିଷ୍ପତ୍ତିକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ—ଦରିଦ୍ର ଓ ଧନୀ, ଆକାଂକ୍ଷୀ ଓ ନିରାକାଂକ୍ଷୀ—ସମସ୍ତେ ସମାନଭାବେ।

Verse 44

ततः समेत्य ते सर्वे ब्राह्मणाः कुरुसत्तमान् । यादवान्पांडवान्प्रोचुः कृत्वा वै मन्त्रनिश्चयम्

ତତଃ ସେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଏକତ୍ର ହୋଇ, ମନ୍ତ୍ରନିଶ୍ଚୟ ଦୃଢ଼ କରି, କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଯାଦବ ଓ ପାଣ୍ଡବମାନଙ୍କୁ କହିଲେ।

Verse 45

ब्राह्मणा ऊचुः । एतत्स्वल्पतरं क्षेत्रं सर्वेषामपि भूभुजाम् । प्रासादैः सर्वतो व्याप्तं तत्किं ब्रूमोऽधुना वयम्

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ଏହି କ୍ଷେତ୍ର ସମସ୍ତ ରାଜାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଅତି ସ୍ୱଳ୍ପ; ସବୁଦିଗରେ ପ୍ରାସାଦରେ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଏବେ ଆମେ କ’ଣ କହିବୁ?

Verse 46

तद्भवंतः प्रकुर्वंतु प्राधान्येन यदृच्छया । क्षेत्रेऽत्रैवाभिमुख्येन प्रासादान्सुमनोहरान् । यथाज्येष्ठं यथाश्रेष्ठं पृथक्त्वेन व्यवस्थिताः

ଏହେତୁ ଆପଣମାନେ ପ୍ରାଧାନ୍ୟକ୍ରମେ, ଯଥାଶକ୍ତି ଯଦୃଚ୍ଛାନୁସାରେ, ଏହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହିଠାରେ ଅଭିମୁଖ ହୋଇ ଅତି ସୁମନୋହର ପ୍ରାସାଦମାନ ନିର୍ମାଣ କରନ୍ତୁ—ଜ୍ୟେଷ୍ଠତା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଅନୁସାରେ ପୃଥକ୍ ପୃଥକ୍ ଭାବେ ସ୍ଥିତ ହୋଇ।

Verse 47

अथ हर्षसमायुक्ता धृतराष्ट्रमुखाः क्रमात् । प्राधान्येन यथाश्रेष्ठं चक्रुः प्रासादपद्धतिम्

ତାପରେ ହର୍ଷସମ୍ପନ୍ନ ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ର ଆଦିମାନେ କ୍ରମକ୍ରମେ, ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠତା ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାସାଦମାନଙ୍କର ବ୍ୟବସ୍ଥା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କଲେ।

Verse 73

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये धृतराष्ट्रादिकृतप्रासादस्थापनोद्यमवर्णनंनाम त्रिसप्ततितमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଧୃତରାଷ୍ଟ୍ରାଦିକୃତ ପ୍ରାସାଦସ୍ଥାପନୋଦ୍ୟମବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ତ୍ରିସପ୍ତତିତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।