Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 72›Shloka 26
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 26

Devanagari script

मंडनैः पुष्पमालाभिः समंताद्द्विजसत्तमाः । हस्त्यश्वरथदानैश्च गोर्भिर्वस्त्रैश्च कांचनैः । कृतार्था ब्राह्मणाः सर्वे कृतास्तै स्तत्र भक्तितः

Transliteration

maṃḍanaiḥ puṣpamālābhiḥ samaṃtāddvijasattamāḥ | hastyaśvarathadānaiśca gorbhirvastraiśca kāṃcanaiḥ | kṛtārthā brāhmaṇāḥ sarve kṛtāstai statra bhaktitaḥ

Translation

ହେ ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସମସ୍ତଦିଗରେ ଅଳଙ୍କାର ଓ ପୁଷ୍ପମାଳାଦ୍ୱାରା ସେମାନଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରାଗଲା। ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ, ଗୋ, ବସ୍ତ୍ର ଓ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନରେ ସେଠାରେ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ତୃପ୍ତ ଓ କୃତାର୍ଥ କରାଗଲେ—ଏହା ସବୁ ଭକ୍ତିରେ ସମ୍ପନ୍ନ ହେଲା।

Word by Word
मण्डनैःwith ornaments/adornments
मण्डनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमण्डन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
पुष्पमालाभिःwith garlands of flowers
पुष्पमालाभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपुष्प + माला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पुष्पाणां मालाः)
समन्तात्on all sides / all around
समन्तात्:
Desha (Location/देश)
TypeIndeclinable
Rootसमन्त (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (adverb)
द्विजसत्तमाःthe best brāhmaṇas (best of twice-born)
द्विजसत्तमाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज + सत्तम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (द्विजानां सत्तमाः = best of the twice-born)
हस्त्यश्वरथदानैःwith gifts of elephants, horses, and chariots
हस्त्यश्वरथदानैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहस्ति + अश्व + रथ + दान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (हस्ति-अश्व-रथ-दानानि)
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
गोर्भिःwith cows
गोर्भिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
वस्त्रैःwith garments
वस्त्रैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक-निपात
काञ्चनैःwith gold (golden items)
काञ्चनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाञ्चन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
कृतार्थाःfulfilled/satisfied
कृतार्थाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकृत + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्मधारयः (कृतः अर्थः येषाम्/कृतार्थाः = fulfilled/successful)
ब्राह्मणाःbrāhmaṇas
ब्राह्मणाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषणम्
कृताःwere made (became)
कृताः:
Kriya (Result state)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘made/treated’
तैःby them
तैः:
Karana/Karta (Agent/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; सर्वनाम
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
भक्तितःout of devotion
भक्तितः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb)
Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration; likely Sūta in the Tīrthamāhātmya frame)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A grand donation assembly: brāhmaṇas seated in rows with garlands; donors present cows, gold, garments, and symbolic models of chariots/horses/elephants; the atmosphere is orderly, reverent, and celebratory.

Characters & Entities
B
brāhmaṇas
D
dāna (charity)
C
cows
G
gold
E
elephants
H
horses
C
chariots

FAQs

Pilgrimage is perfected by dāna and brāhmaṇa-sevā—devotion expresses itself as generous support of dharma and its custodians.

The verse continues the kṣetra narrative in Adhyāya 72, describing meritorious giving performed at that sacred field.

Dāna: gifting cows, garments, gold, and even royal-scale gifts (elephants, horses, chariots), along with honoring via garlands and adornments.

←Previous Verse
Next Verse→