Adhyaya 6

Verse 1

। सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा वचनं तस्य त्रिशंकोर्मुनिपुंगवः । विश्वामित्रोऽब्रवीद्वाक्यं किंचिल्लज्जासमन्वितः

ସୂତ କହିଲେ—ତ୍ରିଶଙ୍କୁଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କିଛି ଲଜ୍ଜାସହିତ ଉତ୍ତର ଦେଲେ।

Verse 2

मा विषादं महीपाल विषयेऽत्र करिष्यसि । अनेनैव शरीरेण त्वां नयिष्याम्यहं दिवम्

ହେ ମହୀପାଳ! ଏହି ବିଷୟରେ ବିଷାଦ କରନି। ଏହି ଦେହ ସହିତ ମୁଁ ତୁମକୁ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ନେଇଯିବି।

Verse 3

तत्तत्कर्म करिष्यामि स्वर्गार्थे नृपसत्तम । तवाभीष्टं करिष्यामि किं वा यास्यामि संक्षयम्

ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ସ୍ୱର୍ଗାର୍ଥେ ଯେଯେ କର୍ମ ଆବଶ୍ୟକ, ସେସବୁ ମୁଁ କରିବି। ତୁମ ଅଭୀଷ୍ଟ ପୂରଣ କରିବି—ନହେଲେ ସେଇ ପ୍ରୟାସରେ ମୁଁ କ୍ଷୟ ପାଇବି।

Verse 4

एवमुक्त्वा परं कोपं कृत्वोपरि दिवौकसाम् । उवाच च ततो रौद्रं प्रत्यक्षं तस्य भूपतेः

ଏଭଳି କହି ସେ ଦିବ୍ୟଲୋକବାସୀମାନଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରଚଣ୍ଡ କ୍ରୋଧ ଜଗାଇଲେ ଏବଂ ପରେ ସେଇ ରାଜାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଭୟଙ୍କର ବଚନ କହିଲେ।

Verse 5

यथा मया द्विजत्वं हि स्वयमेवार्जितं बलात् । तथा सृष्टिं करिष्यामि स्वकीयां नात्र संशयः

ଯେପରି ମୁଁ ତପୋବଳରେ ସ୍ୱୟଂ ଦ୍ୱିଜତ୍ୱ ଅର୍ଜନ କରିଛି, ସେପରି ମୁଁ ମୋର ନିଜ ସୃଷ୍ଟି ରଚିବି—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 6

ततस्तं स समालोक्य शंकरं शशिशेखरम् । प्रणम्य विधिवद्भक्त्या स्तुतिं चक्रे महामुनिः

ତେବେ ମହାମୁନି ଶଶିଶେଖର ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରି, ବିଧିପୂର୍ବକ ଭକ୍ତିରେ ପ୍ରଣାମ କରି ସ୍ତୁତି ରଚିଲେ।

Verse 7

विश्वामित्र उवाच । जय देव जयाचिंत्य जय पार्वतिवल्लभ । जय कृष्ण जगन्नाथ जय कृष्ण जगद्गुरो

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ—ଜୟ ଦେବ, ଜୟ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଜୟ ପାର୍ବତୀବଲ୍ଲଭ। ଜୟ କୃଷ୍ଣ ଜଗନ୍ନାଥ, ଜୟ କୃଷ୍ଣ ଜଗଦ୍ଗୁରୋ।

Verse 8

जयाचिंत्य जयामेय जयानंत जयाच्युत । जयामर जयाजेय जयाव्यय सुरेश्वर

ଜୟ ଅଚିନ୍ତ୍ୟ, ଜୟ ଅମେୟ, ଜୟ ଅନନ୍ତ, ଜୟ ଅଚ୍ୟୁତ। ଜୟ ଅମର, ଜୟ ଅଜେୟ, ଜୟ ଅବ୍ୟୟ—ହେ ସୁରେଶ୍ୱର।

Verse 9

जय सर्वग सर्वेश जय सर्वसुराश्रय । जय सर्वजनध्येय जय सर्वाघनाशन

ଜୟ ସର୍ବଗ, ଜୟ ସର୍ବେଶ, ଜୟ ସମସ୍ତ ଦେବଙ୍କ ଆଶ୍ରୟ। ଜୟ ସର୍ବଜନଧ୍ୟେୟ, ଜୟ ସର୍ବପାପନାଶନ।

Verse 10

त्वं धाता च विधाता च त्वं कर्ता त्वं च रक्षकः । चतुर्विधस्य देवेश भूतग्रामस्य शंकर

ହେ ଦେବେଶ ଶଙ୍କର, ତୁମେ ଧାତା ଓ ବିଧାତା; ତୁମେ କର୍ତ୍ତା ଓ ରକ୍ଷକ। ଚତୁର୍ବିଧ ସମସ୍ତ ଭୂତଗ୍ରାମର ଅଧିପତି ତୁମେ।

Verse 11

यथा तिलस्थितं तैलं यथा दधिगतं घृतम् । तथैवाधिष्ठितं कृत्स्नं त्वया गुप्तेन वै जगत्

ଯେପରି ତିଳରେ ଗୁପ୍ତ ତେଲ ରହେ ଓ ଦଧିରେ ଘୃତ ବିଦ୍ୟମାନ, ସେପରି ହେ ଗୁପ୍ତସ୍ୱରୂପ! ଏହି ସମଗ୍ର ଜଗତ ତୁମେ ଭିତରେ ଥାଇ ବ୍ୟାପ୍ତ ଓ ଅଧିଷ୍ଠିତ।

Verse 12

त्वं ब्रह्मा त्वं हृषीकेशस्त्वं शक्रस्त्वं हुताशनः । त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमिन्दुस्त्वं दिवाकरः

ତୁମେ ବ୍ରହ୍ମା, ତୁମେ ହୃଷୀକେଶ; ତୁମେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର), ତୁମେ ହୁତାଶନ (ଅଗ୍ନି)। ତୁମେ ଯଜ୍ଞ, ତୁମେ ବଷଟ୍କାର; ତୁମେ ଇନ୍ଦୁ (ଚନ୍ଦ୍ର), ତୁମେ ଦିବାକର (ସୂର୍ଯ୍ୟ)।

Verse 13

अथवा बहुनोक्तेन किं स्तवेन तव प्रभो । समासादेव वक्ष्यामि विभूतिं श्रुतिनोदिताम्

ଅଥବା ହେ ପ୍ରଭୁ! ଦୀର୍ଘ ସ୍ତବ କହି କ’ଣ ଲାଭ? ଶ୍ରୁତି (ବେଦ) ଯେଉଁ ତୁମ ବିଭୂତି କହିଛି, ତାହାକୁ ମୁଁ ସଂକ୍ଷେପରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିବି।

Verse 14

यत्किंचित्त्रिषु लोकेषु स्थावरं जंगमं विभो । तत्सर्वं भवता व्याप्तं काष्ठं हव्यभुजा यथा

ହେ ବିଭୋ! ତିନି ଲୋକରେ ଯାହା କିଛି ସ୍ଥାବର କିମ୍ବା ଜଙ୍ଗମ ଅଛି, ସେ ସବୁ ତୁମେ ବ୍ୟାପିଛ—ଯେପରି କାଠରେ ହବ୍ୟଭୁଜ (ଅଗ୍ନି) ଅନ୍ତର୍ନିହିତ ଥାଏ।

Verse 15

श्रीभगवानुवाच । परितुष्टोऽस्मि भद्रं ते वरं प्रार्थय सन्मुने । यत्ते हृदि स्थितं नित्यं सर्वं दास्याम्यसंशयम्

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—ମୁଁ ତୁମପ୍ରତି ପୂର୍ଣ୍ଣ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ; ତୁମର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ। ହେ ସନ୍ମୁନି! ବର ମାଗ; ତୁମ ହୃଦୟରେ ନିତ୍ୟ ଯାହା ଅଛି, ସେ ସବୁ ମୁଁ ନିଶ୍ଚୟ ଦେବି।

Verse 16

विश्वामित्र उवाच । यदि तुष्टोसि देवेश यदि देयो वरो मम । तन्मे स्यात्सृष्टिमाहात्म्यं त्वत्प्रसादान्महेश्वर

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କହିଲେ—ହେ ଦେବେଶ! ଯଦି ଆପଣ ପ୍ରସନ୍ନ, ଯଦି ମୋତେ ବର ଦେବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ ହେ ମହେଶ୍ୱର! ଆପଣଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ ସୃଷ୍ଟି-ମାହାତ୍ମ୍ୟର ପବିତ୍ର ବୃତ୍ତାନ୍ତ ମୋତେ ମିଳୁ।

Verse 17

एवमस्त्विति तं चोक्त्वा भगवान्वृषभध्वजः । सर्वैर्गणैः समायुक्तस्ततश्चादर्शनं गतः

ତାହାକୁ ‘ଏବମସ୍ତୁ’ ବୋଲି କହି, ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ଭଗବାନ ଶିବ ସମସ୍ତ ଗଣଙ୍କ ସହିତ ଅଦୃଶ୍ୟ ହୋଇଗଲେ।

Verse 18

विश्वामित्रोऽपि तत्रैव स्थितो ध्यानपरायणः । चक्रे चतुर्विधां सृष्टिं स्पर्द्धया हंसगामिनः

ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ଧ୍ୟାନପରାୟଣ ହୋଇ ରହିଲେ; ହଂସଗାମୀ (ବ୍ରହ୍ମା) ସହ ସ୍ପର୍ଧାରୁ ସେ ଚତୁର୍ବିଧ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।