Adhyaya 55

Verse 1

सूत उवाच । तस्या एव समीपस्थं देवदेवं नलेश्वरम् । दृष्ट्वा विमुच्युते पापात्स्थापितं नलभूभुजा

ସୂତ କହିଲେ—ସେହି ତୀର୍ଥର ସମୀପରେ ନଲ ରାଜାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ଦେବଦେବ ନଲେଶ୍ୱର ବିରାଜମାନ। ତାଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ମନୁଷ୍ୟ ପାପରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ।

Verse 2

यस्तं पश्येन्नरो भक्त्या माघे षष्ठ्यां सिते द्विजाः । सर्व रोगविनिर्मुक्तः प्राप्नोति परमं पदम्

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ମାଘମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଷଷ୍ଠୀ ଦିନେ ଯେ ନର ଭକ୍ତିରେ ତାଙ୍କୁ ଦର୍ଶନ କରେ, ସେ ସମସ୍ତ ରୋଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ ପରମ ପଦ ପାଏ।

Verse 3

कण्डूः पामाथ दद्रूणि मंडलानि विचर्चिका । दर्शनात्तस्य नश्यन्ति जन्तूनां भावितात्मनाम्

କଣ୍ଡୁ, ପାମା, ଦଦ୍ରୁ, ମଣ୍ଡଳାକାର ଚର୍ମରୋଗ ଓ ବିଚର୍ଚ୍ଚିକା—ତାଙ୍କର କେବଳ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ଭାବିତଚିତ୍ତ ଜୀବମାନଙ୍କର ଏହି ସବୁ ରୋଗ ନଶିଯାଏ।

Verse 4

अस्ति तस्याग्रतः कुण्डं स्वच्छोदकसुपूरितम् । मत्स्यकूर्मसमाकीर्णं पद्मिनीखंडमंडितम्

ତାହାର ସମ୍ମୁଖରେ ସ୍ୱଚ୍ଛ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ କୁଣ୍ଡ ଅଛି; ସେଠାରେ ମାଛ ଓ କଚ୍ଛପ ଭରିଛି, ଏବଂ ପଦ୍ମଗୁଚ୍ଛରେ ସୁଶୋଭିତ।

Verse 5

यस्तत्र कुरुते स्नानं प्रत्यूषे सोमवासरे । अपि कुष्ठामयमस्तः स भूयः स्यात्पुनर्नवः

ସୋମବାର ପ୍ରତ୍ୟୂଷେ ସେଠାରେ ଯେ ସ୍ନାନ କରେ, ସେ କୁଷ୍ଠରୋଗୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପୁନର୍ବାର ନବୀନ ସଦୃଶ ପୁନର୍ନବ ହୋଇଯାଏ।

Verse 6

यदा संस्थापितः शंभुर्नलेन पृथिवीभुजा । तदा तुष्टेन स प्रोक्तो ब्रूहि किं ते करोम्यहम्

ଯେତେବେଳେ ପୃଥିବୀଭୂପ ନଳ ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ସଂସ୍ଥାପନ କଲେ, ସେତେବେଳେ ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ କହିଲେ—“କୁହ, ତୋ ପାଇଁ ମୁଁ କ’ଣ କରିବି?”

Verse 7

नल उवाच । अत्र स्थेयं त्वया देव सदा सन्निहितेन च । सर्वलोकहितार्थाय रोगनाशाय शंकर

ନଳ କହିଲେ—ହେ ଦେବ ଶଙ୍କର! ସର୍ବଲୋକର ହିତ ଓ ରୋଗନାଶ ପାଇଁ ଆପଣ ଏଠାରେ ସଦା ସନ୍ନିହିତ ରୁହନ୍ତୁ।

Verse 8

शंकर उवाच । अहं त्वद्वचनाद्राजन्संप्राप्ते सोमवासरे । प्रत्यूषे च निवत्स्यामि प्रासादे नात्र संशयः

ଶଙ୍କର କହିଲେ—ହେ ରାଜନ୍! ତୁମ ବଚନାନୁସାରେ ସୋମବାର ଆସିଲେ ପ୍ରତ୍ୟୂଷେ ମୁଁ ଏହି ପ୍ରାସାଦରେ ବସିବି; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 9

प्राणिनां रोगनाशाय शुक्लपक्षे विशेषतः

ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ରୋଗନାଶ ପାଇଁ—ବିଶେଷତଃ ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷରେ।

Verse 10

यो मामत्र स्थितं तत्र दिवसे वीक्षयिष्यति । स्नात्वा सुविमले कुंडे सम्यक्छ्रद्धासमन्वितः । तस्य नाशं प्रयास्यंति व्याधयो गात्रसंभवाः

ଯେ କେହି ସମ୍ୟକ୍ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହ ଏହି ଅତିନିର୍ମଳ କୁଣ୍ଡରେ ସ୍ନାନ କରି ଦିନେ ସେଠାରେ ସ୍ଥିତ ମୋତେ ଦର୍ଶନ କରିବ, ତାହାର ଅଙ୍ଗଜନିତ ବ୍ୟାଧିମାନେ ନଶିଯିବେ।

Verse 11

योऽस्य कुंडस्य संभूतां मृत्तिकामपि मानवः । संधास्यति निजे देहे सोमवारे निशाक्षये । सोऽपि रोगैर्विनिर्मुक्तः संभविष्यति पुष्टिमान्

ଏହି କୁଣ୍ଡରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ମୃତ୍ତିକାକୁ ସୋମବାର ରାତିର ଶେଷେ ନିଜ ଦେହରେ ଲେପନ କରୁଥିବା ମନୁଷ୍ୟ ମଧ୍ୟ ରୋଗମୁକ୍ତ ହୋଇ ପୁଷ୍ଟିମାନ୍ ହେବ।

Verse 12

निष्कामस्तु पुनर्यो मां तस्मिन्काले नृपोत्तम । पूजयिष्यति सद्भक्त्या पुष्पधूपानुलेपनैः । सर्वपापविनिर्मुक्तो मम लोकं स यास्यति

ହେ ନୃପୋତ୍ତମ! ଯେ ଲୋକ ସେହି ସମୟରେ ନିଷ୍କାମ ହୋଇ ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ଅନୁଲେପନ ସହ ସଦ୍ଭକ୍ତିରେ ମୋତେ ପୂଜିବ, ସେ ସର୍ବପାପମୁକ୍ତ ହୋଇ ମୋ ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।

Verse 13

सूत उवाच । एवमुक्त्वा स भगवांस्त्रैलोक्यदीपको हरः । अन्तर्धानं गतो विप्रा यथा दीपोऽत्र तत्क्षणात्

ସୂତ କହିଲେ—ଏପରି କହି ତ୍ରିଲୋକଦୀପକ ଭଗବାନ୍ ହର, ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ସେହି କ୍ଷଣେ ଏଠାରେ ଦୀପ ନିଭିଯାଇଥିବା ପରି ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ।

Verse 15

एष संस्थापितः शंभुर्मया युष्मत्पुरोंतिके । येन दृष्टेन रोगाणां सर्वेषां जायते क्षयः

ଏହି ଶମ୍ଭୁଙ୍କୁ ମୁଁ ତୁମ ନଗର ସମୀପରେ ସ୍ଥାପନ କରିଛି; ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ସମସ୍ତ ରୋଗର କ୍ଷୟ ହୁଏ।

Verse 16

अधुनाहं गमिष्यामि स्वराज्याय कृते द्विजाः । निषधां च पुरीमेष सर्वैः पूज्यः समाहितैः

ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ! ଏବେ ମୁଁ ମୋ ରାଜ୍ୟର ହିତାର୍ଥେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କରିବି। ନିଷଧା ପୁରୀରେ ଥିବା ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ସମସ୍ତେ ଏକାଗ୍ରଚିତ୍ତରେ ପୂଜିବା ଉଚିତ।

Verse 17

ब्राह्मणा ऊचुः । एवं पार्थिवशार्दूल करिष्यामः समाहिताः । तव देवकृते यत्नं यात्राद्यासु क्रियासु च

ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ କହିଲେ—ହେ ପାର୍ଥିବଶାର୍ଦୂଳ! ଆମେ ଏକାଗ୍ର ହୋଇ ସେହିପରି କରିବୁ। ଆପଣଙ୍କ ନିମିତ୍ତେ ଓ ଦେବକାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଯାତ୍ରା ଆଦି ପବିତ୍ର କ୍ରିୟାମାନେରେ ମଧ୍ୟ ଆମେ ଯତ୍ନ କରିବୁ।

Verse 18

तथा पूजां करिष्यामः श्रद्धया परया युताः । अस्माकं पुत्रपौत्रा ये भविष्यंति तथा परे । वंशजास्ते करिष्यंति पूजामस्य सुभक्तितः

ଏହିପରି ଆମେ ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ତାଙ୍କର ପୂଜା କରିବୁ। ଆମ ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ଓ ଭବିଷ୍ୟତର ଅନ୍ୟ ବଂଶଜମାନେ ମଧ୍ୟ ଶୁଭ ଭକ୍ତିରେ ଏହି ପ୍ରଭୁଙ୍କ ପୂଜା କରିବେ।

Verse 19

सूत उवाच । एवमुक्तः स भूपालस्तैर्विप्रैस्तुष्टिसंयुतः । प्रतस्थे तान्प्रणम्योच्चैः सर्वैस्तैश्चाभिनंदितः

ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି କୁହାଯାଇଲା ପରେ ସେ ରାଜା ସେହି ବ୍ରାହ୍ମଣମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଆଦରରେ ପ୍ରଣାମ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ଏବଂ ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସାସହ ଅଭିନନ୍ଦନ କଲେ।

Verse 20

एवं स भगवाञ्छंभुस्तस्मिन्स्थाने व्यवस्थितः । हिताय सर्वलोकानां सर्वरोगक्षयावहः

ଏହିପରି ଭଗବାନ ଶମ୍ଭୁ ସେହି ସ୍ଥାନରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ରହିଲେ; ସମସ୍ତ ଲୋକଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ, ସମସ୍ତ ରୋଗର କ୍ଷୟ କରୁଥିବା ଭାବେ।

Verse 21

तस्मात्सर्वप्रयत्नेन वीक्षणीयः सदा हि सः । विशेषात्सोमवारेण शाश्वतं श्रेय इच्छता

ଏହେତୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରୟାସରେ ସଦା ତାଙ୍କର ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ; ବିଶେଷତଃ ସୋମବାରେ—ଯେ ଶାଶ୍ୱତ ଶ୍ରେୟ ଚାହେ।

Verse 55

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वर क्षेत्रमाहात्म्ये नलेश्वरमाहात्म्यवर्णनंनाम पञ्चपञ्चाशत्तमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତି-ସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ନଲେଶ୍ୱରମାହାତ୍ମ୍ୟବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶତ୍ତମ (ପଞ୍ଚାବନତମ) ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।