Adhyaya 46

Verse 1

। ऋषय ऊचुः । अन्यानि तत्र तीर्थानि यानि संति महामते । तानि कीर्तय सर्वाणि परं कौतूहलं हि नः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ମହାମତେ! ସେଠାରେ ଯେ ଅନ୍ୟ ତୀର୍ଥଗୁଡ଼ିକ ଅଛି, ସେସବୁକୁ କୀର୍ତ୍ତନ କର; ଆମର ପରମ କୌତୁହଳ ଅଛି।

Verse 2

सूत उवाच । तत्र सारस्वतं तीर्थमन्यदस्ति सुशोभनम् । यत्र स्नातोऽतिमूकोऽपि भवेद्वाक्यविचक्षणः

ସୂତ କହିଲେ—ସେଠାରେ ‘ସାରସ୍ୱତ ତୀର୍ଥ’ ନାମରେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ଅତି ଶୋଭନ ତୀର୍ଥ ଅଛି; ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ଅତିମୂକ ମଧ୍ୟ ବାକ୍ୟରେ ନିପୁଣ ଓ ବିଚକ୍ଷଣ ହୁଏ।

Verse 3

लभते चेप्सितान्कामान्मानुषान्दैविकानपि । ब्रह्मलोकादिपर्यतांस्तथालोकान्द्विजोत्तमाः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ସେ ଇଚ୍ଛିତ କାମନା—ମାନୁଷ ଓ ଦୈବ—ଲାଭ କରେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମଲୋକ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ।

Verse 4

पुरासीत्पार्थिवो ना्ना विख्यातो बलवर्धनः । समुद्रवलयामुर्वीं बुभुजे यो भुजार्जिताम्

ପୁରାକାଳରେ ‘ବଲବର୍ଧନ’ ନାମରେ ବିଖ୍ୟାତ ଜଣେ ରାଜା ଥିଲେ; ସେ ନିଜ ଭୁଜବଳରେ ଅର୍ଜିତ, ସମୁଦ୍ରବଳୟିତ ପୃଥିବୀକୁ ଭୋଗ କରିଥିଲେ।

Verse 5

तस्य पुत्रः समुत्पन्नः सर्वलक्षणसंयुतः । तस्य नाम पिता चक्रे संप्राप्ते द्वादशेऽहनि । अम्बुवीचिरिति स्पष्टं समाहूय द्विजोत्तमान्

ତାହାଙ୍କର ସର୍ବ ଶୁଭଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଏକ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ନେଲା। ଦ୍ୱାଦଶ ଦିନରେ ପିତା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜମାନଙ୍କୁ ଡାକି ନାମକରଣ କରି ସ୍ପଷ୍ଟଭାବେ “ଅମ୍ବୁବୀଚି” ନାମ ଦେଲେ।

Verse 6

ततः स ववृधे बालो लालितस्तेन भूभुजा । मूकभावं समापन्नो न शक्रोति प्रजल्पितुम्

ତାପରେ ସେ ବାଳକ ରାଜାଙ୍କ ସ୍ନେହ-ଲାଳନାରେ ବଢ଼ିଲା; କିନ୍ତୁ ମୂକଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇ ସେ କିଛି ମଧ୍ୟ କହିପାରିଲା ନାହିଁ।

Verse 7

ततोऽस्य सप्तमे वर्षे संप्राप्ते बलवर्धनः । पंचत्वं समनुप्राप्तः संग्रामे शत्रुभिर्हतः

ତାହାପରେ ତାଙ୍କର ସପ୍ତମ ବର୍ଷ ଆସିଲେ ସେ ବଳବର୍ଧକ (ରକ୍ଷକ) ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ହାତରେ ହତ ହୋଇ ପଞ୍ଚତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ।

Verse 8

ततो मूकोऽपि बालोपि मंत्रिभिस्तस्य भूपतेः । स सुतः स्थापितो राज्ये अभावेऽन्यसुतस्य च

ତେବେ ସେ ମୂକ ଓ ବାଳକ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ଅନ୍ୟ ପୁତ୍ର ନଥିବାରୁ ସେଇ ରାଜାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ସେ ପୁତ୍ରକୁ ରାଜ୍ୟସିଂହାସନରେ ସ୍ଥାପିତ କଲେ।

Verse 9

एवं तस्य महीपस्य राज्यस्थस्य जडात्मनः । बालत्वे वर्तमानस्य राज्यं विप्लवमध्यगात्

ଏଭଳି ଭାବେ ସେ ରାଜା ରାଜ୍ୟାସୀନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଜଡବୁଦ୍ଧି ଓ ବାଳ୍ୟାବସ୍ଥାରେ ଥିବାରୁ ରାଜ୍ୟ ଉପଦ୍ରବ ଓ ଅବ୍ୟବସ୍ଥାର ମଧ୍ୟରେ ପଡ଼ିଗଲା।

Verse 10

ततो जलचरन्यायः संप्रवृत्तो महीतले । पीड्यंते सर्वलोकास्तु दुर्बला बलवत्तरैः

ତେବେ ପୃଥିବୀରେ ‘ଜଳଚର-ନ୍ୟାୟ’ ପ୍ରବଳ ହେଲା; ବଳବାନମାନେ ଦୁର୍ବଳମାନଙ୍କୁ ପୀଡ଼ିଲେ, ସମସ୍ତ ଲୋକ ଦୁଃଖିତ ହେଲେ।

Verse 11

ततस्ते मंत्रिणः प्रोचुर्वसिष्ठं स्वपुरोहितम् । वचोऽर्थं नृपतेरस्य कुरूपायं महामुने

ତାପରେ ସେଇ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେ ନିଜ ପୁରୋହିତ ବଶିଷ୍ଠଙ୍କୁ କହିଲେ— “ମହାମୁନେ, ଏହି ରାଜାଙ୍କ ଦୁର୍ଦ୍ଦଶାର ଉପାୟ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କରନ୍ତୁ।”

Verse 12

पश्य कृत्स्नं धरापृष्ठे शून्यतां समुपस्थितम् । जडत्वान्नृपतेरस्य तस्मात्कुरु यथोचितम्

ଦେଖନ୍ତୁ, ସମଗ୍ର ଧରାପୃଷ୍ଠରେ ଶୂନ୍ୟତା ଆସିପଡ଼ିଛି; ଏହି ରାଜାଙ୍କ ଜଡତା ହେତୁ ଆପଣ ଯଥୋଚିତ କରନ୍ତୁ।

Verse 13

ततस्तु सुचिरं ध्यात्वा दीनान्प्रोवाच मंत्रिणः । सर्वानार्तिसमोपेताञ्छृण्वतस्तस्य भूपतेः

ତାପରେ ସେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧ୍ୟାନ କରି, ସମସ୍ତ ଆର୍ତ୍ତିରେ ଆବୃତ ଦୀନ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ କହିଲେ; ରାଜା ଶୁଣୁଥିଲେ।

Verse 14

अस्ति सारस्वतं तीर्थं सर्वकामप्रदं नृणाम् । हाटकेश्वरजे क्षेत्रे तत्रायं स्नातु भूपतिः

‘ସାରସ୍ୱତ’ ନାମକ ଏକ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ଯାହା ମନୁଷ୍ୟଙ୍କୁ ସର୍ବକାମପ୍ରଦ; ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରରେ ରାଜା ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରୁନ୍ତୁ।

Verse 15

अथ तद्वचनात्सद्यः स गत्वा तत्र सत्वरम् । स्नानात्तीर्थेऽथ संजातस्तत्क्षणात्स कल स्वनः

ସେହି ବଚନ ଶୁଣି ସେ ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ଶୀଘ୍ରେ ସେଠାକୁ ଗଲା। ସେ ତୀର୍ଥରେ ସ୍ନାନ କରିବାମାତ୍ରେ ଏହି କ୍ଷଣେ ତାହାର ବାଣୀ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ସ୍ପଷ୍ଟ ଓ ମଧୁର ହେଲା।

Verse 16

तत्प्रभावं सरस्वत्याः स विज्ञाय महीपतिः । श्रद्धया परया युक्तो ध्यायमानः सरस्वतीम्

ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ମହାପ୍ରଭାବ ଜାଣି ମହୀପତି ପରମ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ।

Verse 17

ततस्तूर्णं समादाय मृत्तिकां स नदीतटात् । चकार भारतीं देवीं स्वयमेव चतुर्भुजाम्

ତାପରେ ସେ ଶୀଘ୍ରେ ନଦୀତଟରୁ ମୃତ୍ତିକା ନେଇ, ସ୍ୱୟଂ ଚତୁର୍ଭୁଜା ଦେବୀ ଭାରତୀଙ୍କ ପ୍ରତିମା ଗଢ଼ିଲା।

Verse 18

दधतीं दक्षिणे हस्ते कमलं सुमनोहरम् । अक्षमालां तथान्यस्मिञ्जिततारक वर्चसम्

ଦେବୀଙ୍କ ଦକ୍ଷିଣ ହସ୍ତରେ ଅତିମନୋହର କମଳ ଧରାଇଲା, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ହସ୍ତରେ ତାରାକାନ୍ତିକୁ ମଧ୍ୟ ଜିତୁଥିବା ଦୀପ୍ତିମୟ ଅକ୍ଷମାଳା ରଖିଲା।

Verse 19

कमण्डलुं तथान्यस्मिन्दिव्यवारिप्रपूरितम् । पुस्तकं च तथा वामे सर्वविद्यासमुद्भवम्

ଅନ୍ୟ ହସ୍ତରେ ଦିବ୍ୟଜଳରେ ପ୍ରପୂରିତ କମଣ୍ଡଲୁ ରଖିଲା, ଏବଂ ବାମ ହସ୍ତରେ ସମସ୍ତ ବିଦ୍ୟାର ଉଦ୍ଭବ ଥିବା ପୁସ୍ତକ ଧରାଇଲା।

Verse 20

ततो मेध्ये शिलापृष्ठे तां निवेश्य प्रयत्नतः । पूजयामास सद्भक्त्या धूपमाल्पानुलेपनैः

ତାପରେ ସେ ଶୁଚି ଶିଳାପୃଷ୍ଠରେ ତାଙ୍କୁ ସାବଧାନରେ ସ୍ଥାପନ କରି, ସଦ୍ଭକ୍ତିରେ ଧୂପ ଓ ସରଳ ଅନୁଲେପନ ଅର୍ପଣ କରି ପୂଜା କଲେ।

Verse 21

चकार च स्तुतिं पश्चाच्छ्रद्धापूतेन चेतसा । तदग्रे प्रयतो भूत्वा स्वरेण महता नृपः

ତାପରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ତରେ ସେ ସ୍ତୁତି କଲେ; ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ସାବଧାନ ହୋଇ ରାଜା ଉଚ୍ଚ ଓ ସ୍ପଷ୍ଟ ସ୍ୱରରେ ଗୀତିଗାନ କଲେ।

Verse 22

सदसद्देवि यत्किञ्चिद्बन्धमोक्षात्मकं पदम् । तत्सर्वं गुप्तया व्याप्तं त्वया काष्ठं यथाग्निना

ହେ ଦେବୀ! ଯାହା କିଛି ଅଛି—ଶୁଭ କିମ୍ବା ଅଶୁଭ—ଏବଂ ବନ୍ଧନ କିମ୍ବା ମୋକ୍ଷରୂପ ଯେ କୌଣସି ଅବସ୍ଥା, ସେ ସବୁ ତୁମେ ଗୁପ୍ତଭାବେ ବ୍ୟାପିଛ; ଯେପରି କାଠରେ ଅଗ୍ନି ଲୁଚିଥାଏ।

Verse 23

सर्वस्य सिद्धिरूपेण त्वं जनस्य हृदि स्थिता । वाचारूपेण जिह्वायां ज्योतीरूपेण चक्षुषि

ତୁମେ ସିଦ୍ଧିରୂପେ ସମସ୍ତଙ୍କ ହୃଦୟରେ ଅବସ୍ଥିତ; ବାକ୍ରୂପେ ଜିହ୍ୱାରେ ଏବଂ ଜ୍ୟୋତିରୂପେ ଚକ୍ଷୁରେ ବିରାଜିତ।

Verse 24

भक्तिग्राह्यासि देवेशि त्वमेका भुवनत्रये । शरणागतदीनार्तपरित्राणपरायणे

ହେ ଦେବେଶୀ! ତୁମେ କେବଳ ଭକ୍ତିଦ୍ୱାରା ହିଁ ପ୍ରାପ୍ୟ; ତ୍ରିଭୁବନରେ ତୁମେ ଏକା—ଶରଣାଗତ, ଦୀନ ଓ ଆର୍ତ୍ତ ଜନଙ୍କ ପରିତ୍ରାଣରେ ସଦା ପରାୟଣ।

Verse 25

त्वं कीर्तिस्त्वं धृतिर्मेधा त्वं भक्तिस्त्वं प्रभा स्मृता । त्वं निद्रा त्वं क्षुधा कीर्तिः सर्वभूतनिवासिनी

ତୁମେ ହିଁ କୀର୍ତ୍ତି, ତୁମେ ହିଁ ଧୃତି ଓ ମେଧା; ତୁମେ ହିଁ ଭକ୍ତି, ପ୍ରଭା ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟା। ତୁମେ ହିଁ ନିଦ୍ରା, ତୁମେ ହିଁ କ୍ଷୁଧା; ତୁମେ ହିଁ ଯଶ—ସର୍ବଭୂତନିବାସିନୀ।

Verse 26

तुष्टिः पुष्टिर्वपुः प्रीतिः स्वधा स्वाहा विभावरी । रतिः प्रीतिः क्षितिर्गंगा सत्यं धर्मो मनस्विनी

ହେ ଅଧୀଶ୍ୱରୀ ଦେବୀ! ତୁମେ ହିଁ ତୁଷ୍ଟି ଓ ପୁଷ୍ଟି; ତୁମେ ହିଁ ରୂପସୌନ୍ଦର୍ୟ ଓ ପ୍ରୀତି; ତୁମେ ହିଁ ସ୍ୱଧା, ସ୍ୱାହା ଏବଂ ରାତ୍ରି। ତୁମେ ହିଁ ରତି ଓ ସ୍ନେହ; ତୁମେ ହିଁ ପୃଥିବୀ ଓ ଗଙ୍ଗା; ତୁମେ ହିଁ ସତ୍ୟ, ଧର୍ମ ଓ ମନସ୍ୱିନୀ ଶକ୍ତି।

Verse 27

लज्जा शांतिः स्मृतिर्दक्षा क्षमा गौरी च रोहिणी । सिनीवाली कुहू राका देवमाता दितिस्तथा

ତୁମେ ହିଁ ଲଜ୍ଜା ଓ ଶାନ୍ତି; ତୁମେ ହିଁ ସ୍ମୃତି ଓ ଦକ୍ଷତା; ତୁମେ ହିଁ କ୍ଷମା। ତୁମେ ହିଁ ଗୌରୀ ଓ ରୋହିଣୀ; ତୁମେ ହିଁ ସିନୀବାଳୀ, କୁହୂ ଓ ରାକା; ଏବଂ ତୁମେ ହିଁ ଦେବମାତା, ଦିତି ମଧ୍ୟ।

Verse 28

ब्रह्माणी विनता लक्ष्मीः कद्रूर्दाक्षायणी शिवा । गायत्री चाथ सावित्री कृषिर्वृष्टिः श्रुतिः कला

ତୁମେ ହିଁ ବ୍ରହ୍ମାଣୀ ଓ ବିନତା; ତୁମେ ହିଁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଓ କଦ୍ରୂ; ତୁମେ ହିଁ ଦାକ୍ଷାୟଣୀ, ଶିବା। ତୁମେ ହିଁ ଗାୟତ୍ରୀ ଓ ସାବିତ୍ରୀ; ତୁମେ ହିଁ କୃଷି ଓ ବୃଷ୍ଟି; ତୁମେ ହିଁ ଶ୍ରୁତି ଓ ସମସ୍ତ କଳା।

Verse 29

बलानाडी तुष्टिकाष्ठा रसना च सरस्वती । यत्किञ्चित्त्रिषु लोकेषु बहुत्वाद्यन्न कीर्तितम्

ତୁମେ ହିଁ ବଲାନାଡୀ, ତୁଷ୍ଟିକାଷ୍ଠା ଓ ରସନା; ତୁମେ ହିଁ ସ୍ୱୟଂ ସରସ୍ୱତୀ। ତିନି ଲୋକରେ ଯାହା କିଛି ଅଛି, ତାହାର ଅପାରତା ହେତୁ, ସେ ସବୁକୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୀର୍ତ୍ତନ କରିପାରିନି।

Verse 30

इंगितं नेंगितं तच्च तद्रूपं ते सुरेश्वरि । गन्धर्वाः किन्नरा देवाः सिद्धविद्याधरोरगाः

ହେ ସୁରେଶ୍ୱରୀ! ଗତି ଓ ନିଷ୍କମ୍ପତା—ସେଇ ଅବସ୍ଥା ହିଁ—ତୁମର ସ୍ୱରୂପ। ଗନ୍ଧର୍ବ, କିନ୍ନର, ଦେବ, ସିଦ୍ଧ, ବିଦ୍ୟାଧର ଓ ନାଗମାନେ…

Verse 31

यक्षगुह्यकभूताश्च दैत्या ये च विनायकाः । त्वत्प्रसादेन ते सर्वे संसिद्धिं परमां गताः

ଯକ୍ଷ, ଗୁହ୍ୟକ, ଭୂତ, ଦୈତ୍ୟ ଏବଂ ବିନାୟକମାନେ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ପରମ ସିଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି।

Verse 32

तथान्येऽपि बहुत्वाद्ये न मया परिकीर्तिताः । आराधितास्तु कृच्छ्रेण पूजिताश्च सुविस्तरैः । हरंतु देवताः पापमन्ये त्वं कीर्तिताऽपि च

ଏହିପରି ଅନ୍ୟ ଅନେକ ଅଛନ୍ତି; ସେମାନେ ଅସଂଖ୍ୟ ଥିବାରୁ ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କୀର୍ତ୍ତନ କରିପାରିନି। କେହି କେହି କଷ୍ଟସାଧ୍ୟ ଆରାଧନାରେ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ବିସ୍ତୃତ ବିଧିରେ ପୂଜିତ ହୁଅନ୍ତି। ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ ପାପ ହରଣ କରୁନ୍ତୁ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ତ କେବଳ କୀର୍ତ୍ତିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ପାପ ହରଣ କର।

Verse 33

एवं स्तुता सा देवेशी भूभुजा तेन भारती । ययौ प्रत्यक्षतां तूर्णं प्राह चेदं सुहर्षिता

ସେଇ ରାଜା ଏଭଳି ସ୍ତୁତି କରିବା ସହିତ ଦେବେଶୀ ଭାରତୀ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ ଏବଂ ଅତ୍ୟନ୍ତ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 34

सरस्वत्युवाच । स्तोत्रेणानेन भूपाल भक्त्या सुस्थिरया सदा । परितुष्टास्मि तेनाशु वरं वृणु यथेप्सितम्

ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ—ହେ ଭୂପାଳ! ଏହି ସ୍ତୋତ୍ର ଓ ତୁମର ସଦା ସ୍ଥିର ଭକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସନ୍ନ। ଶୀଘ୍ର ତୁମ ଇଚ୍ଛାନୁସାରେ ବର ମାଗ।

Verse 35

राजोवाच । अद्यप्रभृति मद्वाक्यात्त्वया स्थेयमसंशयम् । अत्रार्चायां त्रिलोकेस्मि न्यावत्कीर्तिर्मम स्थिरा

ରାଜା କହିଲେ—ଆଜିଠାରୁ ମୋର ବଚନାନୁସାରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଏଠାରେ ରୁହ। ଏହି ତ୍ରିଲୋକରେ ଏହି ପବିତ୍ର ଅର୍ଚ୍ଚା-ସ୍ୱରୂପରେ, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୋର କୀର୍ତ୍ତି ସ୍ଥିର ରହିବ ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଠାରେ ସ୍ଥିତ ରୁହ।

Verse 36

यस्त्वामाराधयेत्सम्यगत्रस्थां मन्निमित्ततः । भक्त्यानुरूपमेवाशु तस्मै देयं त्वया हि तत्

ଯେ କେହି ମୋର ନିମିତ୍ତରେ ଏଠାରେ ସ୍ଥିତ ତୁମକୁ ଯଥାବିଧି ଆରାଧନା କରିବ, ତାହାକୁ ତାଙ୍କର ଭକ୍ତିଅନୁସାରେ ଯୋଗ୍ୟ ବର ତୁମେ ଶୀଘ୍ର ପ୍ରଦାନ କର।

Verse 37

सरस्वत्युवाच । यो मामत्र स्थितां नित्यं स्नात्वाऽत्र सलिले शुभे । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां पूजयिष्यति मानवः

ସରସ୍ୱତୀ କହିଲେ—ଯେ ମାନବ ଏଠାର ଶୁଭ ଜଳରେ ନିତ୍ୟ ସ୍ନାନ କରି, ଏଠାରେ ସ୍ଥିତ ମୋର ପୂଜା କରିବ—ବିଶେଷକରି ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ—

Verse 38

तस्याहं वांछितान्कामान्संप्रदास्यामि पार्थिव । सूत उवाच । एवं तत्र स्थिता देवी स्वयमेव सरस्वती

ତାହାକୁ ମୁଁ ଇଚ୍ଛିତ କାମନାମାନେ ପ୍ରଦାନ କରିବି, ହେ ରାଜନ୍। ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀ ସ୍ୱୟଂ ସେଠାରେ ସ୍ଥିତ ହେଲେ।

Verse 39

ततःप्रभृति लोकानां हिताय परमेश्वरी । अष्टम्यां च चतुर्दश्यामुपवासपरायणः

ତାହାପରେ ଲୋକହିତ ପାଇଁ ପରମେଶ୍ୱରୀ ଏହି ବ୍ରତ ପ୍ରଚଳିତ କଲେ—ଅଷ୍ଟମୀ ଓ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀ ଦିନରେ ଉପବାସରେ ପରାୟଣ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 40

यस्तां पूजयते मर्त्यः श्वेतपुष्पानुलेपनैः । स स्याद्वाग्ग्मी सुमेधावी सदा जन्मनिजन्मनि

ଯେ ମର୍ତ୍ୟ ଶ୍ୱେତ ପୁଷ୍ପ ଓ ସୁଗନ୍ଧିତ ଅନୁଲେପନରେ ତାଙ୍କୁ ପୂଜେ, ସେ ଜନ୍ମେ ଜନ୍ମେ ସଦା ବାଗ୍ମୀ ଓ ସୁମେଧାବୀ ହୁଏ।

Verse 41

सरस्वत्याः प्रसादेन जायमानः पुनःपुनः । अन्वयेऽपि न तस्यैव कश्चिन्मूर्खः प्रजायते

ସରସ୍ୱତୀଙ୍କ ପ୍ରସାଦରେ କେହି ପୁନଃପୁନଃ ଜନ୍ମ ନେଲେ ମଧ୍ୟ, ତାହାର ବଂଶରେ କେବେ ମୂର୍ଖ ଜନ୍ମେ ନାହିଁ।

Verse 42

यो धर्मश्रवणं तस्याः पुरतः कुरुते नरः । स नूनं वसति स्वर्गे तत्प्रभावाद्युगत्रयम्

ଯେ ନର ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଧର୍ମଶ୍ରବଣ କରେ, ସେ ତାହାର ପ୍ରଭାବରେ ନିଶ୍ଚୟ ତିନି ଯୁଗ ସ୍ୱର୍ଗରେ ବାସ କରେ।

Verse 43

विद्यादानं नरो यश्च तस्या ह्यायतने सदा । करोति श्रद्धया युक्तः सोऽश्वमेधफलं लभेत्

ଯେ ନର ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ତାଙ୍କ ପବିତ୍ର ଆୟତନରେ ସଦା ବିଦ୍ୟାଦାନ କରେ, ସେ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।

Verse 44

यो यच्छति द्विजेन्द्राय धर्मशास्त्रसमुद्भवम् । पुस्तकं वाजिमेधस्य स समग्रं फलं लभेत्

ଯେ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ର ପରମ୍ପରାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ପୁସ୍ତକକୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦ୍ୱିଜେନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଦାନ କରେ, ସେ ବାଜିମେଧ ଯଜ୍ଞର ସମଗ୍ର ଫଳ ଲଭେ।

Verse 458

यो वेदाध्ययनं तस्याः करोति पुरतः स्थितः । सोऽग्निष्टोमस्य यज्ञस्य कृत्स्नं फलमवाप्नुयात्

ଯେ ତାଙ୍କ ସନ୍ନିଧିରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ବେଦପାଠ ଓ ଅଧ୍ୟୟନ କରେ, ସେ ଅଗ୍ନିଷ୍ଟୋମ ଯଜ୍ଞର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳ ପାଏ।