Adhyaya 38

Verse 1

। सूत उवाच । तत्रैव स्थापितं लिंगं धुन्धुमारेण भूभुजा । सर्वरत्नमयं कृत्वा प्रासादं सुमनोहरम्

ସୂତ କହିଲେ—ସେଠାରେ ରାଜା ଧୁନ୍ଧୁମାର ଲିଙ୍ଗ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାର ରତ୍ନରେ ନିର୍ମିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର ପ୍ରାସାଦ (ମନ୍ଦିର) ତିଆରି କଲେ।

Verse 2

तत्र कृत्वाऽश्रमं श्रेष्ठं तपस्तेपे सुदारुणम् । यत्प्रभावादयं देवस्तस्मिंल्लिङ्गे व्यवस्थितः

ସେଠାରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆଶ୍ରମ ନିର୍ମାଣ କରି ସେ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଠୋର ତପ କଲେ; ସେହି ପ୍ରଭାବରୁ ଏହି ଦେବତା ସେଇ ଲିଙ୍ଗରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୋଇ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 3

तस्य संनिहिता वापी कृता तेन महात्मना । सुनिर्मलजलापूर्णा सर्वतीर्थोपमा शुभा

ତାହାର ସମୀପରେ ସେଇ ମହାତ୍ମା ଏକ ବାପୀ (ପାଇଦାର କୁଣ୍ଡ/କୂପ) ନିର୍ମାଣ କଲେ; ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ନିର୍ମଳ ଜଳରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଶୁଭ ଏବଂ ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ ସମାନ।

Verse 4

धुन्धुमारेश्वरं पश्येत्तत्र स्नात्वा नरोत्तमः । न स पश्यति दुर्गाणि नरकाणि यमालये

ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନୁଷ୍ୟ ଧୁନ୍ଧୁମାରେଶ୍ୱରଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରୁ; ତେବେ ସେ ଯମାଳୟର ଭୟଙ୍କର ନରକଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 5

ऋषय ऊचुः । धुंधुमारो महीपालः कस्मिन्वंशे बभूव सः । कस्मिन्काले तपस्तप्तं तेनात्र सुमहात्मना

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଧୁନ୍ଧୁମାର ମହୀପାଳ କେଉଁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ? କେଉଁ କାଳରେ ସେ ମହାତ୍ମା ଏଠାରେ ତପ କଲେ?

Verse 6

सूत उवाच । सूर्यवंशसमुद्भूतो बृहदश्वसुतो बली । ख्यातः कुवलयाश्वेति धंधुमारस्तथैव सः

ସୂତ କହିଲେ—ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିବା ବୃହଦଶ୍ୱଙ୍କ ବଳବାନ ପୁତ୍ର; ‘କୁବଲୟାଶ୍ୱ’ ନାମେ ଖ୍ୟାତ, ସେଇ ଧୁନ୍ଧୁମାର ଭାବେ ମଧ୍ୟ ସ୍ମରଣୀୟ।

Verse 7

तेन धुन्धुर्महादैत्यो निहतो मरुजांगले । धुन्धुमारः स्मृतस्तेन विख्यातो भुवनत्रये

ସେ ମରୁଜଙ୍ଗଲରେ ଧୁନ୍ଧୁ ନାମକ ମହାଦୈତ୍ୟକୁ ବଧ କଲେ; ତେଣୁ ସେ ‘ଧୁନ୍ଧୁମାର’ ଭାବେ ସ୍ମରଣୀୟ ଓ ତ୍ରିଭୁବନରେ ବିଖ୍ୟାତ।

Verse 8

चमत्कारपुरं क्षेत्रं स गत्वा पावनं महत् । तपस्तेपे वयोंऽते च ध्यायमानो महेश्वरम्

ସେ ମହାପାବନ ଚମତ୍କାରପୁର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ଯାଇ, ଜୀବନର ଶେଷକାଳେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ତପ କଲେ।

Verse 9

संस्थाप्य सुमहल्लिंगं प्रासादे रत्नमंडिते । बलिपूजोपहाराद्यैः पुष्पधूपानुलेपनैः

ରତ୍ନମଣ୍ଡିତ ପ୍ରାସାଦ-ମନ୍ଦିରରେ ସେ ଅତିମହା ଲିଙ୍ଗ ସ୍ଥାପନ କରି, ବଳି-ପୂଜା-ଉପହାର ସହ ପୁଷ୍ପ, ଧୂପ ଓ ଅନୁଲେପନ ଦ୍ୱାରା ଆରାଧନା କଲେ।

Verse 10

ततस्तस्य महादेवः स्वयमेव महेश्वरः । प्रत्यक्षोऽभूद्वृषारूढो गौर्या सह तथा गणैः

ତାପରେ ସ୍ୱୟଂ ମହେଶ୍ୱର ମହାଦେବ ବୃଷଭାରୂଢ ହୋଇ, ଗୌରୀ ଓ ନିଜ ଗଣମାନଙ୍କ ସହିତ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ହେଲେ।

Verse 11

उवाच वरदोऽस्मीति प्रार्थयस्व यथेप्सितम् । सर्वं तेऽहं प्रदास्यामि यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ସେ କହିଲେ—“ମୁଁ ବରଦାତା; ତୁମେ ଯାହା ଇଚ୍ଛା କର, ତାହା ପ୍ରାର୍ଥନା କର। ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ମୁଁ ସବୁ ତୁମକୁ ଦେବି।”

Verse 12

धुन्धुमार उवाच । यदि देयो वरोऽस्माकं त्वया सर्वसुरेश्वर । संनिधानं प्रकर्तव्यं लिंगेऽस्मिन्वृषभध्वज

ଧୁନ୍ଧୁମାର କହିଲା—“ହେ ସର୍ବସୁରେଶ୍ୱର! ଯଦି ଆପଣ ମୋତେ ବର ଦେବେ, ହେ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ, ତେବେ ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ଆପଣଙ୍କ ସ୍ଥାୟୀ ସନ୍ନିଧାନ ସ୍ଥାପନ କରନ୍ତୁ।”

Verse 13

श्रीभगवानुवाच । चैत्रे शुक्लचतुर्दश्यां सांनिध्यं नृपसत्तम । अहं सदा करिष्यामि गौर्या सार्धं न संशयः

ଶ୍ରୀଭଗବାନ କହିଲେ—“ହେ ନୃପଶ୍ରେଷ୍ଠ! ଚୈତ୍ର ମାସର ଶୁକ୍ଳ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ମୁଁ ଗୌରୀ ସହିତ ନିଶ୍ଚୟ ସଦା ବିଶେଷ ସାନ୍ନିଧ୍ୟ ରଖିବି।”

Verse 14

तत्र वाप्यां नरः स्नात्वा यो मां संपूजयिष्यति । लिंगेऽस्मिन्संस्थितं भूप मम लोकं स यास्यति

“ସେଠାରେ ସେଇ ବାପୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ଏହି ଲିଙ୍ଗରେ ସ୍ଥିତ ମୋତେ ଯେ କେହି ସମ୍ପୂଜା କରିବ, ହେ ଭୂପ, ସେ ମୋର ଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେବ।”

Verse 15

सूत उवाच । एवमुक्त्वा स भगवांस्ततश्चादर्शनं गतः । सोऽपि राजा प्रहृष्टा त्मा स्थितस्तत्रैव मुक्तिभाक्

ସୂତ କହିଲେ—ଏପରି କହି ଭଗବାନ୍ ପରେ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ। ସେ ରାଜା ମଧ୍ୟ ହର୍ଷିତଚିତ୍ତରେ ସେଠାରେ ରହି ମୋକ୍ଷଲାଭ କଲେ।