Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 35

Devanagari script

तत्र श्रावणपंचम्यां यस्तान्पूजयते नरः । स प्राप्नोति नरोऽभीष्टं तेषामेव प्रसादतः

Transliteration

tatra śrāvaṇapaṃcamyāṃ yastānpūjayate naraḥ | sa prāpnoti naro'bhīṣṭaṃ teṣāmeva prasādataḥ

Translation

ସେଠାରେ ଶ୍ରାବଣ ପଞ୍ଚମୀରେ ଯେ ମନୁଷ୍ୟ ସେହି ନାଗମାନଙ୍କୁ ପୂଜା କରେ, ସେ ତାଙ୍କର ନିଜ କୃପାରେ ଅଭୀଷ୍ଟ ଫଳ ପାଏ।

Word by Word

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण

• श्रावणपञ्चम्याम्: on the Śrāvaṇa fifth (tithi)
• श्रावणपञ्चम्याम्: Kala/Adhikarana (Time-locative/काल-अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: श्रावण + पञ्चमी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘श्रावणे (मासे) या पञ्चमी’ इति तत्पुरुष/कर्मधारय-प्राय

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (relative pronoun)

• तान्: them
• तान्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), बहुवचन

• पूजयते: worships
• पूजयते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• नरः: a man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्राप्नोति: attains
• प्राप्नोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + आप् (धातु)
• Form: लट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• नरः: the man
• नरः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (पुनरुक्ति—बलार्थ)

• अभीष्टम्: the desired boon
• अभीष्टम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अभीष्ट (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• तेषाम्: of them
• तेषाम्: Shashthi-sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन

• एव: indeed/only
• एव: Avadharana (Emphasis/अवधारण)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक निपात (emphatic particle)

• प्रसादतः: from (their) grace
• प्रसादतः: Hetu/Apadana (Cause/Source/हेतु-अपादान)
• Type: Noun
• Root: प्रसाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेत्वर्थ (cause/source)

Speaker

Sūta (contextual continuation from 34)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Cāmatkārapura

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and sages (implied)

Visual Art Cues

Scene: Devotees on Śrāvaṇa Pañcamī worship nāga icons/anthills/serpent stones in the kṣetra; nāga chiefs appear benevolently, granting boons; monsoon clouds and fresh greenery frame the rite.

Characters & Entities

• Śrāvaṇa
• Pañcamī
• Nāgas
• Cāmatkārapura-kṣetra (contextual)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Reverent worship performed at the right sacred time yields grace and fulfills legitimate desires.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The worship is to be performed ‘there’—in the Nāgas’ sacred kṣetra, contextually Cāmatkārapura.

What ritualistic prescription is mentioned?

Nāga-pūjā (worship of the Nāgas) specifically on Śrāvaṇa Pañcamī.