Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 103

Devanagari script

परदाररतानां च यत्पापं जीवघातिनाम् । तन्मे स्याद्यदि नो हन्मि सर्पं दृष्टिवशं गतम्

Transliteration

paradāraratānāṃ ca yatpāpaṃ jīvaghātinām | tanme syādyadi no hanmi sarpaṃ dṛṣṭivaśaṃ gatam

Translation

ପରସ୍ତ୍ରୀରତ ଓ ଜୀବଘାତକଙ୍କ ଯେ ପାପ, ସେହି ପାପ ମୋତେ ଲାଗୁ—ଯଦି ମୁଁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପଡ଼ିଥିବା ସର୍ପକୁ ନ ମାରିବି।

Word by Word

• परदाररतानाम्: of adulterers (those attached to others’ wives)
• परदाररतानाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: para-dāra-rata (प्रातिपदिक; पर + दार + रत)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; 'of those devoted to others’ wives'

• च: and
• च: Sambandha (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चय)

• यत्: whatever
• यत्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: yad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषणम् (of पापम्)

• पापम्: sin
• पापम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: pāpa (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• जीवघातिनाम्: of killers of living beings
• जीवघातिनाम्: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: jīva-ghātin (प्रातिपदिक; जीव + घातिन्)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन; 'of killers of living beings'

• तत्: that (sin)
• तत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: tad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• मे: of me
• मे: Shashthi-Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: asmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: सर्वनाम, षष्ठी (genitive) एकवचन-रूप (enclitic)

• स्यात्: would be
• स्यात्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √as (धातु)
• Form: विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन

• यदि: if
• यदि: Sambandha (Condition/शर्त)
• Type: Indeclinable
• Root: yadi (अव्यय)
• Form: अव्यय (शर्त)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: na (अव्यय)
• Form: अव्यय (निषेध)

• हन्मि: I kill
• हन्मि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √han (धातु)
• Form: लट्, उत्तमपुरुष, एकवचन

• सर्पम्: a snake
• सर्पम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: sarpa (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• दृष्टिवशम्: under (my) sight/control
• दृष्टिवशम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: dṛṣṭi-vaśa (प्रातिपदिक; दृष्टि + वश)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

• गतम्: come/entered (that state)
• गतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: √gam (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-कृदन्त, पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; विशेषणम्

Speaker

Unspecified first-person narrator (context not provided in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: The vow-taker’s fierce declaration continues; symbolic imagery of forbidden desire and slaughter appears as cautionary shadows, while a serpent glides into view—triggering the vow’s violent intent.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It reflects Purāṇic dharma condemning adultery and violence, while portraying how a vow may invoke these sins as a self-imposed sanction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is identified in this shloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is part of an oath sequence.