Adhyaya 245

Verse 2

पैजवन उवाच । शालिग्रामशिलायां च जगदादिः सनातनः । कथं पाषाणतां प्राप्तो गण्डक्यां तच्च मे वद । त्वत्प्रसादेन विप्रर्षे हरौ भक्तिर्दृढा भवेत् । भवंतस्तीर्थरूपा हि दर्शनात्पापहारिणः

ପୈଜବନ କହିଲେ—ଶାଳିଗ୍ରାମ ଶିଳାରେ ଜଗତର ଆଦି ଓ ସନାତନ ପ୍ରଭୁ ବିରାଜିତ। ସେ ଗଣ୍ଡକୀରେ କିପରି ପାଷାଣଭାବ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ? ମୋତେ କୁହ। ହେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ହରିରେ ମୋର ଭକ୍ତି ଦୃଢ଼ ହେଉ। ତୁମେ ତୀର୍ଥସ୍ୱରୂପ; ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ପାପ ନଶେ।

Verse 3

तीर्थामृतावगाहेन यथा पवित्रता नृणाम् । भवद्वाक्यामृताज्जाता तथा मम न संशयः

ଯେପରି ତୀର୍ଥର ଅମୃତସଦୃଶ ଜଳରେ ଅବଗାହନ କଲେ ମନୁଷ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେପରି ଆପଣଙ୍କ ବାକ୍ୟାମୃତରୁ ମୋର ମଧ୍ୟ ଶୁଦ୍ଧି ହୋଇଛି—ଏଥିରେ ମୋର କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 4

गालव उवाच । इतिहासस्त्वयं पुण्यः पुराणेषु च पठ्यते । यथा स एव भगवाञ्छालिग्रामत्वमागतः

ଗାଲବ କହିଲେ—ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଇତିହାସ ପୁରାଣମାନଙ୍କରେ ପଢ଼ାଯାଏ; ସେଇ ଭଗବାନ କିପରି ଶାଳିଗ୍ରାମରୂପ ଧାରଣ କଲେ ତାହା ତାହାରେ ଅଛି।

Verse 5

महेश्वरश्च लिंगत्वं कथयेऽहं तवाऽनघ । पूर्वं प्रजापतिर्दक्षो ब्रह्मणोंऽगुष्ठ संभवः

ହେ ଅନଘ, ମହେଶ୍ୱର କିପରି ଲିଙ୍ଗରୂପେ ପ୍ରକଟ ଅଛନ୍ତି ତାହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହୁଛି। ପୂର୍ବେ ପ୍ରଜାପତି ଦକ୍ଷ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅଙ୍ଗୁଠାରୁ ଜନ୍ମିଥିଲେ।

Verse 7

स चकार महायज्ञे हरद्वेषं विमूढधीः । तेन द्वेषेण महता सती प्रकुपिता भृशम्

ସେ ମୂଢବୁଦ୍ଧି ମହାଯଜ୍ଞରେ ହର (ଶିବ) ପ୍ରତି ଦ୍ୱେଷ କଲା; ସେଇ ମହାନ ଦ୍ୱେଷରେ ସତୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ରୋଧିତ ହେଲେ।

Verse 8

यज्ञवेद्यां समागम्य वह्निधारणया तदा । प्राणायामपरा भूत्वा देहोत्सर्गं चकार सा

ଯଜ୍ଞବେଦୀକୁ ଆସି ସେ ତେବେ ଅନ୍ତର୍ବହ୍ନି-ଧାରଣାରେ ପ୍ରାଣାୟାମରେ ଲୀନ ହୋଇ ଦେହତ୍ୟାଗ କଲା।

Verse 9

पितृभागं परित्यज्य स्वभागेन युता सती । मनसा ध्यानमगमच्छीतलं च हिमालयम्

ପିତୃଭାଗକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ସ୍ୱଭାଗଯୁକ୍ତା ସତୀ ମନୋଧ୍ୟାନରେ ଶୀତଳ ହିମାଳୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲା।

Verse 10

यत्रयत्र मनो याति स्वकर्मवशगं मृतौ । अवतारस्तत्रतत्र जायते नात्र संशयः

ମୃତ୍ୟୁକାଳେ ସ୍ୱକର୍ମବଶ ମନ ଯେଉଁଯେଉଁଠାକୁ ଯାଏ, ସେଉଁସେଉଁଠାରେ ଅବତାର (ଦେହଧାରଣ) ଜନ୍ମେ—ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Verse 11

दह्यमाना हि सा देवी हिमालयसुताऽभवत् । तत्र सा पार्वती भूत्वा तप उग्रं समाश्रिता

ଦହିଯାଉଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେବୀ ହିମାଳୟଙ୍କ କନ୍ୟା ହେଲା; ସେଠାରେ ସେ ପାର୍ବତୀ ହୋଇ ଉଗ୍ର ତପକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲା।

Verse 12

शिवभक्तिरता नित्यं हरव्रतपरायणा । शृंगे हिमवतः पुत्री मनो न्यस्य महेश्वरे

ନିତ୍ୟ ଶିବଭକ୍ତିରେ ରତ, ହରବ୍ରତରେ ପରାୟଣ—ହିମବତଙ୍କ କନ୍ୟା ପର୍ବତଶୃଙ୍ଗରେ ମନକୁ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କଠାରେ ନିବେଶ କଲା।

Verse 13

ततो वर्षसहस्रांते भगवान्भूतभावनः । अथाजगाम तं देशं विप्ररूपो महेश्वरः

ତେବେ ସହସ୍ର ବର୍ଷର ଶେଷେ ଭୂତଭାବନ ଭଗବାନ୍ ମହେଶ୍ୱର ବ୍ରାହ୍ମଣରୂପ ଧାରି ସେ ଦେଶକୁ ଆସିଲେ।

Verse 14

तां ज्ञात्वा तपसा शुद्धां कर्मभावैः परीक्षितैः । ततो दिव्यवपुर्भूत्वा करे जग्राह पार्वतीम्

ତାଙ୍କୁ ତପସାରେ ଶୁଦ୍ଧା ଓ କର୍ମ-ଭାବରେ ପରୀକ୍ଷିତା ବୋଲି ଜାଣି, ସେ ଦିବ୍ୟ ତେଜୋମୟ ଦେହ ଧାରି ପାର୍ବତୀଙ୍କ କର ଧରିଲେ।

Verse 15

तपसा निर्जितश्चास्मि करवाणि च किं प्रियम् । ततः प्राह महेशानं प्रमाणं मे पिता गुरुः

“ତୁମ ତପସାରେ ମୁଁ ଜିତାଗଲି; କହ, ତୁମ ପ୍ରିୟ କ’ଣ କରିଦେବି?” ତେବେ (ପାର୍ବତୀ) ମହେଶାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ମୋ ପାଇଁ ମୋ ପିତା, ଗୁରୁହି ପ୍ରମାଣ।”

Verse 16

सप्तर्षीन्स तथोक्तस्तु प्रेषयामास शंकरः । ते तत्र गत्वा समयं वक्तुं हिमवता सह

ଏପରି କହିବା ପରେ ଶଙ୍କର ସପ୍ତର୍ଷିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରେଷଣ କଲେ। ସେମାନେ ସେଠାକୁ ଯାଇ ହିମବାନଙ୍କ ସହ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସମୟ-ସମ୍ମତିର କଥା କହିବାକୁ ଥିଲେ।

Verse 17

निवेद्य च महेशानं प्रेषिता मुनयो ययुः । ततो लग्नदिने देवा महेन्द्रादय ईश्वरम्

ମହେଶାନଙ୍କୁ ସନ୍ଦେଶ ନିବେଦନ କରି ପ୍ରେଷିତ ମୁନିମାନେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ତାପରେ ଶୁଭ ଲଗ୍ନଦିନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦେବଗଣ ଈଶ୍ୱରଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ।

Verse 18

ब्रह्मविष्णुपुरोगाश्च पुरोधायाग्निमाययुः । योगसिद्धा समायांतं वरवेषं वृषध्वजम्

ବ୍ରହ୍ମା ଓ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି ସେମାନେ ପୁରୋହିତ ଓ ପବିତ୍ର ଅଗ୍ନି ସହିତ ସେଠାକୁ ଆସିଲେ। ଯୋଗସିଦ୍ଧମାନେ ବରବେଶଧାରୀ ବୃଷଧ୍ୱଜ ଶିବଙ୍କ ଆଗମନ ଦେଖିଲେ।

Verse 19

हिमवान्पूजयामास मधुपर्कादिकैः शुभैः । उपचारैर्मुदा युक्तो मानयन्कृतकृत्यताम्

ହିମବାନ୍ ମଧୁପର୍କ ଆଦି ଶୁଭ ଦାନ ଓ ସତ୍କାର-ଉପଚାରରେ ପୂଜା କରି ସମ୍ମାନ ଦେଲେ। ଆନନ୍ଦରେ ଭରି ସେ ଯଥୋଚିତ ଆଦର ଦେଖାଇ ନିଜକୁ କୃତାର୍ଥ ମନେ କଲେ।

Verse 20

वेदोक्तेन विधानेन तां कन्यां समयोजयत् । पाणिग्रहेण विधिना द्विजातिगणसंवृतः

ବେଦୋକ୍ତ ବିଧାନ ଅନୁସାରେ ସେ ତାହି କନ୍ୟାଙ୍କୁ ବିବାହବନ୍ଧନରେ ଯୋଡ଼ିଲେ। ଦ୍ୱିଜଗଣରେ ପରିବେଷ୍ଟିତ ହୋଇ ପାଣିଗ୍ରହଣ ବିଧିଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା।

Verse 21

वह्निं प्रदक्षिणीकृत्य गिरीशस्तदनन्तरम् । दानकाले च गोत्रादि पृष्टो लज्जापरो हर

ଅଗ୍ନିକୁ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣ କରି ଗିରୀଶ ପରବର୍ତ୍ତୀ ବିଧି କଲେ। ଦାନକାଳେ ଗୋତ୍ର ଆଦି ପଚାରାଯିବାରୁ ହର ଲଜ୍ଜାରେ ସଙ୍କୋଚିତ ହେଲେ।

Verse 22

ब्रह्मणो वचनात्तेन विधिशेषोऽवशेषितः । चरुप्राशनकाले तु पंचवक्त्रप्रकाशकृत्

ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ବଚନରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିଧିର ଅବଶିଷ୍ଟ ଅଂଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। କିନ୍ତୁ ଚରୁ ପ୍ରାଶନ ସମୟରେ ସେ ନିଜ ପଞ୍ଚବକ୍ତ୍ରର ତେଜ ପ୍ରକାଶ କଲେ।

Verse 23

सहितः सकलैर्देवैः कुतूहलपरायणः । गिरिजार्थं समायुक्तो वरः सोऽपि महेश्वरः

ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ, କୌତୁହଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଗିରିଜାର ନିମିତ୍ତେ ସ୍ୱୟଂ ମହେଶ୍ୱର ମଧ୍ୟ ବରରୂପେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ।

Verse 24

नवकोटिमुखां दृष्ट्वा साट्टहासो जनोऽभवत् । वैदिकी श्रुतिरित्युक्ता शिव त्वं स्थिरतां व्रज

ତାକୁ ‘ନବକୋଟି ମୁଖ’ ଥିବା ପରି ଦେଖି ଲୋକେ ଉଚ୍ଚ ହାସ୍ୟରେ ଫୁଟିପଡ଼ିଲେ। ତେବେ ବୈଦିକ ଶ୍ରୁତି କହିଲା—“ହେ ଶିବ, ସ୍ଥିରତାକୁ ଯାଅ; ଦୃଢ଼ ଓ ସଂୟତ ହେଅ।”

Verse 25

लज्जिता सा परित्यागं नाकरोत्पंचजन्मसु । भर्त्तारमसितापांगी हरमेवाभ्यगच्छत

ଲଜ୍ଜିତ ହୋଇ ସେ ପାଞ୍ଚ ଜନ୍ମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ (ତାଙ୍କୁ) ପରିତ୍ୟାଗ କଲା ନାହିଁ। କଳା ନୟନା ସେ ନାରୀ ନିଜ ଭର୍ତ୍ତା—କେବଳ ହର, ଶିବଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲା।

Verse 26

देवानां पर्वतानां च प्रहृष्टं सकलं कुलम् । ततो विवाहे संपूर्णे हरोऽगात्कौतुकौकसि

ଦେବମାନଙ୍କ ଓ ପର୍ବତମାନଙ୍କ ସମଗ୍ର ସମାବେଶ ହର୍ଷିତ ହେଲା। ପରେ ବିବାହ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ ହର କୌତୁକ-ଗୃହକୁ (ଉତ୍ସବମଣ୍ଡପକୁ) ଗଲେ।

Verse 27

गणानां चापि सान्निध्ये सा नामर्षयदंबिका । पारिबर्हं ततो दत्त्वा शैलेन स विसर्जितः

ଗଣମାନଙ୍କ ସାନ୍ନିଧ୍ୟରେ ମଧ୍ୟ ଅମ୍ବିକା ତାହା ସହିଲେ ନାହିଁ (ଅସନ୍ତୁଷ୍ଟ ହେଲେ)। ପରେ ପାରିବର୍ହ—ବିବାହ ଉପହାର ଦେଇ ଶୈଳ (ପର୍ବତରାଜ) ତାଙ୍କୁ ବିଦାୟ କଲେ।

Verse 28

मानितः सत्कृतश्चापि मन्दराचलमभ्यगात् । विश्वकर्मा ततस्तस्य क्षणेन मणिमद्गृहम्

ସମ୍ମାନିତ ଓ ସତ୍କୃତ ହୋଇ ସେ ମନ୍ଦରାଚଳକୁ ଗଲେ। ତାପରେ ବିଶ୍ୱକର୍ମା କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଣିରତ୍ନଭରା ଗୃହ ନିର୍ମାଣ କଲେ।

Verse 29

निर्ममे देवदेवस्य स्वेच्छावर्द्धिष्णुमंदिरम् । सर्वर्द्धिमत्प्रशस्ताभं मणिविद्रुमभूषितम्

ବିଶ୍ୱକର୍ମା ଦେବଦେବଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ୱେଚ୍ଛାନୁସାରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ମନ୍ଦିର ନିର୍ମାଣ କଲେ—ଯାହା ସର୍ବ ସମୃଦ୍ଧିଯୁକ୍ତ, ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଦୀପ୍ତିମାନ, ମଣି ଓ ପ୍ରବାଳରେ ଭୂଷିତ।

Verse 30

स्थूणासहस्रसंयुक्तं मणिवेदिमनोहरम् । गणा नंदिप्रभृतयो यस्य द्वारि समाश्रिताः

ସେହି ମନ୍ଦିର ସହସ୍ର ସ୍ତମ୍ଭରେ ସଂଯୁକ୍ତ ଥିଲା ଏବଂ ମଣିମୟ ବେଦୀମାନେ ତାହାକୁ ମନୋହର କରିଥିଲେ। ତାହାର ଦ୍ୱାରେ ନନ୍ଦୀ ଆଦି ଗଣମାନେ ପାଳକରୂପେ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 31

त्रिनेत्राः शूलहस्ताश्च बभुः शंकररूपिणः । वाटिका अस्य परितः पारिजाताः सहस्रशः

ସେମାନେ ତ୍ରିନେତ୍ର ଓ ଶୂଳଧାରୀ ଥିଲେ, ଶଙ୍କରଙ୍କ ରୂପ ଭଳି ଦିଶୁଥିଲେ। ତାହାର ଚାରିପଟେ ଉଦ୍ୟାନ ଥିଲା ଏବଂ ସର୍ବତ୍ର ସହସ୍ର ସହସ୍ର ପାରିଜାତ ବୃକ୍ଷ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଥିଲେ।

Verse 32

कामधेनुर्मणिर्दिव्यो यस्य द्वारि समाश्रितौ । तस्मिन्मनोहरतरे कामवृद्धिकरे गृहे

ଯାହାର ଦ୍ୱାରେ କାମଧେନୁ ଓ ଏକ ଦିବ୍ୟ ମଣି ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ। ସେହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ମନୋହର, କାମନାବୃଦ୍ଧିକର ଗୃହରେ—

Verse 33

पार्वत्या वसतः सार्द्धं कामो दृष्टिपथं ययौ । वायुरूपः शिवं दृष्ट्वा कामः प्रोवाच शंकरम्

ପାର୍ବତୀଙ୍କ ସହ ବସୁଥିବା ଶିବଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିପଥକୁ କାମ ଆସିଲା। ବାୟୁରୂପ ଧରି ଶିବଙ୍କୁ ଦେଖି କାମ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ କହିଲା।

Verse 34

नमस्ते सर्वरूपाय नमस्ते वृषभध्वज । नमस्ते गणनाथाय पाहि नाथ नमोऽस्तु ते

ସର୍ବରୂପ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର; ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଗଣନାଥଙ୍କୁ ନମସ୍କାର—ହେ ନାଥ, ମୋତେ ରକ୍ଷା କର; ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ।

Verse 35

त्वया विरहितं लोकं शववत्स्पृशते मही । न त्वया रहितं किञ्चि द्दृश्यते सचराचरे

ତୁମେ ନଥିଲେ ଏହି ଲୋକ ପୃଥିବୀରେ ଶବ ପରି ପଡିଥାଏ। ଚରାଚର ସମସ୍ତରେ ତୁମଠାରୁ ରହିତ କିଛି ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 36

त्वं गोप्ता त्वं विधाता च लोकसंहारकारकः । कृपां कुरु महादेव देहदानं प्रयच्छ मे

ତୁମେ ରକ୍ଷକ, ତୁମେ ବିଧାତା, ଏବଂ ଲୋକସଂହାରକର୍ତ୍ତା ମଧ୍ୟ ତୁମେ। ହେ ମହାଦେବ, କୃପା କର—ମୋତେ ଦେହଦାନ ଦିଅ।

Verse 37

ईश्वर उवाच । यन्मया त्वं पुरा दग्धः पर्वते पुरतोऽनघ । तस्या एव समीपे त्वं पुनर्भव स्वदेहवान्

ଈଶ୍ୱର କହିଲେ—ହେ ଅନଘ, ପୂର୍ବେ ପର୍ବତର ସମ୍ମୁଖରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଦଗ୍ଧ କରିଥିଲି; ସେହି ଏକେ ସ୍ଥାନର ସମୀପରେ ତୁମେ ପୁନଃ ସ୍ୱଦେହବାନ୍ ହେଉ।

Verse 38

एवमुक्तस्ततः कामः स्वशरीरमुपागतः । ववंदे चरणौ शूद्र विनयावनतोऽभवत्

ଏପରି କୁହାଯାଇ କାମଦେବ ନିଜ ଶରୀର ପୁନଃ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ। ସେ ଚରଣେ ପ୍ରଣାମ କରି ବିନୟରେ ନତ ହେଲେ।

Verse 39

ततो ननाम चरणौ पार्वत्याः संप्रहृष्टवान् । लब्धप्रसादस्तु तयोः समीपाद्भुवनत्रये

ତାପରେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସେ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଚରଣେ ନମସ୍କାର କଲେ। ଉଭୟଙ୍କ ପ୍ରସାଦ ପାଇ ସେମାନଙ୍କ ସମୀପରେ ରହି, ତ୍ରିଭୁବନେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲେ।

Verse 40

चचार सुमहातेजा महामोहबलान्वितः । पुष्पधन्वा पुष्पबाणस्त्वाकुञ्चितशिरोरुहः

ସେ ମହାତେଜସ୍ବୀ, ମହାମୋହବଳରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ ବିଚରଣ କଲେ। ତାଙ୍କ ପାଖରେ ପୁଷ୍ପଧନୁ ଓ ପୁଷ୍ପବାଣ ଥିଲା, ଏବଂ କୁଞ୍ଚିତ କେଶ ଥିଲା।

Verse 41

सदा घूर्णितनेत्रश्च तयोर्देहमुपाविशत् । दिव्यासवैर्दिव्यगंधैर्वस्त्रमाल्यादिभिस्तथा

ସଦା ଘୂର୍ଣ୍ଣିତ ଚଞ୍ଚଳ ନେତ୍ରଯୁକ୍ତ ସେ ଉଭୟଙ୍କ ଦେହରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ। ସେଠାରେ ଦିବ୍ୟ ଆସବ, ଦିବ୍ୟ ସୁଗନ୍ଧ, ଏବଂ ବସ୍ତ୍ର-ମାଳା ଆଦି ଥିଲା।

Verse 42

सख्यः संभोगसमये परिचक्रुः समंततः । एवं प्रक्रीडतस्तस्य वत्सराणां शतं ययौ

ସମ୍ଭୋଗ ସମୟରେ ସଖୀମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଲେ। ଏଭଳି କ୍ରୀଡା କରୁ କରୁ ତାହାର ଶତବର୍ଷ ଅତିତ ହେଲା।

Verse 43

साग्रमेका निशा यद्वन्मैथुने सक्तचेतसः । एतस्मिन्नंतरे देवास्तारकप्रद्रुता भयात् । ब्रह्माणं शरणं जग्मुः स्तुत्वा तं शरणं गताः

ମୈଥୁନେ ଆସକ୍ତ ଚିତ୍ତକୁ ଯେପରି ଏକ ରାତି ଶତବର୍ଷ ସମାନ ଲାଗେ, ସେହି ମଧ୍ୟବେଳେ ତାରକଭୟରେ ତାଡିତ ଦେବମାନେ ପଳାଇ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଶରଣକୁ ଗଲେ; ତାଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରି ଆଶ୍ରୟ ମାଗିଲେ।

Verse 44

देवा उचुः । तारकोऽसौ महारौद्रस्त्वया दत्तवरः पुरा

ଦେବମାନେ କହିଲେ—“ସେଇ ତାରକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ରୌଦ୍ର; ପୂର୍ବେ ଆପଣଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ତାହାକୁ ବର ଦିଆଯାଇଥିଲା।”

Verse 45

विजित्य तरसा शक्रं भुंक्ते त्रैलोक्यपूजितः । वधोपायो यथा तस्य जायते त्वं कुरु स्वयम्

“ସେ ତ୍ୱରାରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର)କୁ ଜିତି ଏବେ ତ୍ରିଲୋକରେ ପୂଜିତ ହୋଇ ରାଜ୍ୟଭୋଗ କରୁଛି। ତେଣୁ ତାହାର ବଧ ଯେପରି ହେବ, ସେ ଉପାୟ ଆପଣ ସ୍ୱୟଂ କରନ୍ତୁ।”

Verse 46

ब्रह्मोवाच । मया दत्तवरश्चासौ मयैवोच्छिद्यते नहि । स्वयं संवर्ध्य कटुकं छेत्तुं कोऽपि न चार्हति

ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—“ମୁଁ ତାହାକୁ ବର ଦେଇଛି; କିନ୍ତୁ ମୁଁ ନିଜେ ତାହାକୁ ନିଶ୍ଚିହ୍ନ କରିବା ଯୋଗ୍ୟ ନୁହେଁ। ନିଜେ ପୋଷିଥିବା କଟୁ ବୃଦ୍ଧିକୁ କାଟିବା କାହା ପାଇଁ ଶୋଭନ ନୁହେଁ।”

Verse 47

तस्मात्तस्य वधोपायं कथयामि महात्मनः । पार्वत्यां यो महेशानात्सूनुरुत्पत्स्यते हि सः

“ଏହେତୁ, ହେ ମହାତ୍ମମାନେ, ମୁଁ ତାହାର ବଧୋପାୟ କହୁଛି—ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଗର୍ଭରେ ମହେଶାନ (ଶିବ) ଠାରୁ ଯେ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମିବ, ସେଇ ତାହାକୁ ବଧ କରିବ।”

Verse 48

दिनसप्तकवान्भूत्वा तारकं स हनिष्यति । इति वाक्यं तु ते श्रुत्वा मंदरं लोकसुंदरम्

“ସାତ ଦିନ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ସେ ତାରକଙ୍କୁ ବଧ କରିବ।” ଏହି ବାକ୍ୟ ଶୁଣି ସେମାନେ ଲୋକସୁନ୍ଦର ମନ୍ଦର ପର୍ବତକୁ ମୁହାଁ ଦେଲେ।

Verse 49

ब्रह्मलोकात्समाजग्मुः पीडिता दैत्यदानवैः

ଦୈତ୍ୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ପୀଡାରେ କ୍ଳାନ୍ତ ହୋଇ ସେମାନେ ବ୍ରହ୍ମଲୋକରୁ ଏଠାକୁ ଆସିଲେ।

Verse 50

तत्र नंदिप्रभृतयो गणाः शूलभृतः पुरः । गृहद्वारे ह्युपा वृत्य तस्थुः संयतचेतसः

ସେଠାରେ ଶୂଳଧାରୀ (ଶିବ) ଅଗ୍ରେ ଥାଇ, ନନ୍ଦି ଆଦି ଗଣମାନେ ଗୃହଦ୍ୱାରେ ଏକତ୍ର ହୋଇ ସଂଯତଚିତ୍ତରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ରହିଲେ।

Verse 51

देवा ऊचुः । देवाश्च दुःखातुरचेतसो भृशं हतप्रभास्त्यक्तगृहाश्रयाखिलाः । संप्राप्य मासांश्चतुरः स्तपः स्थिता देवे प्रसुप्ते हरतोषणं परम्

ଦେବମାନେ କହିଲେ—ଦୁଃଖରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଆତୁରଚିତ୍ତ, ତେଜ ନିର୍ଜୀବ, ଗୃହାଶ୍ରୟ ସବୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ପ୍ରଭୁ ଯୋଗନିଦ୍ରାରେ ପ୍ରସୁପ୍ତ ଥିବାବେଳେ, ଆମେ ଚାରି ମାସ ତପସ୍ୟାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ରହିଲୁ—ହର (ଶିବ)ଙ୍କୁ ପରମ ଭାବେ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ।

Verse 245

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये शेषशाय्युपाख्याने ब्रह्मनारदसंवादे चातुर्मास्यमाहात्म्ये पैजवनोपाख्याने तारकोपद्रुतानां देवानां शिवदर्शनार्थं मंदराचलंप्रतिगमनवर्णनंनाम पञ्चचत्वारिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର-କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ, ଶେଷଶାୟୀ ଉପାଖ୍ୟାନରେ, ବ୍ରହ୍ମା-ନାରଦ ସଂବାଦରେ, ଚାତୁର୍ମାସ୍ୟମାହାତ୍ମ୍ୟ ଓ ପୈଜବନୋପାଖ୍ୟାନରେ, “ତାରକପୀଡିତ ଦେବମାନଙ୍କର ଶିବଦର୍ଶନାର୍ଥେ ମନ୍ଦରାଚଳ ପ୍ରତି ଗମନ-ବର୍ଣ୍ଣନ” ନାମକ 245ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।