Adhyaya 230

Verse 1

सूत उवाच । एवं गणत्वमापन्ने ह्यन्धके दानवोत्तमे । तस्य पुत्रो वृकोनाम निरुत्साहो द्विषज्जये

ସୂତ କହିଲେ—ଏହିପରି ଦାନବୋତ୍ତମ ଅନ୍ଧକ ଗଣତ୍ୱକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲାପରେ, ତାହାର ‘ବୃକ’ ନାମକ ପୁତ୍ର ଶତ୍ରୁଜୟ ବିଷୟରେ ନିରୁତ୍ସାହ ହେଲା।

Verse 2

भयेन महता युक्तो हतशेषैश्च दानवैः । प्रविवेश समुद्रांतं सुदुर्गं ब्राह्मणोत्तमाः

ମହାଭୟରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ହତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅବଶିଷ୍ଟ ଦାନବମାନଙ୍କ ସହ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମମାନେ, ସେ ସମୁଦ୍ରବେଷ୍ଟିତ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଗମ ଦେଶରେ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 3

ततः शक्रः प्रहृष्टात्मा प्रणम्य वृषभध्वजम् । तस्यादेशं समासाद्य प्रविवेशामरावतीम्

ତେବେ ହର୍ଷିତହୃଦୟ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ବୃଷଭଧ୍ୱଜ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କଲା। ତାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ପାଇ ଅମରାବତୀକୁ ପ୍ରବେଶ କଲା।

Verse 4

चकार च सुखी राज्यं त्रैलोक्येऽपि द्विजोत्तमाः । यज्ञभागान्पुनर्लेभे यथार्थं च धरातले

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ସେ ତ୍ରିଲୋକରେ ମଧ୍ୟ ସୁଖରେ ରାଜ୍ୟ କଲା; ଧରାତଳରେ ବିଧିପୂର୍ବକ ଯଜ୍ଞଭାଗଗୁଡ଼ିକୁ ଯଥାର୍ଥରେ ପୁନଃ ପାଇଲା।

Verse 5

एतस्मिन्नेव काले तु ह्यंधकस्य सुतो वृकः । निष्क्रम्य सागरात्तूर्णं जंबुद्वीपं समागतः

ସେହି ସମୟରେ ଅନ୍ଧକର ପୁତ୍ର ବୃକ ସମୁଦ୍ରରୁ ଶୀଘ୍ର ବାହାରି ଜମ୍ବୁଦ୍ୱୀପକୁ ଆସି ପହଞ୍ଚିଲା।

Verse 6

हाटकेश्वरजं क्षेत्रं मत्वा पुण्यं सुसिद्धिदम् । पित्रा यत्र तपस्तप्तमंधकेन दुरात्मना

ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରକୁ ପବିତ୍ର ଓ ଉତ୍ତମ ସିଦ୍ଧିଦାୟକ ବୋଲି ଭାବି ସେ ସେଠାକୁ ଗଲା; ଯେଉଁଠାରେ ତାଙ୍କ ଦୁରାତ୍ମା ପିତା ଅନ୍ଧକ ତପ କରିଥିଲା।

Verse 7

सगुप्तस्तु तपस्तेपेऽयथा वेत्ति न कश्चन । ध्यायमानः सुरश्रेष्ठं भक्त्या कमलसंभवम्

ସେ ଗୁପ୍ତଭାବେ ତପ କଲା, ଯେପରି କେହି ଜାଣିନ ପାରେ। ଭକ୍ତିରେ ସେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠ କମଳସମ୍ଭବ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରୁଥିଲା।

Verse 8

यावद्वर्षसहस्रांतं जलाहारो द्वितीयकम् । तपस्तेपे स दैत्येन्द्रो ध्यायमानः पितामहम्

ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜଳକୁ ମାତ୍ର ଏକମାତ୍ର ଆହାର କରି, ସେ ଦୈତ୍ୟେନ୍ଦ୍ର ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଧ୍ୟାନ କରି ମହାତପ କଲା।

Verse 9

वायुभक्षस्ततो जातस्तावत्कालं द्विजोत्तमाः । अंगुष्ठाग्रेण भूपृष्ठं स्पर्शमानो जितेन्द्रियः

ତାପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ସେ ତତ୍କାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବାୟୁଭକ୍ଷୀ ହେଲା; ଇନ୍ଦ୍ରିୟଜୟୀ ହୋଇ ଅଙ୍ଗୁଷ୍ଠାଗ୍ରେ ମାତ୍ର ଭୂପୃଷ୍ଠକୁ ସ୍ପର୍ଶ କରୁଥିଲା।

Verse 10

एवं च पञ्चमे प्राप्ते सहस्रे द्विजसत्तमाः । ब्रह्मा तस्य गतस्तुष्टिं दृष्ट्वा तस्य तपो महत्

ଏଭଳି, ହେ ଦ୍ୱିଜସତ୍ତମମାନେ, ପଞ୍ଚମ ସହସ୍ର ବର୍ଷ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲାପରେ, ତାହାର ମହାତପ ଦେଖି ବ୍ରହ୍ମା ତାଙ୍କ ପ୍ରତି ପ୍ରସନ୍ନ ହେଲେ।

Verse 11

ततोऽब्रवीत्तमागत्य तां गर्तां ब्राह्मणोत्तमाः । भोभो वृक निवर्तस्व तपसोऽस्मात्सुदारुणात्

ତାପରେ, ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣୋତ୍ତମମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ସେଇ ଗର୍ତ୍ତ ପାଖକୁ ଯାଇ କହିଲେ— “ହେ ବୃକ, ଏହି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦାରୁଣ ତପରୁ ନିବୃତ୍ତ ହୁଅ।”

Verse 12

वरं वरय भद्रं ते यो नित्यं मन सि स्थितः

ବର ଚାହ; ତୋର ମଙ୍ଗଳ ହେଉ— ଯେ ବର ସଦା ତୋର ମନରେ ସ୍ଥିତ, ସେହି ବରକୁ ଚୟନ କର।

Verse 13

वृक उवाच । यदि तुष्टोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । जरामरणहीनं मां तत्कुरुष्व पितामह

ବୃକ କହିଲା—ହେ ଦେବ! ଯଦି ଆପଣ ମୋପରେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଏବଂ ଯଦି ମୋତେ ବର ଦେବାକୁ ହୁଏ, ତେବେ ହେ ପିତାମହ! ମୋତେ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁରହିତ କରନ୍ତୁ।

Verse 14

श्रीब्रह्मोवाच । मम प्रसादतो वत्स जरामरणवर्जितः । भविष्यसि न सन्देहः सत्यमेतन्मयोदितम्

ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ—ବତ୍ସ! ମୋର ପ୍ରସାଦରେ ତୁମେ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁବର୍ଜିତ ହେବ; କୌଣସି ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ। ମୋର କଥା ସତ୍ୟ।

Verse 15

एवमुक्त्वा ततो ब्रह्मा तत्रैवांतरधी यत । वृकोऽपि कृतकृत्यस्त्वागतश्च स्वगृहं पितुः

ଏପରି କହି ବ୍ରହ୍ମା ସେଠାରେଇ ଅନ୍ତର୍ଧାନ ହେଲେ। ଏବଂ ବୃକ ମଧ୍ୟ କୃତକୃତ୍ୟ ହୋଇ ପିତାଙ୍କ ଘରକୁ ଫେରିଗଲା।

Verse 16

गिरिं रैवतकं नाम सर्वर्तुकुसुमोज्ज्वलम् । तत्र गत्वा निजामात्यैः समं मन्त्र्य च सत्व रम् । इन्द्रोपरि ततश्चक्रे यानं युद्धपरीप्सया

ସେ ରୈବତକ ନାମକ ପର୍ବତକୁ ଗଲା, ଯାହା ସମସ୍ତ ଋତୁର ପୁଷ୍ପରେ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଥିଲା। ସେଠାରେ ନିଜ ଅମାତ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଶୀଘ୍ର ପରାମର୍ଶ କରି, ଯୁଦ୍ଧଇଚ୍ଛାରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଉପରେ ଅଭିଯାନ କଲା।

Verse 17

इंद्रोऽपि च परिज्ञाय दानवं तं महाबलम् । जरामृत्युपरित्यक्तं प्रभावात्परमेष्ठिनः

ଇନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ସେଇ ମହାବଳୀ ଦାନବକୁ ଚିହ୍ନିଲେ; ପରମେଷ୍ଠୀ (ବ୍ରହ୍ମା)ଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ସେ ଜରା ଓ ମୃତ୍ୟୁକୁ ତ୍ୟାଗ କରିଛି ବୋଲି ବୁଝିଲେ।

Verse 18

परित्यज्य भयाच्चैव पुरीं चैवामरावतीम् । ब्रह्मलोकं गतस्तूर्णं देवैः सर्वैः समन्वितः

ଭୟରେ ସେ ଅମରାବତୀ ପୁରୀକୁ ପରିତ୍ୟାଗ କରି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ସହିତ ଶୀଘ୍ର ବ୍ରହ୍ମଲୋକକୁ ଗଲା।

Verse 19

एतस्मिन्नंतरे प्राप्तो वृकश्च त्रिदशालये । ससैन्यपरिवारेण प्रहृष्टेन समन्वितः

ସେହି ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ବୃକ ତ୍ରିଦଶମାନଙ୍କ ଆଳୟକୁ ପହଞ୍ଚିଲା; ସେ ସେନା ଓ ପରିବାରଦ୍ୱାରା ଘେରା, ହର୍ଷରେ ପ୍ରଫୁଲ୍ଲିତ ଥିଲା।

Verse 20

ततश्चैंद्रपदे तस्मिन्स्वयमेव व्यवस्थितः । शुक्रात्प्राप्याभिषेकं च पुष्पस्नानसमुद्भवम्

ତାପରେ ସେ ସ୍ୱୟଂ ଇନ୍ଦ୍ରପଦସ୍ଥ ସିଂହାସନରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହେଲା; ଏବଂ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଠାରୁ ପୁଷ୍ପସ୍ନାନଜନିତ ଅଭିଷେକ, ଅର୍ଥାତ୍ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ, ପାଇଲା।

Verse 21

सोऽभिषिक्तस्तु शुक्रेण देवराज्यपदे वृकः । स्थापयामास दैतेयान्देवतानां पदेषु च

ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅଭିଷିକ୍ତ ହୋଇ ବୃକ ଦେବରାଜ୍ୟପଦରେ ଆସୀନ ହେଲା; ଏବଂ ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଦେବତାମାନଙ୍କ ପଦମାନରେ ସ୍ଥାପନ କଲା।

Verse 22

आदित्यानां वसूनां च रुद्राणां मरुतामपि । यज्ञभागकृते विप्राः शुक्रशासनमाश्रिताः

ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର ଓ ମରୁତମାନଙ୍କ ଯଜ୍ଞଭାଗ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ପାଇଁ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଶୁକ୍ରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ଶାସନାଦେଶକୁ ଆଶ୍ରୟ କଲେ।

Verse 230

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये जलशाय्युपाख्याने वृकेन्द्रराज्यलंभनवर्णनंनाम त्रिंशदुत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର-କ୍ଷେତ୍ର ତୀର୍ଥମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଜଲଶାୟୀ ଉପାଖ୍ୟାନରେ “ବୃକଙ୍କ ଇନ୍ଦ୍ରରାଜ୍ୟଲାଭ ବର୍ଣ୍ଣନ” ନାମକ ଦ୍ୱିଶତତ୍ରିଂଶତ୍ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।