Adhyaya 227

Verse 1

युधिष्ठिर उवाच । नरकाणां स्वरूपं च श्रुत्वा मे भयमागतम् । कथं मुक्तिर्भवेत्तेषां पापानामपि पार्थिव । व्रतैर्वा नियमैर्वापि होमैर्वा तीर्थसंश्रयैः

ଯୁଧିଷ୍ଠିର କହିଲେ—ନରକମାନଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ଶୁଣି ମୋତେ ଭୟ ହେଲା। ହେ ରାଜନ, ପାପୀମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତି କିପରି ହେବ—ବ୍ରତ, ନିୟମ, ହୋମ କିମ୍ବା ତୀର୍ଥାଶ୍ରୟ ଦ୍ୱାରା?

Verse 2

भीष्म उवाच । गंगायामस्थिपातोऽत्र येषां संजायते नृणाम् । न तेषां नारको वह्निः प्रभवेन्मध्यवर्तिनाम्

ଭୀଷ୍ମ କହିଲେ—ଏଠାରେ ଗଙ୍ଗାରେ ଯାହାଙ୍କ ଅସ୍ଥିବିସର୍ଜନ ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କ ଉପରେ ନରକାଗ୍ନି ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ ନାହିଁ—ସେମାନେ ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀ ଦୁଃଖଭୋଗର ଯୋଗ୍ୟ ହେଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 3

गंगायां क्रियते श्राद्धं येषां नाम्ना स्वकैः सुतैः । ते विमानं समाश्रित्य प्रयांति नरकोपरि

ଯାହାଙ୍କ ନାମରେ ତାଙ୍କର ନିଜ ପୁତ୍ରମାନେ ଗଙ୍ଗାରେ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ଦିବ୍ୟ ବିମାନର ଆଶ୍ରୟ ନେଇ ନରକର ଉପରେ ଓ ପରେ ଗମନ କରନ୍ତି।

Verse 4

पापं कृत्वा प्रकुर्वंति प्रायश्चित्तं यथोदितम् । हेम यच्छंति वा भूप न तेषां नरको भवेत्

ପାପ କରି ଯେମାନେ ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ପ୍ରାୟଶ୍ଚିତ୍ତକୁ ଯଥାବିଧି କରନ୍ତି, କିମ୍ବା ହେ ରାଜନ, ଯେମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଦାନ କରନ୍ତି—ସେମାନଙ୍କୁ ନରକ ହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 5

शेषाः स्वकर्मणः प्राप्त्या सेवंते च यथोचितम् । स्वर्ग वा नरकं वापि सेवन्ते ते नराधिप

କିନ୍ତୁ ଅନ୍ୟମାନେ ନିଜ ନିଜ କର୍ମଫଳ ଅନୁସାରେ ଯଥୋଚିତ ଭୋଗ କରନ୍ତି—ହେ ନରାଧିପ, ସେମାନେ ସ୍ୱର୍ଗ ହେଉ କି ନରକ, ଯାହା ପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ତାହାକୁ ଭୋଗ କରନ୍ତି।

Verse 6

धारातीर्थे म्रियंते ये स्वामिनः पुरतः स्थिताः । ते गच्छंति परं स्थानं नरकाणां सुदूरतः

ଧାରାତୀର୍ଥରେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହୋଇ ଯେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକରୁ ଅତିଦୂର ପରମ ଧାମକୁ ଯାଆନ୍ତି।

Verse 7

वाराणस्यां कुरुक्षेत्रे नैमिषे नागरे पुरे । प्रयागे वा प्रभासे वा यस्त्यजेत्तनुमा त्मनः । महापातकयुक्तोऽपि नरकं न स पश्यति

ବାରାଣସୀ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ନୈମିଷ, ନାଗରପୁର, ପ୍ରୟାଗ କିମ୍ବା ପ୍ରଭାସରେ ଯେ ଦେହତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ମହାପାତକଯୁକ୍ତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନରକ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 8

नीलो वा वृषभो यस्य विवाहे संनियुज्यते । स्वपुत्रेण न संपश्येन्नरकं ब्रह्महाऽपि सः

ଯାହାର ବିବାହକାର୍ଯ୍ୟରେ ନିଜ ପୁତ୍ର ଵିଧିପୂର୍ବକ ନୀଳ (ଶ୍ୟାମ) ବୃଷଭକୁ ନିୟୋଜନ କରେ, ସେ ବ୍ରହ୍ମହତ୍ୟାକାରୀ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ନରକ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 9

प्रायोपवेशनं कृत्वा हृदयस्थे जनार्दने । यस्त्यजेत्पुरुषः प्राणान्नरकं न स पश्यति

ହୃଦୟସ୍ଥ ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ମରଣ କରି ପ୍ରାୟୋପବେଶନ କରି ଯେ ପୁରୁଷ ପ୍ରାଣତ୍ୟାଗ କରେ, ସେ ନରକ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 10

प्रायोपवेशनं यो च चित्रेश्वरनिवेशने । कुर्वन्ति नरकं नैव ते गच्छंति कदाचन

ଚିତ୍ରେଶ୍ୱରଙ୍କ ନିବାସସ୍ଥାନରେ ଯେମାନେ ପ୍ରାୟୋପବେଶନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ କେବେ ମଧ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 11

दीनांधकृपणानां च पथिश्रममुपेयुषाम् । तीर्थयात्रापराणां च यो यच्छति सदाऽशनम् । काले वा यदि वाऽकाले नरकं न स पश्यति

ଯେ ଦୀନ, ଅନ୍ଧ, କୃପଣ, ପଥଶ୍ରମେ କ୍ଲାନ୍ତ ଏବଂ ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାପର ଯାତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ସଦା—କାଳେ କିମ୍ବା ଅକାଳେ ମଧ୍ୟ—ଅନ୍ନ ଦାନ କରେ, ସେ ନରକ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 12

जलधेनुं च यो दद्याद्धृषसंस्थे दिवाकरे । तिलधेनुं मृगस्थे च नरकं न स पश्यति

ସୂର୍ଯ୍ୟ ଧୃଷ ରାଶିରେ ଥିବାବେଳେ ଯେ ‘ଜଳଧେନୁ’ ଦାନ କରେ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୃଗ ରାଶିରେ ଥିବାବେଳେ ଯେ ‘ତିଳଧେନୁ’ ଦାନ କରେ, ସେ ନରକ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 13

सोमे सोमग्रहे चैव सोमनाथस्य दर्शनात् । समुद्रे च सरस्वत्यां स्नात्वा न नरकं व्रजेत्

ଚନ୍ଦ୍ରକାଳରେ ଓ ଚନ୍ଦ୍ରଗ୍ରହଣ ସମୟରେ ମଧ୍ୟ—ସୋମନାଥଙ୍କ ଦର୍ଶନରେ—ଏବଂ ସମୁଦ୍ର ଓ ସରସ୍ୱତୀରେ ସ୍ନାନ କରି, ମନୁଷ୍ୟ ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ।

Verse 14

सन्निहित्यां कुरुक्षेत्रे राहुग्रस्ते दिवाकरे । सूर्यवारेण यः याति नरकं न स पश्यति

ସୂର୍ଯ୍ୟ ରାହୁଗ୍ରସ୍ତ ଥିବାବେଳେ (ଗ୍ରହଣକାଳେ), ଯେ ରବିବାର ଦିନ କୁରୁକ୍ଷେତ୍ରର ସନ୍ନିହିତୀକୁ ଯାଏ, ସେ ନରକ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 15

कार्तिक्यां कृत्तिकायोगे यः करोति प्रदक्षिणाम् । त्रिपुष्करस्य मौनेन नरकं न स पश्यति

କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ କୃତ୍ତିକା-ଯୋଗ ହେଲେ ଯେ ପ୍ରଦକ୍ଷିଣା କରେ ଏବଂ ତ୍ରିପୁଷ୍କରରେ ମୌନବ୍ରତ ଆଚରେ, ସେ ନରକ ଦେଖେ ନାହିଁ।

Verse 16

मृगसंक्रमणे ये तु सूर्यवारेण संस्थिते । चण्डीशं वीक्षयंति स्म न ते नरकगामिनः

ମୃଗ-ସଂକ୍ରମଣ ସମୟରେ ରବିବାର ଦିନ ସେଠାରେ ଉପସ୍ଥିତ ହୋଇ ଚଣ୍ଡୀଶଙ୍କ ଦର୍ଶନ କରୁଥିବାମାନେ ନରକଗାମୀ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 17

गां पंकाद्ब्राह्मणीं दास्यात्साधून्स्तेनाद्द्विजं वधात् । मोचयन्ति च ये राजन्न ते नरकगामिनः

ହେ ରାଜନ୍! ଯେମାନେ କାଦୁଆଁରୁ ଗାଈକୁ, ଦାସ୍ୟରୁ ବ୍ରାହ୍ମଣୀକୁ, ଚୋରଠାରୁ ସାଧୁମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ବଧରୁ ଦ୍ୱିଜକୁ ମୋଚନ କରନ୍ତି, ସେମାନେ ନରକଗାମୀ ନୁହନ୍ତି।

Verse 18

एतत्ते सर्वमाख्यातं यत्पृष्टोऽस्मि नराधिप । यथा न नरकं याति पुरुषस्तु स्वकर्मणा । यथा च नरकं याति स्वल्पपापोऽपि मानवः

ହେ ନରାଧିପ! ତୁମେ ଯାହା ପଚାରିଥିଲ, ସେ ସବୁ ମୁଁ କହିଦେଲି—ମନୁଷ୍ୟ ନିଜ କର୍ମଦ୍ୱାରା କିପରି ନରକକୁ ଯାଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ଅଳ୍ପ ପାପୀ ମଧ୍ୟ କିପରି ନରକକୁ ଯାଇପାରେ।

Verse 227

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागर खण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये श्राद्धकल्पे भीष्मयुधिष्ठिरसंवादे नरकयातनानिरसनोपायवर्णनंनाम सप्तविंशत्युत्तरद्विशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କାନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟର ଶ୍ରାଦ୍ଧକଳ୍ପରେ, ଭୀଷ୍ମ-ଯୁଧିଷ୍ଠିର ସଂବାଦାନ୍ତର୍ଗତ ‘ନରକଯାତନା-ନିରସନୋପାୟ-ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ୨୨୭ତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।