Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 25

Devanagari script

किं त्वया निहतो विप्रोगुरुर्वाबालकोऽथवा । नारी वा येन ते नष्टं तेजो गात्रसमुद्भवम्

Transliteration

kiṃ tvayā nihato viprogururvābālako'thavā | nārī vā yena te naṣṭaṃ tejo gātrasamudbhavam

Translation

ତୁମେ କ’ଣ କୌଣସି ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଗୁରୁ, ବାଳକ ଅଥବା ନାରୀକୁ ହତ୍ୟା କରିଛ, ଯାହା ଫଳରେ ତୁମ ଶରୀରର ତେଜ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି?

Word by Word

• किम्: whether/what (is it that)
• किम्: Prashna (Interrogative/प्रश्न)
• Type: Noun
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; प्रश्नार्थकं

• त्वया: by you
• त्वया: Karana (Instrument/Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्

• निहतः: killed
• निहतः: Kriya (Predicate participle/क्रियाविशेष)
• Type: Verb
• Root: नि-हन् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; कर्मणि-प्रयोगार्थः (passive sense)

• विप्रः: a brāhmaṇa
• विप्रः: Karma (Object implied/कर्म)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विकल्पे (कः निहतः?)

• गुरुः: a teacher
• गुरुः: Karma (Object implied/कर्म)
• Type: Noun
• Root: गुरु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विकल्पे

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक-निपातः (disjunctive particle)

• बालकः: a child
• बालकः: Karma (Object implied/कर्म)
• Type: Noun
• Root: बालक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विकल्पे

• अथवा: or else
• अथवा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: अथवा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक-समुच्चय (or else)

• नारी: a woman
• नारी: Karma (Object implied/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नारी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विकल्पे

• वा: or
• वा: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: अव्यय; विकल्पार्थक-निपातः

• येन: by which (act)
• येन: Hetu/Karana (Cause/Instrument/हेतु/करण)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-विभक्तिः (Instrumental), एकवचनम्; सम्बन्ध/हेतुवाचकं

• ते: your
• ते: Shashthi-sambandha (Possession/षष्ठीसम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (Genitive), एकवचनम्

• नष्टम्: lost, destroyed
• नष्टम्: Kriya (Predicate participle/क्रियाविशेष)
• Type: Verb
• Root: नश् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; (तेजः) इत्यस्य विधेयम्

• तेजः: splendor, energy
• तेजः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तेजस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• गात्रसमुद्भवम्: arising from the body
• गात्रसमुद्भवम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गात्र + सम्-उद्-भू (धातु)
• Form: समासः (तत्पुरुषः; गात्रात् समुद्भवम्), क्त/क्तवत्-सम्भव-विशेषणरूपम्, नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; विशेषणम् (तेजः)

Speaker

Diti (addressing Śakra/Indra)

Skanda Dialogue

Listener: Sages (frame implied)

Visual Art Cues

Scene: Diti’s face turns stern as she enumerates possible grave sins; Indra recoils inwardly, eyes lowered, as if each accusation strikes like a bell of conscience.

Characters & Entities

• Diti
• Śakra
• Indra
• Vipra
• Guru

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Grave adharmic acts—especially violence toward protected persons (guru, brāhmaṇa, women, children)—are shown to extinguish tejas and bring visible decline.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The verse is situated in Nāgarakhaṇḍa’s Tīrthamāhātmya (Adhyāya 22), but the tīrtha name is not specified within this single śloka.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct rite is prescribed here; the verse functions as a dharmic interrogation about the cause of downfall.