Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

यः करोति च द्वादश्यां श्राद्धं श्रद्धासमन्वितः । पुत्रांस्तु प्रवरांश्चैव स पशून्वांछिताल्लंभेत्

Transliteration

yaḥ karoti ca dvādaśyāṃ śrāddhaṃ śraddhāsamanvitaḥ | putrāṃstu pravarāṃścaiva sa paśūnvāṃchitāllaṃbhet

Translation

ଯେ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନେ ଶ୍ରଦ୍ଧାସହିତ ଶ୍ରାଦ୍ଧ କରେ, ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କୁ ଏବଂ ଇଚ୍ଛିତ ପଶୁଧନ-ସମୃଦ୍ଧିକୁ ମଧ୍ୟ ପାଏ।

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्ध-प्रत्यय

• करोति: performs
• करोति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• द्वादश्यां: on the twelfth (tithi)
• द्वादश्यां: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: द्वादशी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; काल/तिथि-निर्देशे अधिकरणम्

• श्राद्धम्: śrāddha rite
• श्राद्धम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: श्राद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्म

• श्रद्धासमन्वितः: endowed with faith
• श्रद्धासमन्वितः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रद्धा + समन्वित (सम्-अन्वि/अनु-इ धातु + क्त, कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘यः’ इत्यस्य विशेषणम्

• पुत्रान्: sons
• पुत्रान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्म

• तु: indeed, but
• तु: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण/विरोधार्थक (emphatic/contrastive particle)

• प्रवरान्: excellent, foremost
• प्रवरान्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्रवर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; ‘पुत्रान्’ इत्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय

• एव: indeed
• एव: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारणार्थक (emphatic particle: indeed/only)

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; अन्वादेश (correlative pronoun)

• पशून्: cattle, animals
• पशून्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पशु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; कर्म

• वांछितात्: from (what is) desired; as desired
• वांछितात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: वाञ्छित (वाञ्छ् धातु + क्त, कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन; हेतौ/अपादाने (from what is desired / as per desire)

• लभेत्: would obtain
• लभेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Skanda (deduced from Nāgara Khaṇḍa māhātmya narration style; exact speaker not explicit in snippet)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Dvādaśī śrāddha: the yajamāna offers piṇḍas and feeds brāhmaṇas; behind him a harmonious household scene with children and cows in a courtyard, symbolizing putra and paśu blessings.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Faithful performance of pitṛ-rites on the prescribed tithi is upheld as dharma that yields both worldly stability and family continuity.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse functions within Tīrthamāhātmya framing but does not name a specific tīrtha in the given line.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform śrāddha on Dvādaśī with śraddhā (faith), aiming at proper ancestral satisfaction and auspicious results.