Adhyaya 193

Verse 1

ऋषय ऊचुः । एवं गतायां सावित्र्यां सकोपायां च सूतज । किं कृतं तत्र गायत्र्या ब्रह्माद्यैश्चापि किं सुरैः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତପୁତ୍ର, ସାବିତ୍ରୀ କ୍ରୋଧରେ ସେଠାରୁ ଚାଲିଗଲେ, ସେଠାରେ ଗାୟତ୍ରୀ କ’ଣ କଲେ? ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଦି ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟ କ’ଣ କଲେ?

Verse 2

एतत्सर्वं समाचक्ष्व परं कौतूहलं हि नः । कथं शापान्विता देवाः संस्थितास्तत्र मण्डपे

ଏ ସମସ୍ତ କଥା ଆମକୁ ସବିସ୍ତାରେ କହ, କାରଣ ଆମର କୌତୁହଳ ଅତ୍ୟଧିକ। ଶାପଭାର ବହନ କରୁଥିବା ଦେବମାନେ ସେହି ମଣ୍ଡପରେ କିପରି ସମବେତ ହୋଇ ଅବସ୍ଥିତ ରହିଲେ?

Verse 3

सूत उवाच । गतायामथ सावित्र्यां शापं दत्त्वा द्विजोत्तमाः । गायत्री सहसोत्थाय वाक्यमेतदुदैरयत्

ସୂତ କହିଲେ—ସାବିତ୍ରୀ ଯାଇସାରି ଶାପ ଦେଇ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ଗାୟତ୍ରୀ ସହସା ଉଠି ଏହି ବଚନ କହିଲେ।

Verse 4

सावित्र्या यद्वचः प्रोक्तं तन्न शक्यं कथंचन । अन्यथा कर्तुमेवाथ सर्वैरपि सुरासुरैः

ସାବିତ୍ରୀ କହିଥିବା ବଚନ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବଦଳାଯାଇପାରେ ନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଦେବ ଓ ଅସୁର ମିଶିଲେ ମଧ୍ୟ ତାହାକୁ ଅନ୍ୟଥା କରିପାରିବେ ନାହିଁ।

Verse 5

महासती महाभागा सावित्री सा पतिव्रता । पूज्या च सर्वदेवानां ज्येष्ठा श्रेष्ठा च सद्गणैः

ସେ ସାବିତ୍ରୀ ମହାସତୀ, ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ ଓ ପତିବ୍ରତା; ସେ ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କର ପୂଜ୍ୟା, ଏବଂ ସଦ୍ଗଣମଣ୍ଡଳୀରେ ଜ୍ୟେଷ୍ଠା ଓ ଶ୍ରେଷ୍ଠା ଭାବେ ଗଣ୍ୟ।

Verse 6

परं स्त्रीणां स्वभावोऽयं सर्वासां सुरसत्तमाः । अपि सह्यो वज्रपातः सपत्न्या न पुनः कथा

କିନ୍ତୁ, ହେ ଦେବଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ, ଏହା ସମସ୍ତ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସାଧାରଣ ସ୍ୱଭାବ—ବଜ୍ରପାତର ଆଘାତ ମଧ୍ୟ ସହିହୁଏ, କିନ୍ତୁ ସପତ୍ନୀର କଥା ପୁନଃ ସହିହୁଏ ନାହିଁ।

Verse 7

मत्कृते येऽत्र शपिता सावित्र्या ब्राह्मणाः सुराः । तेषामहं करिष्यामि शक्त्या साधारणां स्वयम्

ମୋ କାରଣରୁ ଏଠାରେ ସାବିତ୍ରୀ ଯେଉଁ ବ୍ରାହ୍ମଣ ଓ ଦେବମାନଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ସ୍ୱୟଂ ମୋ ଶକ୍ତିରେ ସେମାନଙ୍କ ଅବସ୍ଥାକୁ ‘ସାଧାରଣ’ (ଶମିତ ଓ ଭାଗୀଦାରୀଯୋଗ୍ୟ) କରିଦେବି।

Verse 8

अपूज्योऽयं विधिः प्रोक्तस्तया मंत्रपुरःसरः । सर्वेषामेव वर्णानां विप्रादीनां सुरो त्तमाः

ହେ ଦେବୋତ୍ତମ! ସେ ମନ୍ତ୍ରପୂର୍ବକ କହିଛି ଯେ ଏହି ବିଧି-ସ୍ୱରୂପ ବ୍ରହ୍ମା ବ୍ରାହ୍ମଣ ଆଦି ସମସ୍ତ ବର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ପାଇଁ ପୂଜ୍ୟ ନୁହେଁ, ଅପୂଜ୍ୟ।

Verse 9

ब्रह्मस्थानेषु सर्वेषु समये धरणीतले । न ब्रह्मणा विना किंचित्कृत्यं सिद्धिमुपैष्यति

ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ବ୍ରହ୍ମସ୍ଥାନରେ ଯଥାସମୟେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅନୁମତି ବିନା କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ ସିଦ୍ଧି ପାଉନାହିଁ।

Verse 10

कृष्णार्चने च यत्पुण्यं यत्पुण्यं लिंग पूजने । तत्फलं कोटिगुणितं सदा वै ब्रह्मदर्शनात् । भविष्यति न सन्देहो विशेषात्सर्वपर्वसु

କୃଷ୍ଣାର୍ଚ୍ଚନ ଓ ଲିଙ୍ଗପୂଜାରୁ ଯେ ପୁଣ୍ୟ ହୁଏ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦର୍ଶନମାତ୍ରେ ତାହାର ଫଳ ସଦା କୋଟିଗୁଣ ହୁଏ—ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ; ବିଶେଷତଃ ସମସ୍ତ ପର୍ବଦିନରେ।

Verse 11

त्वं च विष्णो तया प्रोक्तो मर्त्यजन्म यदाऽप्स्यसि । तत्रापि परभृत्यत्वं परेषां ते भविष्यति

ହେ ବିଷ୍ଣୁ! ସେ କହିଛି—ତୁମେ ଯେତେବେଳେ ମର୍ତ୍ୟଜନ୍ମ ପାଇବ, ସେଠାରେ ମଧ୍ୟ ତୁମର ପରଙ୍କ ସେବକତ୍ୱ ହେବ।

Verse 12

तत्कृत्वा रूपद्वितयं तत्र जन्म त्वमाप्स्यसि । यत्तया कथितो वंशो ममायं गोपसंज्ञितः । तत्र त्वं पावनार्थाय चिरं वृद्धिमवाप्स्यसि

ସେଠାରେ ତୁମେ ଦୁଇ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଜନ୍ମ ନେବ। ସେ କହିଥିବା ବଂଶ ମୋର ‘ଗୋପ’ ନାମରେ ପରିଚିତ କୁଳ; ଏବଂ ସେଠାରେ ଲୋକପାବନାର୍ଥେ ତୁମେ ଦୀର୍ଘକାଳ ବୃଦ୍ଧି ଓ ବିସ୍ତାର ପାଇବ।

Verse 13

एकः कृष्णाभिधानस्तु द्वितीयोऽर्जुनसंज्ञितः । तस्यात्मनोऽर्जुनाख्यस्य सारथ्यं त्वं करिष्यसि

ଜଣେ ‘କୃଷ୍ଣ’ ନାମରେ ହେବେ, ଦ୍ୱିତୀୟଜଣ ‘ଅର୍ଜୁନ’ ଭାବେ ପରିଚିତ ହେବେ; ସେଇ ନିଜ-ସ୍ୱରୂପ ଅର୍ଜୁନଙ୍କର ସାରଥି ତୁମେ ହେବ।

Verse 14

तेनाकृत्येऽपि रक्तास्ते गोपा यास्यंति श्लाघ्यताम् । सर्वेषामेव लोकानां देवानां च विशेषतः

ସେଇ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରଭାବରେ, ବିଧିକର୍ମରେ ଅପ୍ରବୀଣ ହେଲେ ମଧ୍ୟ, ସେ ଗୋପମାନେ ଭକ୍ତିରେ ରଞ୍ଜିତ ହୋଇ ସମସ୍ତ ଲୋକରେ—ବିଶେଷତଃ ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ—ପ୍ରଶଂସା ପାଇବେ।

Verse 15

यत्रयत्र च वत्स्यंति मद्वं शप्रभवानराः । तत्रतत्र श्रियो वासो वनेऽपि प्रभविष्यति

ମୋ ବଂଶରୁ ଜନ୍ମିତ ଲୋକେ ଯେଉଁଯେଉଁଠାରେ ବସିବେ, ସେଉଁଠାରେ ସେଉଁଠାରେ ‘ଶ୍ରୀ’ର ବାସ—ସମୃଦ୍ଧି ଓ ମଙ୍ଗଳ—ବନରେ ମଧ୍ୟ ପ୍ରକଟ ହେବ।

Verse 16

भोभोः शक्र भवानुक्तो यत्तया कोपयुक्तया । पराजयं रिपोः प्राप्य कारा गारे पतिष्यति

ହେ ଶକ୍ର! କ୍ରୋଧଯୁକ୍ତା ସେ ଦେବୀ ତୁମକୁ କହିଛନ୍ତି—ଶତ୍ରୁ ହାତରେ ପରାଜୟ ପାଇ ତୁମେ କାରାଗାରରେ ପତିତ ହେବ।

Verse 17

तन्मुक्तिं ते स्वयं ब्रह्मा मद्वाक्येन करिष्यति

ସେଇ ବନ୍ଧନରୁ ତୁମର ମୁକ୍ତି ମୋର ବାକ୍ୟବଳରେ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା କରିଦେବେ।

Verse 18

ततः प्रविष्टः संग्रामे न पराजयमाप्स्यसि । त्वं वह्ने सर्वभक्षश्च यत्प्रोक्तो रुष्टया तया

ତତଃ ତୁମେ ସଙ୍ଗ୍ରାମରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ ପରାଜୟ ପାଇବ ନାହିଁ। ହେ ଅଗ୍ନି, ତୁମେ ସର୍ବଭକ୍ଷକ—କ୍ରୋଧରେ ସେ ଏପରି କହିଥିଲା।

Verse 19

तदमेध्यमपि प्रायः स्पृष्टं तेऽर्च्चिर्भिरग्रतः । मेध्यतां यास्यति क्षिप्रं ततः पूजामवाप्त्यसि

ଯାହା ସାଧାରଣତଃ ଅମେଧ୍ୟ ବୋଲି ଧରାଯାଏ, ସେହିଟି ମଧ୍ୟ ତୁମ ପବିତ୍ର କିରଣର ସ୍ପର୍ଶରେ ସାମ୍ନାରେ ଶୀଘ୍ର ଶୁଦ୍ଧ ହେବ; ତାପରେ ତୁମେ ବିଧିପୂର୍ବକ ପୂଜା ପାଇବ।

Verse 21

यद्रुद्र प्रियया सार्धं वियोगः कथितस्तया । तस्याः श्रेष्ठ तरा चान्या तव भार्या भविष्यति । गौरीनामेति विख्याता हिमाचलसुता शुभा

ହେ ରୁଦ୍ର, ସେ ନିଜ ପ୍ରିୟ ସହିତ ବିୟୋଗର କଥା କହିଛି; ଜାଣ, ତାହାଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଅନ୍ୟ ଜଣେ ତୁମର ଭାର୍ଯ୍ୟା ହେବେ। ସେ ‘ଗୌରୀ’ ନାମେ ବିଖ୍ୟାତ, ହିମାଚଳଙ୍କ ଶୁଭ କନ୍ୟା।

Verse 193

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठेनागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये गायत्रीवरप्रदानोनाम त्रिनवत्युत्तरशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀ ସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱର କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଗାୟତ୍ରୀ-ବରପ୍ରଦାନ’ ନାମକ ଏକଶେ ତିରାନବେଁ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।