Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 30

Devanagari script

एते द्विजाधमाः कस्माद्विद्विषंतिपितामह । तथा न मां समुद्दिश्य जुहुवुर्जातवेदसि

Transliteration

ete dvijādhamāḥ kasmādvidviṣaṃtipitāmaha | tathā na māṃ samuddiśya juhuvurjātavedasi

Translation

ହେ ପିତାମହ (ବ୍ରହ୍ମା)! ଏହି ଦ୍ୱିଜାଧମମାନେ କାହିଁକି ଦ୍ୱେଷ କରୁଛନ୍ତି? ଜାତବେଦସ୍ (ଅଗ୍ନି)ରେ ମୋତେ ଉଦ୍ଦିଶ୍ୟ କରିନଥାଇ ଆହୁତି ଦେଇଛନ୍ତି।

Word by Word

• एते: these
• एते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्

• द्विज-अधमाः: base brahmins (worst of the twice-born)
• द्विज-अधमाः: Karta (Apposition)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक) + अधम (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (अधमा द्विजाः); पुंलिङ्गः, प्रथमा (1st), बहुवचनम्

• कस्मात्: why
• कस्मात्: Hetu (Cause/Reason)
• Type: Indeclinable
• Root: किम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययप्रयोगः (हेतौ/कारणे ‘why/from what reason’); रूपतः पुँलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग षष्ठी/पञ्चमी एकवचन-आकारः; प्रश्नार्थक

• विद्विषन्ति: hate
• विद्विषन्ति: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: द्विष् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्; ‘hate’

• पितामह: O grandsire
• पितामह: Sambodhana (Address)
• Type: Noun
• Root: पितामह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गः, सम्बोधन (8th), एकवचनम्

• तथा: thus/in that manner
• तथा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverb)
• Type: Indeclinable
• Root: तथा (अव्यय)
• Form: प्रकारवाचक अव्ययम् (adverb)

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation)
• Type: Indeclinable
• Root: न (निषेध-अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्ययम्

• माम्: me
• माम्: Karman (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: द्वितीया (2nd), एकवचनम्; ‘me’

• समुद्दिश्य: having addressed/aimed at
• समुद्दिश्य: Kriyāviśeṣaṇa (पूर्वकालिक क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्-उद्-√दिश् (धातु)
• Form: सम्+उद् उपसर्गपूर्वक दिश्-धातोः क्त्वान्त/ल्यप् अव्ययकृदन्तः (gerund); ‘having indicated/addressed’

• जुहुवुः: offered (into fire)
• जुहुवुः: Kriyā (Main verb)
• Type: Verb
• Root: हु (धातु)
• Form: लिट् (परोक्सभूत/Perfect), प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्; परस्मैपदम्; ‘offered (oblation)’

• जात-वेदसि: in Jātavedas (Agni)
• जात-वेदसि: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जातवेदस् (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय/तत्पुरुषप्रायः वैदिक-नाम; ‘जातं वेदः यस्य’ इति बहुव्रीहिरपि सम्भवति, परन्तु रूढ्या अग्निनाम; पुंलिङ्गः, सप्तमी (7th), एकवचनम्; (अग्नौ)

Speaker

Śiva (addressing Brahmā as Pitāmaha)

Tirtha Mahatmya

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Śiva turns toward Brahmā (‘Pitāmaha’) and the assembled priests, eyes blazing; he gestures toward the fire where oblations were poured; priests appear ashamed; Brahmā stands as elder mediator.

Characters & Entities

• Śiva
• Brahmā (Pitāmaha)
• Agni (Jātavedas)
• Dvija

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Ritual action without proper intention and rightful dedication can become a form of spiritual disrespect.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The immediate verse is theological/ritual in focus; the tīrtha context is broader to the chapter rather than a named place here.

What ritualistic prescription is mentioned?

Oblations should be offered with correct saṅkalpa—explicitly dedicating the offering to the intended deity.