Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 5

तया पृष्टा च सा साध्वी का त्वं कस्य सुता शुभे । किमर्थं तु स्थिता चोग्रे तपसि ब्रूहि मे शुभे

tayā pṛṣṭā ca sā sādhvī kā tvaṃ kasya sutā śubhe | kimarthaṃ tu sthitā cogre tapasi brūhi me śubhe

ସେ ପଚାରିଲା ପରେ ସେଇ ସାଧ୍ବୀ କହିଲା—“ହେ ଶୁଭେ, ତୁମେ କିଏ, କାହାର କନ୍ୟା? ଏବଂ କେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଘୋର ତପସ୍ୟାରେ ସ୍ଥିତ ଅଛ? ମୋତେ କୁହ, ହେ କଲ୍ୟାଣୀ।”

तयाby her
तया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः एकवचनम् (Instrumental singular)
पृष्टाasked
पृष्टा:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootप्रच्छ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः भूतकर्मणि; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (asked)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम् (conjunction)
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्
साध्वीthe virtuous lady
साध्वी:
Karta (Apposition/कर्ता-सम्बोधन-समाना)
TypeNoun
Rootसाध्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम्; गुणवाचक-नाम (virtuous woman)
काwho?
का:
Prashna (Interrogative/प्रश्न)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (interrogative pronoun)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम; प्रथमा एकवचनम् (2nd person pronoun, nominative)
कस्यof whom
कस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः एकवचनम् (genitive singular; interrogative)
सुताdaughter
सुता:
Karta (Predicate nominative/कर्ता-विशेष्य)
TypeNoun
Rootसुता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (daughter)
शुभेO auspicious one
शुभे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन-विभक्तिः एकवचनम् (vocative; address)
किमर्थम्why/for what purpose
किमर्थम्:
Hetu (Reason/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootकिम् (सर्वनाम) + अर्थ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव/तत्पुरुष-प्रायः प्रश्नार्थक-अव्ययम् (for what reason?)
तुindeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formविरोध/विशेषणार्थक-अव्ययम् (particle: but/indeed)
स्थिताstanding
स्थिता:
Karta (Qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeVerb
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्तः; स्त्रीलिङ्गे प्रथमा एकवचनम् (standing)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्ययम्
उग्रेin severe (austerity)
उग्रे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम्; ‘उग्रे (तपसि)’ विशेषणम् (in severe)
तपसिin austerity/penance
तपसि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे सप्तमी-विभक्तिः एकवचनम् (Locative singular)
ब्रूहिtell
ब्रूहि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकारः (imperative), मध्यमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्
मेto me
मे:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी/चतुर्थी-एकवचनरूपम् (enclitic); अत्र चतुर्थी (to me)
शुभेO auspicious one
शुभे:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootशुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे सम्बोधन एकवचनम्

Arundhatī (implied from immediate narrative context; the questioning ascetic)

Tirtha: Śaṅkhatīrtha (contextual)

Type: tirtha

Scene: A venerable virtuous woman addresses the radiant ascetic with folded hands, asking her name, parentage, and the reason for her fierce austerity; the tīrtha background remains calm and sacred.

A
Arundhatī (context)
D
Dhārā (context)

FAQs

Dharma begins with humble inquiry—knowing a devotee’s intent and discipline clarifies the purpose of tapas and pilgrimage.

The verse is a narrative preface; the immediate context in this adhyāya leads into the glory of Śaṅkhatīrtha and Śaṅkheśvara.

No explicit ritual is prescribed here; it introduces a discussion about intense tapas (austerity).