Adhyaya 165

Verse 1

सूत उवाच । ततःप्रभृतिपुण्ये च सरस्वत्यास्तटेशुभे । बाह्यानां नागराणां च स्थानं जातं महत्तरम्

ସୂତ କହିଲେ—ସେହି ସମୟରୁ ପୁଣ୍ୟମୟ ଓ ଶୁଭ ସରସ୍ୱତୀ ନଦୀତଟରେ ବାହ୍ୟ ନାଗରମାନଙ୍କର ବସତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ବଡ଼ ଓ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

Verse 2

पुत्रपौत्रप्रवृद्धानां दौहित्राणां द्विजोत्तमाः । चमत्कारपुरस्याग्रे यज्ज्ञातं विद्यया धनैः

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ପୁତ୍ର-ପୌତ୍ର ଓ ଦୌହିତ୍ରମାନେ ବଢ଼ିବା ସହ, ଚମତ୍କାରପୁରର ଅଗ୍ରଭାଗରେ ବିଦ୍ୟା ଓ ଧନଦ୍ୱାରା ଯାହା ଲାଭ ହୋଇଥିଲା, ତାହା ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା।

Verse 3

कस्यचित्त्वथ कालस्य विश्वामित्रेण धीमता । शप्ता सरस्वती कोपात्कृता रुधिरवाहिनी

ତାପରେ ଏକ ସମୟରେ ଧୀମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କ୍ରୋଧବଶତଃ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଶାପ ଦେଲେ, ଏବଂ ସେ ରୁଧିରଧାରାରୂପେ ପ୍ରବାହିତ ହେଲେ।

Verse 4

ततः संसेव्यते हृष्टै राक्षसैः सा दिवानिशम् । गीतनृत्यपरैश्चान्यैर्भूतैः प्रेतैः पिशाचकैः

ତତ୍ପରେ ସେହି ସ୍ଥାନ ଦିନରାତି ହର୍ଷିତ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେବିତ ହେଲା; ଏବଂ ଗୀତ-ନୃତ୍ୟରେ ରତ ଅନ୍ୟ ଭୂତ, ପ୍ରେତ ଓ ପିଶାଚମାନେ ମଧ୍ୟ ସେଠାରେ ବିଚରିଲେ।

Verse 5

ततस्ते नागरा बाह्यास्तां त्यक्त्वा दूरतः स्थिताः । कांदिशीकास्ततो याता भक्ष्यमाणास्तु राक्षसैः । नर्मदायास्तटे पुण्ये मार्कण्डाश्रमसंनिधौ

ତେବେ ବାହ୍ୟ ନାଗରମାନେ ସେହି ସ୍ଥାନକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ଦୂରେ ରହିଲେ। ପରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଭକ୍ଷିତ ହେଉଥିବାବେଳେ ସେମାନେ କାଂଦିଶୀକା ଦିଗକୁ ଗଲେ, ଏବଂ ଶେଷରେ ନର୍ମଦାର ପୁଣ୍ୟତଟେ ମାର୍କଣ୍ଡେୟ ଆଶ୍ରମ ସନ୍ନିଧିରେ ପହଞ୍ଚିଲେ।

Verse 6

ऋषय ऊचुः । कस्मात्सरस्वती शप्ता विश्वामित्रेण धीमता । महानद्या कोऽपराधस्तया तस्य विनिर्मितः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ଧୀମାନ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ କାହିଁକି ଶାପ ଦେଲେ? ସେହି ମହାନଦୀ ତାଙ୍କ ପ୍ରତି କେଉଁ ଅପରାଧ କରିଥିଲା?

Verse 7

सूत उवाच । आसीत्पुरा महद्वैरं विश्वामित्रवसिष्ठयोः । ब्राह्मण्यस्य कृते विप्राः प्राणान्तकरणं महत् । स सर्वैर्ब्राह्मणैः प्रोक्तो विश्वामित्रो महामुनिः

ସୂତ କହିଲେ—ପୁରାତନ କାଳରେ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର ଓ ବସିଷ୍ଠଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମହାବୈର ଉଦ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା। ବ୍ରାହ୍ମଣ୍ୟ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ, ହେ ବିପ୍ରମାନେ, ସେ ପ୍ରାଣାନ୍ତକର ଘୋର ତପ କଲେ; ଏବଂ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ ମହାମୁନି ଭାବେ ସ୍ୱୀକାର କଲେ।

Verse 8

क्षत्रियोऽपि पुरस्कृत्य देवदेवं पितामहम् । न चैकेन वसिष्ठेन तेनैतद्वैरमाहितम्

କ୍ଷତ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସେ ଦେବଦେବ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ; ଏବଂ ଏହି ବୈର କେବଳ ବସିଷ୍ଠ ଏକାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହିଁ ସ୍ଥାପିତ ହୋଇନଥିଲା।

Verse 9

ऋषय ऊचुः । क्षत्रियोऽपि कथं विप्रो विश्वा मित्रो महामते । वसिष्ठेन कथं नोक्तो यः प्रोक्तो ब्रह्मणा स्वयम्

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ମହାମତି! କ୍ଷତ୍ରିୟ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର କିପରି ବ୍ରାହ୍ମଣ ହେଲେ? ଯାହାକୁ ସ୍ୱୟଂ ବ୍ରହ୍ମା ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, ତାହାକୁ ବଶିଷ୍ଠ କାହିଁକି ସ୍ୱୀକାର କଲେ ନାହିଁ?

Verse 10

एतन्नः सर्वमाचक्ष्व परं कौतूहलं स्थितम्

ଏ ସବୁ କଥା ଆମକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହ; ଆମ ମନରେ ମହାନ କୌତୁହଳ ଜାଗିଉଠିଛି।

Verse 11

सूत उवाच । आसीत्पुरा ऋचीकाख्यो भृगुपुत्रो महामुनिः । व्रताध्ययनसंपन्नः सुतपस्वी महायशाः

ସୂତ କହିଲେ—ପୁରାତନ କାଳରେ ଭୃଗୁଙ୍କ ପୁତ୍ର ଋଚୀକ ନାମକ ମହାମୁନି ଥିଲେ; ବ୍ରତ ଓ ଅଧ୍ୟୟନରେ ସମ୍ପନ୍ନ, ମହାତପସ୍ବୀ ଏବଂ ମହାଯଶସ୍ବୀ।

Verse 12

तीर्थयात्राप्रसंगेन स कदाचिन्मुनीश्वरः । स्थानं भोजकटं नाम प्राप्तो गाधिमहीपतेः । यत्र सा कौशिकीनाम नदी त्रैलोक्यविश्रुता

ତୀର୍ଥଯାତ୍ରାର ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଏକଦା ସେ ମୁନୀଶ୍ୱର ଗାଧି ମହୀପତିଙ୍କ ଭୋଜକଟ ନାମକ ସ୍ଥାନକୁ ପହଞ୍ଚିଲେ; ଯେଉଁଠାରେ ତ୍ରିଲୋକବିଖ୍ୟାତ କୌଶିକୀ ନଦୀ ପ୍ରବାହିତ।

Verse 13

तस्यां स्नात्वा द्विजश्रेष्ठो यावत्तिष्ठति तीरगः । समाधिस्थो जपं कुर्वन्संतर्प्य पितृदेवताः

ସେହି ନଦୀରେ ସ୍ନାନ କରି ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେଇ ତୀର୍ଥତଟରେ ରହିଲେ; ସମାଧିସ୍ଥ ହୋଇ ଜପ କରି ପିତୃମାନଙ୍କୁ ଓ ଦେବମାନଙ୍କୁ ତୃପ୍ତ କଲେ।

Verse 14

तावत्तत्र समायाता राजकन्या सुशोभना । सर्वलक्षणसम्पूर्णा सर्वैरेव गुणैर्युता

ସେଇ ମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ସେଠାକୁ ଏକ ଅତି ସୁଶୋଭିତ ରାଜକନ୍ୟା ଆସିଲେ—ସମସ୍ତ ଶୁଭଲକ୍ଷଣରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଓ ସର୍ବଗୁଣସମ୍ପନ୍ନ।

Verse 15

स तां संवीक्षते यावत्सर्वावयवशोभनाम् । तावत्कामशरैर्व्याप्तः कर्तव्यं नाभ्यविंदत

ସେ ଯେତେବେଳେ ତାହାର ସର୍ବାଙ୍ଗ ଶୋଭାକୁ ନିହାରୁଥିଲା, ସେତେବେଳେଇ କାମଦେବଙ୍କ ଶରବିଦ୍ଧ ହୋଇ ପଡ଼ିଲା ଓ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କ’ଣ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିପାରିଲା ନାହିଁ।

Verse 16

ततः पप्रच्छ लोकान्स लब्ध्वा कृच्छ्रेण चेतनाम् । कस्येयं कन्यका साध्वी किमर्थमिह चागता

ତାପରେ କଷ୍ଟକରେ ସ୍ଥିରଚିତ୍ତ ହୋଇ ସେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ପଚାରିଲା—“ଏହି ସାଧ୍ବୀ କନ୍ୟା କାହାର? କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ଏଠାକୁ ଆସିଛି?”

Verse 17

क्व यास्यति वरारोहा सर्वं मे कथ्यतां जनाः

“ସେଇ ବରାରୋହା କେଉଁଠାକୁ ଯାଉଛି? ହେ ଜନମାନେ, ସବୁ କଥା ମୋତେ କହ।”

Verse 18

जना ऊचुः । एषा गाधिसुतानाम ख्याता त्रैलोक्यसुन्दरी । अन्तःपुरात्समायाता गौरीपूजनलालसा

ଲୋକମାନେ କହିଲେ—“ଏହି ଗାଧିଙ୍କ କନ୍ୟା ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ, ତ୍ରିଲୋକସୁନ୍ଦରୀ। ଅନ୍ତଃପୁରରୁ ଆସିଛି, ଗୌରୀପୂଜା କରିବା ଆକାଂକ୍ଷାରେ।”

Verse 19

वांछमाना सुभर्त्तारं सर्वैः समुदितंगुणैः । प्रासादोऽयं स्थितो योऽत्र नदीतीरे बृहत्तरः

ସମସ୍ତ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଗୁଣରେ ଯୁକ୍ତ ସୁଭର୍ତ୍ତାକୁ ଆକାଂକ୍ଷା କରି ସେ ଏଠାକୁ ଆସେ; ଏଠାରେ ନଦୀତଟେ ଏହି ବିଶାଳ ପ୍ରାସାଦ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 20

उमा संतिष्ठते चात्र सर्वैः संपूजिता सुरैः । एतां च स्नापयित्वेयं पूजयित्वा यथा क्रमम्

ଏଠାରେ ଉମା ଅବସ୍ଥାନ କରନ୍ତି; ସମସ୍ତ ଦେବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସେ ସମ୍ପୂଜିତ। ତାଙ୍କ ପ୍ରତିମାକୁ ସ୍ନାନ କରାଇ, ପରେ ଯଥାକ୍ରମେ ବିଧିମତେ ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ।

Verse 21

नैवेद्यं विविधं दत्त्वा करिष्यति ततः परम् । वीणाविनोदमात्रं च श्रुतिमार्गसुखावहम्

ବିଭିନ୍ନ ନୈବେଦ୍ୟ ଅର୍ପଣ କରି, ତାପରେ ସେ ମୃଦୁ ବୀଣା-ବିନୋଦରେ ଲୀନ ହେବ—ଯାହା ଶ୍ରୁତିମାର୍ଗର ମାଧୁର୍ୟ ସୁଖ ଦେଇଥାଏ।

Verse 22

ततो यास्यति हर्म्यं स्वं मन्दीभूते च भास्करे । ऋचीकस्तु तदाकर्ण्य लोकानां वचनं च यत्

ତାପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମନ୍ଦ ହେଲେ ସେ ନିଜ ହର୍ମ୍ୟକୁ ଯିବ; କିନ୍ତୁ ଋଚୀକ ଲୋକମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ତାହାକୁ ମନେ ଚିନ୍ତା କଲା।

Verse 23

ययौ गाधिगृहं शीघ्रं कामबाणप्रपीडितः । तं दृष्ट्वा सहसा प्राप्तमृचीकं भृगु सत्तमम् । संमुखः प्रययौ तूर्णं गाधिः पार्थिवसत्तमः

କାମବାଣରେ ପୀଡିତ ହୋଇ ସେ ଶୀଘ୍ର ଗାଧିଙ୍କ ଗୃହକୁ ଗଲା। ଭୃଗୁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଚୀକ ହଠାତ୍ ଆସିଥିବାକୁ ଦେଖି, ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଧି ସମ୍ମୁଖକୁ ତ୍ୱରିତ ଭାବେ ଯାଇ ତାଙ୍କୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ।

Verse 24

गृह्योक्तेन विधानेन कृत्वा चैवार्हणं ततः । कृतांजलिपुटो भूत्वा वाक्यमेतदुवाच ह

ଗୃହ୍ୟବିଧି ଅନୁସାରେ ସତ୍କାର ଓ ଅର୍ଘ୍ୟାଦି କରି, ପରେ କରଯୋଡି ଭକ୍ତିଭାବେ ସେ ଏହି ବଚନ କହିଲା।

Verse 25

निःस्पृहस्यापि ते विप्र किमागमनकारणम् । तत्सर्वं मे समाचक्ष्व येन यच्छामि तेऽखिलम्

ହେ ବିପ୍ର! ଆପଣ ନିଃସ୍ପୃହ ହେଲେ ମଧ୍ୟ ଆଗମନର କାରଣ କ’ଣ? ସବୁ ମୋତେ କୁହନ୍ତୁ, ଯେପରି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦେଇପାରିବି।

Verse 26

ऋचीक उवाच । तव कन्याऽस्ति विप्रेंद्र वरार्हा वरवर्णिनी । ब्राह्मोक्तेन विवाहेन तां मे देहि महीपते

ଋଚୀକ କହିଲେ—ହେ ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ! ତୁମର ଏକ କନ୍ୟା ଅଛି; ସେ ଉତ୍ତମ ବର ପାଇଁ ଅର୍ହା ଓ ସୁନ୍ଦର ବର୍ଣ୍ଣବତୀ। ହେ ମହୀପତେ! ଶାସ୍ତ୍ରୋକ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମବିବାହରେ ତାକୁ ମୋତେ ଦାନ କର।

Verse 27

एतदर्थमहं प्राप्तो गृहे तव स्मरार्दितः । सा मया वीक्षिता राजन्गौरीपूजार्थमागता

ଏହି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, କାମପୀଡିତ ହୋଇ, ମୁଁ ତୁମ ଗୃହକୁ ଆସିଛି। ହେ ରାଜନ୍! ଗୌରୀପୂଜା ପାଇଁ ଆସିଥିବା ସେଇ କନ୍ୟାକୁ ମୁଁ ଦେଖିଥିଲି।

Verse 28

सूत उवाच । तच्छ्रुत्वा भयसंत्रस्तो गाधिः पार्थिवसत्तमः । असवर्णं च तं मत्वा दरिद्रं वृद्धमेवच । अदाने शापभीतस्तु ततो व्याजमुवाच सः

ସୂତ କହିଲେ—ଏହା ଶୁଣି ରାଜଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାଧି ଭୟରେ କମ୍ପିତ ହେଲା। ତାକୁ ଅସବର୍ଣ୍ଣ, ଦରିଦ୍ର ଓ ବୃଦ୍ଧ ବୋଲି ଭାବିଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ନ ଦେଲେ ଶାପ ହେବ ବୋଲି ଭୟ କରି, ସେ ତେବେ ଏକ ନେପ ଦେଇ କଥା କହିଲା।

Verse 29

अस्माकं कन्यकादाने शुल्कमस्ति द्विजोत्तम । तच्चेद्यच्छसि कन्यां तां तुभ्यं दास्याम्यसंशयम्

ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ! ଆମ କନ୍ୟାଦାନରେ ଶୁଳ୍କ ଅଛି। ତୁମେ ସେହି ଶୁଳ୍କ ଦେଲେ, ନିଶ୍ଚୟ ମୁଁ ସେ କନ୍ୟାକୁ ତୁମକୁ ଦେବି।

Verse 30

ऋचीक उवाच । ब्रूहि पार्थिवशार्दूल कन्याशुल्कं मम द्रुतम् । येन यच्छामि ते सर्वं यद्यपि स्यात्सुदुर्लभम्

ଋଚୀକ କହିଲେ—ହେ ପାର୍ଥିବଶାର୍ଦୂଳ! କନ୍ୟାଶୁଳ୍କ ଶୀଘ୍ର ମୋତେ କୁହ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ମୁଁ ତୁମକୁ ସବୁକିଛି ଦେଇପାରିବି, ଯଦିଓ ତାହା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ହେଉ।

Verse 31

गाधिरुवाच । एकतः श्यामकर्णानामश्वानां वातरंहसाम् । शतानि सप्त विप्रेंद्र श्वेतानां चैव सर्वतः

ଗାଧି କହିଲେ—ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ର! ଏକ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଶ୍ୟାମ କର୍ଣ୍ଣ ଥିବା, ପବନବେଗୀ ସାତଶେ ଅଶ୍ୱ ଦରକାର; ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ସେମାନେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶ୍ୱେତ ହେବା ଉଚିତ।

Verse 32

य आनीय प्रदद्यान्मे तस्मै कन्यां ददाम्यहम्

ଯେ ତାହାମାନଙ୍କୁ ଆଣି ମୋତେ ଦେବ, ସେହି ଲୋକକୁ ମୁଁ ମୋ କନ୍ୟା ଦେବି।

Verse 33

सूत उवाच । स तथेति प्रतिज्ञाय ऋचीको मुनिसत्तमः । कान्यकुब्जं समासाद्य गंगातीरे विवेश ह

ସୂତ କହିଲେ—‘ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି, ମୁନିଶ୍ରେଷ୍ଠ ଋଚୀକ ଯାତ୍ରା କଲେ। କାନ୍ୟକୁବ୍ଜକୁ ପହଞ୍ଚି ଗଙ୍ଗାତୀରରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 34

अश्वो वोढेति यत्सूक्तं चतुःषष्टिसमुद्भवम् । छंदऋषिदेवतायुक्तं जपं चक्रे ततः परम्

ତତଃ ପରେ ସେ “ଅଶ୍ୱୋ ବୋଢା…” ଆରମ୍ଭକ, ଚତୁଃଷଷ୍ଟିରୁ ଉଦ୍ଭୂତ, ଛନ୍ଦ‑ଋଷି‑ଦେବତାସହିତ ସେହି ସୂକ୍ତର ବିଧିପୂର୍ବକ ଜପ କଲେ।

Verse 35

विनियोगं वाजिकृतं गाधिना यत्प्रकीर्तितम् । ततस्ते वाजिनस्तस्मान्निष्क्रांताः सलिलाद्द्विजाः

ଗାଧି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରକୀର୍ତ୍ତିତ ଅଶ୍ୱ‑ଉତ୍ପାଦକ ବିନିଯୋଗ ଅନୁସାରେ ବିଧି କରିବା ପରେ, ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସେହି ଜଳରୁ ସେଇ ଘୋଡ଼ାମାନେ ବାହାରିଲେ।

Verse 36

सर्वश्वेताः सुवेगाश्च श्यामैकश्रवणास्तथा । शतानि सप्तसंख्यानि तावत्संख्यै र्नरैयुताः

ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ଶ୍ୱେତବର୍ଣ୍ଣ, ଅତ୍ୟନ୍ତ ବେଗବାନ, ଏବଂ ଗୋଟିଏ କାନ ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ ଥିଲା; ସଂଖ୍ୟାରେ ସାତଶେ, ଏବଂ ସମାନ ସଂଖ୍ୟକ ପୁରୁଷ ମଧ୍ୟ ସହିତ ଥିଲେ।

Verse 37

ततः प्रभृति विख्यातमश्वतीर्थं धरातले । गंगातीरे शुभे पुण्ये कान्यकुब्जसमीपगम् । यस्मिन्स्नाने कृते मर्त्यो वाजिमेधफलं लभेत्

ସେହି ସମୟରୁ ପୃଥିବୀରେ ଅଶ୍ୱତୀର୍ଥ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହେଲା—ଗଙ୍ଗାର ଶୁଭ ପୁଣ୍ୟତଟରେ, କାନ୍ୟକୁବ୍ଜ ସମୀପରେ। ସେଠାରେ ସ୍ନାନ କଲେ ମର୍ତ୍ୟ ଅଶ୍ୱମେଧ ଯଜ୍ଞର ଫଳ ପାଏ।

Verse 165

इति श्रीस्कांदे महापुराण एकाशीतिसाहस्र्यां सहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्येऽश्वतीर्थोत्पत्तिवर्णनंनाम पंचषष्ट्यधिकशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀତିସାହସ୍ରୀ ସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡରେ, ହାଟକେଶ୍ୱରକ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଗତ ‘ଅଶ୍ୱତୀର୍ଥୋତ୍ପତ୍ତି-ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶେ ପଞ୍ଚଷଷ୍ଠିଅଧିକ ଶତତମ (୧୬୫ତମ) ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।