Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 22
Devanagari script
सोऽपि खड्गेन देवेशं ताडयामास वेगतः । अथ देवोऽपि सस्मार कौबेरास्त्रं महाहवे
Transliteration
so'pi khaḍgena deveśaṃ tāḍayāmāsa vegataḥ | atha devo'pi sasmāra kauberāstraṃ mahāhave
Translation
ସେ ମଧ୍ୟ ବେଗରେ ଖଡ୍ଗ ଦ୍ୱାରା ଦେବେଶଙ୍କୁ ପ୍ରହାର କଲା । ତେବେ ସେହି ମହାଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବ ମଧ୍ୟ କୌବେରାସ୍ତ୍ରକୁ ସ୍ମରଣ କଲେ ।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle), समुच्चय/अपि-अर्थे ‘also’
खड्गेनwith a sword
खड्गेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootखड्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
देवेशम्the Lord of the gods
देवेशम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेव-ईश (प्रातिपदिक; देव + ईश)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘देवानाम् ईशः’
ताडयामासstruck
ताडयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootताड् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; अर्थे ‘struck/beat’
वेगतःswiftly
वेगतः:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवेग (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) ‘वेगात्/वेगतः’ = ‘swiftly, with speed’
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय, अनुक्रम/आरम्भसूचक (then/now)
देवःthe god (the deity)
देवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle) ‘also’
सस्मारremembered
सस्मार:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद; ‘remembered/called to mind’
कौबेरास्त्रम्the Kaubera weapon
कौबेरास्त्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकौबेर-अस्त्र (प्रातिपदिक; कुबेर-सम्बन्धी + अस्त्र)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; कर्मधारयः ‘कौबेरं (कुबेरसम्बन्धि) अस्त्रम्’
महाहवेin the great battle
महाहवे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा-आहव (प्रातिपदिक; महा + आहव)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन; कर्मधारयः ‘महान् आहवः’
Speaker
Narrator (contextual Purāṇic narrator within Nāgarakhaṇḍa Tīrthamāhātmya; specific speaker not explicit in snippet)
Tirtha Mahatmya
Type: kshetra
Visual Art Cues
Scene: A swift sword-strike lands upon the Deva; immediately the deity, composed amid the clash, recalls and invokes the Kaubera-astra, signaling a turning point in the battle.
Characters & Entities
D
Devēśa (Śiva/Sthāṇu)A
Andhaka (implied)K
KuberaFAQs
Divine sovereignty encompasses all powers; even famed celestial weapons operate under the Lord’s command for the sake of dharma.
Not specified in this verse.
None.