Adhyaya 142
Nagara KhandaTirtha MahatmyaAdhyaya 142

Adhyaya 142

ଏହି ଅଧ୍ୟାୟରେ ଋଷିମାନେ ସୂତଙ୍କୁ ସ୍ଥାନୀୟ ଭାବେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ “ତ୍ରିବିଧ ଗଣପତି” ବିଷୟରେ ପଚାରନ୍ତି—ଯାହାର ଫଳ କ୍ରମେ ସ୍ୱର୍ଗଦାନ, ମୋକ୍ଷସାଧନାରେ ସହାୟତା, ଏବଂ ମର୍ତ୍ୟଜୀବନକୁ ଅପାୟରୁ ରକ୍ଷା କରିବା ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଆରମ୍ଭରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ବିଘ୍ନହର୍ତ୍ତା ଓ ବିଦ୍ୟା-ଯଶ ଆଦି ପୁରୁଷାର୍ଥଦାତା ଭାବେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଏ। ପରେ ମାନବ ଆକାଂକ୍ଷାର ତିନି ପ୍ରକାର—ଉତ୍ତମ (ମୋକ୍ଷାର୍ଥୀ), ମଧ୍ୟମ (ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଭୋଗ ଇଚ୍ଛୁକ), ଅଧମ (ବିଷୟାସକ୍ତ)—କହି “ମର୍ତ୍ୟଦା” ଗଣପତି କାହିଁକି ଚାହିଁବା, ସେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ। ସୂତ ଦେବସଙ୍କଟର କଥା କହନ୍ତି: ତପସ୍ୟାସିଦ୍ଧ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କର ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରବେଶ ବଢ଼ିବାରୁ ଦେବତାମାନେ ଚାପରେ ପଡ଼ନ୍ତି, ଇନ୍ଦ୍ର ଶିବଙ୍କ ଶରଣ ନେନ୍ତି। ପାର୍ବତୀ ଗଜମୁଖ, ଚତୁର୍ଭୁଜ ଓ ବିଶିଷ୍ଟ ଲକ୍ଷଣଯୁକ୍ତ ଗଣେଶରୂପ ଗଢ଼ି, ସ୍ୱର୍ଗ/ମୋକ୍ଷ ପାଇଁ କର୍ମକାଣ୍ଡ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟିର କାର୍ଯ୍ୟ ନିଯୁକ୍ତ କରନ୍ତି—ଏଠାରେ ବିଘ୍ନକୁ ଜଗତ-ନିୟମନର ଧର୍ମକାର୍ଯ୍ୟ ଭାବେ ବୁଝାଯାଏ। ଅନେକ ଗଣ ତାଙ୍କ ଅଧୀନରେ ରଖାଯାନ୍ତି; ଦେବତାମାନେ ଅସ୍ତ୍ର, ଅକ୍ଷୟ ପାତ୍ର, ବାହନ ଓ ଜ୍ଞାନ-ବୁଦ୍ଧି-ଶ୍ରୀ-ତେଜ-ପ୍ରଭା ଆଦି ବର ଦେନ୍ତି। ଶେଷରେ କ୍ଷେତ୍ରରେ ତିନି ପ୍ରତିଷ୍ଠା କୁହାଯାଏ—ଇଶାନସମ୍ବନ୍ଧିତ ମୋକ୍ଷଦ ଗଣପତି (ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ସାଧକଙ୍କ ପାଇଁ), ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାରପ୍ରଦ ହେରମ୍ବ (ସ୍ୱର୍ଗକାମୀଙ୍କ ପାଇଁ), ଏବଂ ମର୍ତ୍ୟଦା ଗଣପତି ଯିଏ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ପତିତମାନଙ୍କୁ ନୀଚ ଯୋନିରେ ପତନରୁ ରକ୍ଷା କରନ୍ତି। ଫଳଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ ଶୁକ୍ଳ ମାଘ ଚତୁର୍ଥୀର ପୂଜାରେ ଏକ ବର୍ଷ ବିଘ୍ନନିବାରଣ ଓ ଏହି କଥା ଶ୍ରବଣରେ ବାଧା ନାଶ ହୁଏ।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । तथान्यदपि तत्रास्ति पुण्यं गणपतित्रयम् । स्वर्गदं मर्त्यदं पुण्यं तथान्यन्नरकापहम्

ସୂତ କହିଲେ—ସେଠାରେ ଗଣପତିଙ୍କ ତିନିଟି ପବିତ୍ର ଧାମ ମଧ୍ୟ ଅଛି। ସେହି ପୁଣ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗଦାୟକ, ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ସମୃଦ୍ଧିଦାୟକ ଏବଂ ନରକପାତ ନାଶକ।

Verse 2

हंतृ वै सर्वविघ्नानां पूजितं सुरदानवैः । सर्वकामप्रदं चैव विद्याकीर्तिविवर्धनम्

ସେ ନିଶ୍ଚୟ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନର ହନ୍ତା, ସୁର ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ। ସେ ସର୍ବକାମ ପ୍ରଦାନ କରି ଵିଦ୍ୟା ଓ କୀର୍ତ୍ତି ବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି।

Verse 3

ऋषय ऊचुः । त्रिविधाः पुरुषाः सूत जायंतेत्र महीतले । उत्तमा मध्यमाश्चान्ये तथा चान्येऽधमाः स्थिताः

ଋଷିମାନେ କହିଲେ—ହେ ସୂତ, ଏହି ପୃଥିବୀରେ ମନୁଷ୍ୟ ତିନି ପ୍ରକାର ଜନ୍ମ ନେଇଥାନ୍ତି: କେହି ଉତ୍ତମ, କେହି ମଧ୍ୟମ, ଏବଂ କେହି ଅଧମ ଭାବେ ରହିଯାନ୍ତି।

Verse 4

उत्तमाः प्रार्थयंति स्म मोक्षमेव हि केवलम् । गता यत्र निवर्तंते न कथंचिद्धरातले

ଉତ୍ତମମାନେ କେବଳ ମୋକ୍ଷକୁ ହିଁ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି। ସେହି ପଦ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଲେ ସେମାନେ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମଧ୍ୟ ପୃଥିବୀଲୋକକୁ ପୁନଃ ଫେରନ୍ତି ନାହିଁ।

Verse 5

मध्यमाः स्वर्गमार्गं च दिव्यान्भोगान्मनोरमान् । अप्सरोभिः समं क्रीडां यज्ञाद्यैः कर्मभिः कृताम्

ମଧ୍ୟମମାନେ ସ୍ୱର୍ଗମାର୍ଗ ଓ ମନୋହର ଦିବ୍ୟ ଭୋଗକୁ ଆକାଙ୍କ୍ଷା କରନ୍ତି—ଯଜ୍ଞାଦି କର୍ମଦ୍ୱାରା ପ୍ରାପ୍ତ—ଏବଂ ଅପ୍ସରାମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡାକୁ ମଧ୍ୟ ଚାହାନ୍ତି।

Verse 6

अधमा मर्त्यलोकेत्र रमंते विषयात्मकाः । विषकीटकवत्तत्र रतिं कृत्वा गरीयसीम्

ଅଧମ ଲୋକେ ଏହି ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ବିଷୟାସକ୍ତ ହୋଇ ରମନ୍ତି। ବିଷକୁ ଧାଉଥିବା କୀଟ ପରି ସେଠାରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତୀବ୍ର ଆସକ୍ତି କରନ୍ତି।

Verse 7

स्वर्गमोक्षौ परित्यज्य तत्कस्मान्मर्त्य इष्यते । येनासौ प्रार्थ्यते मर्त्यैर्मर्त्यदो गणनायकः

ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷକୁ ଛାଡ଼ି ମର୍ତ୍ୟଭାବ କାହିଁକି ଇଚ୍ଛା କରାଯାଏ? କାରଣ ସେହି ମର୍ତ୍ୟସ୍ଥିତିରେ ମର୍ତ୍ୟବରଦାତା ଗଣନାୟକ ଶ୍ରୀଗଣେଶଙ୍କୁ ମର୍ତ୍ୟମାନେ ପ୍ରାର୍ଥନା କରନ୍ତି।

Verse 8

केन संस्थापितास्ते च तस्मिन्क्षेत्रे गजाननाः । कस्मिन्काले च द्रष्टव्याः सर्वं विस्तरतो वद

ସେହି କ୍ଷେତ୍ରରେ ସେ ଗଜାନନ ଦେବତାମାନେ କାହା ଦ୍ୱାରା ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ? ଏବଂ କେଉଁ ସମୟରେ ଦର୍ଶନ କରିବା ଉଚିତ? ସବୁକିଛି ବିସ୍ତାରରେ କହ।

Verse 9

सूत उवाच । पूर्वं तप्त्वा तपस्तीव्रं मर्त्यलोके द्विजोत्तमाः । ततो गच्छंति संहृष्टाः स्वेच्छया त्रिदिवं प्रति । मोक्षमार्गं तथैवान्ये ध्यानाविष्कृतमानसाः

ସୂତ କହିଲେ—ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ! ପ୍ରଥମେ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ତୀବ୍ର ତପ କରି, ପରେ ସେମାନେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସ୍ୱଇଚ୍ଛାରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯାଆନ୍ତି। ଅନ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟ ଧ୍ୟାନରେ ମନ ନିର୍ମଳ ହୋଇ ମୋକ୍ଷମାର୍ଗରେ ଅଗ୍ରସର ହୁଅନ୍ତି।

Verse 10

ततः स्वर्गे समाकीर्णे कदाचिन्मनुजोत्तमैः । देवेषु क्षिप्यमाणेषु समंतात्तत्प्रभावतः

ତାପରେ ଏକ ସମୟରେ ସ୍ୱର୍ଗ ମନୁଷ୍ୟଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଗଲା, ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରଭାବରେ ଦେବମାନେ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଚାପି ପଡ଼ିଲେ।

Verse 11

गत्वा स्वयं सहस्राक्षः सर्वैर्देवगणैः सह । प्रोवाच शंकरं गौर्या सार्धमेकासनस्थितम्

ତେବେ ସହସ୍ରାକ୍ଷ ଇନ୍ଦ୍ର ସ୍ୱୟଂ ସମସ୍ତ ଦେବଗଣଙ୍କ ସହ ଗଲେ ଏବଂ ଗୌରୀ ସହ ଏକାସନରେ ଉପବିଷ୍ଟ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କଲେ।

Verse 12

इन्द्र उवाच । तपःप्रभावसंसिद्धैर्मानवैः परमेश्वर । अस्माकं व्याप्यते सर्वं महिमानं गृहादिकम्

ଇନ୍ଦ୍ର କହିଲେ—ହେ ପରମେଶ୍ୱର, ତପଃପ୍ରଭାବରେ ସିଦ୍ଧ ମାନବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଆମର ସମସ୍ତ ମହିମା—ଆମ ନିବାସ ଆଦି—ବ୍ୟାପି ଅଧିକୃତ ହେଉଛି।

Verse 13

तस्मात्कृत्वा प्रसादं नः कंचिच्चिंतय सांप्रतम् । उपायं येन तिष्ठामः सौख्येनात्र शिवालये

ଏହେତୁ ଆମ ପ୍ରତି ପ୍ରସାଦ କରି, ଏବେ ତୁରନ୍ତ କିଛି ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ; ଯାହାଦ୍ୱାରା ଆମେ ଏହି ଶିବାଳୟରେ ସୁଖରେ ରହିପାରିବୁ।

Verse 14

अथ श्रुत्वा विरूपाक्षस्तेषां तद्वचनं द्विजाः । पार्वत्याः पार्श्वसंस्थाया मुखचन्द्रं समैक्षयत्

ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ, ବିରୂପାକ୍ଷ (ଶିବ) ନିଜ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଉପବିଷ୍ଟ ପାର୍ବତୀଙ୍କ ଚନ୍ଦ୍ରସମ ମୁଖକୁ ନିର୍ନିମେଷ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖିଲେ।

Verse 15

निजगात्रं ततो देवी सुसंमर्द्य मुहुर्मुहुः । मलमाहृत्य तं कृत्स्नं चक्रे नागमुखं ततः

ତାପରେ ଦେବୀ ନିଜ ଗାତ୍ରକୁ ପୁନଃପୁନଃ ଭଲଭାବେ ଘସି, ସେଠାରୁ ଆସିଥିବା ସମଗ୍ର ମଳ (ଖୁରଚଣ) ସଂଗ୍ରହ କରି, ତାହାଦ୍ୱାରା ନାଗମୁଖ ଥିବା ଏକ ସତ୍ତ୍ୱ ଗଢ଼ିଲେ।

Verse 16

चतुर्हस्तं महाकायं लंबोदरसमन्वितम् । सुकौतुककरं तेषां सर्वेषां च दिवौकसाम्

ସେ ଚତୁର୍ଭୁଜ, ମହାକାୟ ଓ ଲମ୍ବୋଦରସମନ୍ୱିତ ଥିଲା; ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନେ ମହା କୌତୁହଳ ଜଗାଇଲା।

Verse 17

ततः स विनयादाह देवीं शिखरवासिनीम् । यदर्थमंब सृष्टोऽहं तत्कार्यं वद मा चिरम्

ତାପରେ ସେ ବିନୟରେ ଶିଖରବାସିନୀ ଦେବୀଙ୍କୁ କହିଲା—“ଅମ୍ବେ! କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ମୋତେ ସୃଷ୍ଟି କରାଗଲା? ସେ କାର୍ଯ୍ୟ ଶୀଘ୍ର କହ।”

Verse 18

त्रैलोक्ये त्वत्प्रसादेन नासाध्यं विद्यते मम

ତ୍ରିଲୋକରେ ତୁମ ପ୍ରସାଦରେ ମୋ ପାଇଁ କିଛି ମଧ୍ୟ ଅସାଧ୍ୟ ନୁହେଁ।

Verse 19

श्रीदेव्युवाच । मर्त्यलोके नरा ये च स्वर्गमोक्षपराः सदा । तेषां विघ्नं त्वया कार्यं शुभकृत्येषु चैव हि

ଶ୍ରୀଦେବୀ କହିଲେ—ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ଯେ ନରମାନେ ସଦା ସ୍ୱର୍ଗ ଓ ମୋକ୍ଷପରାୟଣ, ସେମାନଙ୍କ ଶୁଭକାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମେ ନିଶ୍ଚୟ ଭାବେ ବିଘ୍ନ କରିବା ଉଚିତ।

Verse 20

सरितां पतयस्त्रिंशच्छंकवः सप्तसप्ततिः । महासरोजषष्टिश्च निखर्वाणां च विंशतिः

ନଦୀମାନଙ୍କ ଅଧିପତି ତିରିଶ; ଶଙ୍କବ ସତସତ୍ତର; ମହାସରୋଜ ଷାଠି; ଏବଂ ନିଖର୍ବ ବିଶ ଥିଲେ।

Verse 21

अर्बुदायुतसंयुक्ताः कोट्यो नवतिपञ्च च । लक्षाश्च पंचपंचाशत्सहस्राः पंचविंशतिः । शतानि नवषष्टिश्च गणाश्चान्येऽत्र संस्थिताः

ଏଠାରେ ଅର୍ବୁଦ ଓ ଅୟୁତ ସହିତ ପଞ୍ଚାନବ୍ବେ କୋଟି, ପଞ୍ଚପଞ୍ଚାଶ ଲକ୍ଷ, ପଞ୍ଚବିଂଶତି ସହସ୍ର, ନବଷଷ୍ଟି ଶତ—ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଗଣମାନେ ମଧ୍ୟ ଅବସ୍ଥିତ ଥିଲେ।

Verse 22

येषां नदी स्मृतः पूर्वो महाकालस्तथा परः । ते सर्वे वशगास्तुभ्यं प्रभवंतु गणोत्तमाः

ଯେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ପବିତ୍ର ନଦୀ ପ୍ରଥମ ଶରଣ ଓ ମହାକାଳ ପରମ ଗତି—ସେ ସମସ୍ତ ଗଣୋତ୍ତମ ପ୍ରକଟ ହୋଇ ତୁମ ଅଧୀନରେ ରହୁନ୍ତୁ, ହେ ଗଣଶ୍ରେଷ୍ଠ।

Verse 23

आधिपत्यं मया दत्तं तव वत्स कुरुष्व तत् । सर्वेषां गणवृंदानामाधिपत्ये व्यवस्थितः

ବତ୍ସ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଆଧିପତ୍ୟ ଦେଇଛି—ତାହା ଗ୍ରହଣ କର। ସମସ୍ତ ଗଣବୃନ୍ଦଙ୍କ ଉପରେ ଶାସନରେ ଦୃଢ଼ଭାବେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହୁଅ।

Verse 24

एवमुक्त्वाथ सा देवी समानीयौषधीभृतान् । हेमकुंभान्सुतीर्थांभः परिपूर्णान्महोदयान्

ଏଭଳି କହି ଦେବୀ ଔଷଧିଧାରୀମାନଙ୍କୁ ଡାକିଲେ ଏବଂ ଉତ୍ତମ ତୀର୍ଥଜଳରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ, ଅତିଶୁଭ ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ସୁବର୍ଣ୍ଣ କୁମ୍ଭ ଆଣିଲେ।

Verse 25

तस्याभिषेचनं चक्रे स्वयमेव सुरेश्वरी । गीतवाद्यविनोदेन नृत्यमंगलजैः स्वनैः

ସୁରେଶ୍ୱରୀ ସ୍ୱୟଂ ତାହାର ଅଭିଷେକ କଲେ—ଗୀତ ଓ ବାଦ୍ୟର ଆନନ୍ଦମଧ୍ୟରେ, ନୃତ୍ୟଜନିତ ମଙ୍ଗଳଧ୍ୱନି ସହିତ।

Verse 26

त्रयस्त्रिंशत्स्मृताः कोटयो देवानां याः स्थिता दिवि । ताः सर्वास्तत्र चागत्य तस्य चक्रुश्च मंगलम्

ସ୍ୱର୍ଗରେ ବସନ୍ତି ବୋଲି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତେତ୍ରିଶ କୋଟି ଦେବତା—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ସେଠାକୁ ଆସି ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଙ୍ଗଳାଚରଣ ଓ ଶୁଭାଶୀର୍ବାଦ କଲେ।

Verse 27

अथ तस्य ददौ तुष्टो भगवान्वृषभध्वजः । कुठारं निशितं हस्ते सदा वै श्रेष्ठमायुधम्

ତାପରେ ପ୍ରସନ୍ନ ଭଗବାନ ବୃଷଭଧ୍ୱଜ (ଶିବ) ତାଙ୍କ ହାତରେ ଧାରଣ ପାଇଁ ଏକ ତୀକ୍ଷ୍ଣ କୁଠାର ଦେଲେ—ଯାହା ସଦା ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆୟୁଧ।

Verse 28

पात्रं मोदकसंपूर्णमक्षयं चैव पार्वती । भोजनार्थे महाभागा मातृस्नेहपरायणा

ମହାଭାଗ୍ୟବତୀ, ମାତୃସ୍ନେହପରାୟଣା ପାର୍ବତୀ ତାଙ୍କ ଭୋଜନାର୍ଥେ ମୋଦକରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏକ ଅକ୍ଷୟ ପାତ୍ର ଦେଲେ।

Verse 29

मूषकं कार्तिकेयस्तु वाहनार्थं प्रहर्षितः । भ्रातरं मन्यमानस्तु बन्धुस्नेहेन संयुतः

କାର୍ତ୍ତିକେୟ ହର୍ଷିତ ହୋଇ, ବନ୍ଧୁସ୍ନେହରେ ସଂଯୁକ୍ତ, ତାଙ୍କୁ ଭ୍ରାତା ଭାବି ବାହନାର୍ଥେ ଏକ ମୂଷକ ଦେଲେ।

Verse 30

ज्ञानं दिव्यं ददौ ब्रह्मा तस्मै हृष्टेन चेतसा । अतीतानागतं चैव वर्तमानं च यद्भवेत्

ବ୍ରହ୍ମା ହୃଷ୍ଟଚିତ୍ତରେ ତାଙ୍କୁ ଦିବ୍ୟ ଜ୍ଞାନ ଦେଲେ—ଅତୀତ, ଅନାଗତ ଓ ବର୍ତ୍ତମାନରେ ଯାହା କିଛି ହୁଏ ତାହା ଜାଣିବା ପାଇଁ।

Verse 31

प्रज्ञां विष्णुः सहस्राक्षः सौभाग्यं चोत्तमं महत् । सौभाग्यं कामदेवस्तु कुबेरो विभवादिकम्

ବିଷ୍ଣୁ ବିବେକମୟ ପ୍ରଜ୍ଞା ଦାନ କଲେ; ସହସ୍ରାକ୍ଷ (ଇନ୍ଦ୍ର) ମହାନ ଓ ଉତ୍ତମ ସୌଭାଗ୍ୟ ଦେଲେ। କାମଦେବ ମନୋହର ଆକର୍ଷଣସହ ସୌଭାଗ୍ୟ ଦେଲେ, ଏବଂ କୁବେର ଧନ-ବୈଭବ ଆଦି ସମୃଦ୍ଧି ପ୍ରଦାନ କଲେ।

Verse 32

प्रतापं भगवान्सूर्यः कांतिमग्र्यां निशाकरः

ଭଗବାନ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରତାପ ଓ ତେଜ ଦାନ କଲେ; ନିଶାକର (ଚନ୍ଦ୍ର) ଶ୍ରେଷ୍ଠ କାନ୍ତି ପ୍ରଦାନ କଲେ।

Verse 33

तथान्ये विबुधाः सर्वे ददुरिष्टानि भूरिशः । आत्मीयानि प्रतुष्ट्यर्थं देव्या देवस्य च प्रभोः

ସେହିପରି ଅନ୍ୟ ସମସ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ଦେବୀ ଓ ପ୍ରଭୁ ଦେବଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପାଇଁ ନିଜ ନିଜ ପ୍ରିୟ ଦାନ-ବର ଅନେକ ଦେଲେ।

Verse 34

एवं लब्धवरः सोऽथ गणनाथो द्विजोत्तमाः । देवकृत्यपरो नित्यं चक्रे विघ्नानि भूतले

ଏଭଳି ବରପ୍ରାପ୍ତ ସେଇ ଗଣନାଥ—ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମ—ଦେବକାର୍ଯ୍ୟରେ ସଦା ତତ୍ପର ହୋଇ, ପରେ ଭୂତଳରେ ବିଘ୍ନ ସୃଷ୍ଟି କଲେ।

Verse 35

धर्मार्थं यतमानानां मोक्षाय सुकृताय च । ततो भूमितलेऽभ्येत्य गणेशस्तत्र यः स्मृतः

ଧର୍ମ, ମୋକ୍ଷ ଓ ସୁକୃତ ପାଇଁ ଯତ୍ନ କରୁଥିବାମାନଙ୍କ ହିତାର୍ଥେ ଗଣେଶ ଭୂତଳକୁ ଅବତରିଲେ; ସେଠାରେ ହିଁ ସେ ସ୍ମରଣୀୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ ଭାବେ ପରିଚିତ।

Verse 36

वैमानिकैः समभ्येत्य स्थापितस्तत्र स द्विजाः । येन स्वर्गार्थिनो लोकाः पूजां तस्य प्रचक्रिरे । प्रथमं सर्वकृत्येषु विघ्ननाशाय तत्पराः

ବୈମାନିକ ଦେବଗଣଙ୍କ ସହ ଆସି ସେ ତେଠାରେ ସ୍ଥାପିତ ହେଲେ, ହେ ଦ୍ୱିଜମାନେ। ତେଣୁ ସ୍ୱର୍ଗକାମୀ ଲୋକେ ତାଙ୍କ ପୂଜା କଲେ; ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟର ଆରମ୍ଭରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଥମେ ରଖି, ବିଘ୍ନନାଶ ପାଇଁ ତତ୍ପର ରହନ୍ତି।

Verse 37

एतस्मिन्नेव काले च चमत्कारपुरोद्भवैः । ब्राह्मणैर्ब्रह्मविज्ञानतत्परैर्मोक्षहेतुभिः । ईशानः स्थापितस्तत्र मोक्षदो य उदाहृतः

ସେହି ସମୟରେ ଚମତ୍କାରପୁରରେ ଜନ୍ମିତ, ବ୍ରହ୍ମବିଜ୍ଞାନରେ ତତ୍ପର ଓ ମୋକ୍ଷହେତୁରେ ନିରତ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ସେଠାରେ ‘ମୋକ୍ଷଦାତା’ ବୋଲି ଉଦ୍ଧୃତ ଈଶାନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ।

Verse 38

स्वर्गं वाञ्छद्भिरेवान्यैः स्वर्गद्वारप्रदस्तथा । हेरंबः स्थापितस्तत्र सत्यनामा यथोदितः

ଏହିପରି ସ୍ୱର୍ଗକାମୀ ଅନ୍ୟମାନେ ସେଠାରେ ହେରମ୍ବଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କଲେ—ସେ ସ୍ୱର୍ଗଦ୍ୱାର ପ୍ରଦାନକାରୀ; ଯଥୋକ୍ତ ଭାବେ ତାଙ୍କ ନାମ ‘ସତ୍ୟନାମା’ ସାର୍ଥକ।

Verse 39

तथान्यैर्मर्त्यदो नाम गणैशस्तत्र यः स्थितः । येन स्वर्गाच्च्युता यांति न कदा नरकादिकम् । तिर्यक्त्वं वा कृमित्वं वा स्थावरत्वमथापि वा

ତଥା ଅନ୍ୟମାନେ ସେଠାରେ ଗଣେଶଙ୍କୁ ‘ମର୍ତ୍ୟଦ’ ନାମରେ ସ୍ଥାପନ କଲେ। ତାଙ୍କ କୃପାରେ ସ୍ୱର୍ଗରୁ ଚ୍ୟୁତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ କେବେ ନରକାଦି ଗତିକୁ ଯାଆନ୍ତି ନାହିଁ; ନ ତିର୍ୟକ୍‌ଜନ୍ମ, ନ କୃମିତ୍ୱ, ନ ସ୍ଥାବରତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତ କରନ୍ତି।

Verse 40

एतस्मात्कारणात्तत्र क्षेत्रे पुण्ये द्विजोत्तमाः । हेरम्बो मर्त्यदो जातः स्वर्गिणां मर्त्यदः सदा

ଏହି କାରଣରୁ, ହେ ଦ୍ୱିଜୋତ୍ତମମାନେ, ସେହି ପୁଣ୍ୟ କ୍ଷେତ୍ରରେ ହେରମ୍ବ ‘ମର୍ତ୍ୟଦ’ ହେଲେ—ସ୍ୱର୍ଗପ୍ରାପ୍ତମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସେ ସଦା ‘ମର୍ତ୍ୟଦ’।

Verse 41

एतद्वः सर्वमाख्यातं पुण्यं हेरंबसंभवम् । आख्यानं सर्वविघ्नानि यन्निहन्ति श्रुतं नृणाम्

ଏ ସମସ୍ତ କଥା ତୁମମାନଙ୍କୁ କୁହାଗଲା—ହେରମ୍ବଙ୍କ ପ୍ରାକଟ୍ୟର ପୁଣ୍ୟ ଆଖ୍ୟାନ। ଏହା ଶୁଣିଲେ ମନୁଷ୍ୟଙ୍କ ସମସ୍ତ ବିଘ୍ନ ନଶ୍ଟ ହୁଏ।

Verse 42

एतन्माघचतुर्थां यः शुक्लायां पूजयेन्नरः । न तस्य वत्सरं यावद्विघ्नं सञ्जायते क्वचित्

ମାଘମାସର ଶୁକ୍ଳପକ୍ଷ ଚତୁର୍ଥୀରେ ଯେ (ହେରମ୍ବ/ଗଣେଶଙ୍କୁ) ପୂଜା କରେ, ତାହାର ଏକ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କେଉଁଠି ମଧ୍ୟ ବିଘ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ।