Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 36

Devanagari script

ततो वर्षांतमासाद्य संप्राप्स्यति यथोचितम् । भर्त्तारं नात्र संदेहो यादृग्रूपं यथोचितम्

Transliteration

tato varṣāṃtamāsādya saṃprāpsyati yathocitam | bharttāraṃ nātra saṃdeho yādṛgrūpaṃ yathocitam

Translation

ତାପରେ ବର୍ଷାନ୍ତରେ ସେ ଯଥୋଚିତ ପତିକୁ ପାଇବ—ଯୋଗ୍ୟ ରୂପ ଓ ଗୁଣସହିତ; ଏଥିରେ ସନ୍ଦେହ ନାହିଁ।

Word by Word

• ततः: then/thereafter
• ततः: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; क्रम/कारणवाचकः (then/thereafter)

• वर्षान्तम्: the end of the year
• वर्षान्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वर्षान्त (प्रातिपदिक; वर्ष + अन्त)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; कालवाचकः (end of the year)

• आसाद्य: having reached
• आसाद्य: Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + सद् (धातु) → आसाद्य (कृदन्त, ल्यप्/क्त्वान्त-समकक्ष)
• Form: अव्ययीभाववत्; ल्यप्-प्रत्ययान्तः (gerund): 'having reached/attained'

• संप्राप्स्यति: will obtain/attain
• संप्राप्स्यति: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + आप् (धातु)
• Form: लृट्-लकारः (simple future), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्

• यथोचितम्: as appropriate
• यथोचितम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा + उचित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचकः (as is proper)

• भर्तारम्: a husband
• भर्तारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भर्तृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• न: not / no
• न: Pratishedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निषेधपदं (negation particle)

• अत्र: here / in this (matter)
• अत्र: Adhikarana (Locative/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; देशवाचकः (here/in this matter)

• संदेहः: doubt
• संदेहः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संदेह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• यादृक्: of what kind
• यादृक्: Karma (Object qualifier/कर्म-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: यादृश् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन; विशेषणम् (qualifying रूपम्)

• रूपम्: form/nature
• रूपम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: रूप (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन

• यथोचितम्: as appropriate
• यथोचितम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथोचितम् (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; प्रकारवाचकः (as is proper)

Speaker

Sage (instructor)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Hāṭakeśvara-kṣetra (Gaurī-vrata context)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: At the year’s completion, the devotee stands before Gaurī’s shrine; a symbolic vision shows a worthy husband approaching, framed by auspicious signs (kalasha, lamps, garlands), emphasizing certainty and propriety.

Characters & Entities

• bhartā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

In the Purāṇic worldview, sincere observance bears timely fruit; dharma practiced with faith yields fitting outcomes.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The promised fruit is tied to the Gaurī worship described in the Hāṭakeśvara-kṣetra Māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Completion of the year-long worship is emphasized as the condition for attaining the stated result (phala).