Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 58

Devanagari script

एवं स भगवांस्तत्र शक्रेणाराधितः पुरा । समायातोऽत्र विप्रेंद्राः सुरम्यात्तु हिमाचलात्

Transliteration

evaṃ sa bhagavāṃstatra śakreṇārādhitaḥ purā | samāyāto'tra vipreṃdrāḥ suramyāttu himācalāt

Translation

ଏଭଳି ସେଇ ଭଗବାନ ପୂର୍ବକାଳରେ ସେଠାରେ ଶକ୍ର (ଇନ୍ଦ୍ର) ଦ୍ୱାରା ଆରାଧିତ ହୋଇଥିଲେ। ହେ ବିପ୍ରେନ୍ଦ୍ରମାନେ, ସୁରମ୍ୟ ହିମାଚଳରୁ ସେ ଏଠାକୁ ଆସିଥିଲେ।

Word by Word

• एवम्: thus
• एवम्: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; प्रकारवाचक (thus)

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (pronoun)

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (there)

• शक्रेण: by Śakra (Indra)
• शक्रेण: Karana (Agent-instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: शक्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण/कर्ता-निर्देश), एकवचन

• आराधितः: worshipped/propitiated
• आराधितः: Karta (Subject complement)
• Type: Adjective
• Root: आ-राध् (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• पुरा: formerly
• पुरा: Kriyāviśeṣaṇa (Temporal/काल)
• Type: Indeclinable
• Root: पुरा (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक (formerly)

• समायातः: came/arrived
• समायातः: Kriyā (Predicative action)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आ-या (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past participle, intransitive sense), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय; देशवाचक (here)

• विप्रेन्द्राः: O best of Brahmins
• विप्रेन्द्राः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: विप्र (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुष-समास (विप्राणाम् इन्द्राः = best of Brahmins)

• सुरम्यात्: from the very delightful (place)
• सुरम्यात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + रम्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; ‘सुरम्य’ = अत्यन्त रम्य

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधान/विरोध (but/indeed)

• हिमाचलात्: from Himālaya (snow-mountain)
• हिमाचलात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: हिम (प्रातिपदिक) + अचल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (अपादान), एकवचन; तत्पुरुष-समास (हिमस्य अचलः)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Himāpātodbhava-tīrtha (implied by surrounding verses)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: viprendra

Visual Art Cues

Scene: Indra (Śakra) with vajra and crown offers worship to Śiva at a mountain-linked shrine; the background suggests snowy Himalayan ridges and a radiant descent/arrival to the tīrtha.

Characters & Entities

• Śakra (Indra)
• Himālaya

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even the king of the gods honors this tīrtha; divine worship establishes the site’s extraordinary sanctity and authority.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kedāra-tīrtha and its locale, linked to the Himālaya sacred landscape.

What ritualistic prescription is mentioned?

The emphasis is on ārādhana (devotional worship) performed by Śakra, validating the practice for pilgrims.