Home›Skanda Purana›Nagara Khanda›Tirtha Mahatmya›Adhyaya 120›Shloka 2
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Nagara Khanda, Shloka 2

Devanagari script

यत्किञ्चित्त्रिषु लोकेषु सारभूतं प्रपश्यति । गजवाजिरथाश्वादि सर्वं गृह्णाति सोऽसुरः

Transliteration

yatkiñcittriṣu lokeṣu sārabhūtaṃ prapaśyati | gajavājirathāśvādi sarvaṃ gṛhṇāti so'suraḥ

Translation

ତ୍ରିଲୋକରେ ଯାହାକିଛି ସେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ଦେଖୁଥିଲା—ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ରଥ ଇତ୍ୟାଦି—ସେଇ ଅସୁର ସବୁକିଛି ହରଣ କରୁଥିଲା।

Word by Word
यत्whatever
यत्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सम्बन्धे (whatever)
किञ्चित्anything
किञ्चित्:
Karma (Object apposition)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम) + चित् (अव्यय-प्रत्यय)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; अनिश्चितवाचक (something/anything)
त्रिषुin three
त्रिषु:
Adhikarana (Location qualifier)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसक, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन; लोकेषु इति विशेषण
लोकेषुin the worlds
लोकेषु:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), बहुवचन
सारभूतम्essential, of value
सारभूतम्:
Karma (Object qualifier)
TypeAdjective
Rootसार (प्रातिपदिक) + भूत (कृदन्त, क्त from भू)
Formसमासः—कर्मधारय (सारं भूतम् = essential); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; यत्/किञ्चित् इत्यस्य विशेषण
प्रपश्यतिsees/observes
प्रपश्यति:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootप्र + पश्य् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
गजवाजिरथाश्वादिelephants, horses, chariots, etc.
गजवाजिरथाश्वादि:
Karma (Object apposition/example)
TypeNoun
Rootगज (प्रातिपदिक) + वाजिन् (प्रातिपदिक) + रथ (प्रातिपदिक) + अश्व (प्रातिपदिक) + आदि (प्रातिपदिक)
Formसमासः—समाहार-द्वन्द्व (गज-वाजि-रथ-अश्व-आदि); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; उदाहरणरूपेण
सर्वम्all (of it)
सर्वम्:
Karma (Object)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
गृह्णातिseizes/takes
गृह्णाति:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootग्रह् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
असुरःthe demon
असुरः:
Karta (Subject apposition)
TypeNoun
Rootअसुर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सः इत्यस्य अप्पोजिशन
Speaker

Sūta (continued narration from Adhyāya 120 opening)

Skanda Dialogue

Listener: Ṛṣis at Naimiṣāraṇya (implied)

Visual Art Cues

Scene: Mahīṣa’s agents seize prized elephants, horses, and chariots from the three worlds; storehouses overflow; subdued celestial beings watch helplessly as wealth is carted away.

Characters & Entities
M
Mahiṣa (Mahīṣāsura)
T
Trailokya
E
Elephants
H
Horses
C
Chariots

FAQs

Unchecked power expresses itself as appropriation; Purāṇic dharma critiques greed and teaches that true ‘sāra’ (essence) is virtue, not possession.

None; the verse describes cosmic oppression rather than a pilgrimage location.

None.

←Previous Verse
Next Verse→