Adhyaya 101

Verse 1

सूत उवाच । एवं तां रजनीं तत्र स उषित्वा रघूत्तमः । उपास्यमानः सर्वैस्तैः सद्भक्त्या वानरोत्तमैः

ସୂତ କହିଲେ—ଏଭଳି ସେଠାରେ ସେ ରାତି କାଟି ରଘୂତ୍ତମ ଶ୍ରୀରାମ, ସେଇ ସମସ୍ତ ବାନରଶ୍ରେଷ୍ଠମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସଦ୍ଭକ୍ତିରେ ଶ୍ରଦ୍ଧାପୂର୍ବକ ସେବିତ ହେଉଥିଲେ।

Verse 2

ततः प्रभाते विमले प्रोद्गते रविमण्डले । कृत्वा प्राभातिकं कर्म समाहूयाथ पुष्पकम्

ତାପରେ ନିର୍ମଳ ପ୍ରଭାତେ, ସୂର୍ଯ୍ୟମଣ୍ଡଳ ଉଦିତ ହେଲାପରେ, ପ୍ରାତଃକର୍ମ ସମ୍ପନ୍ନ କରି ସେ ପୁଷ୍ପକ (ବିମାନ)କୁ ଆହ୍ୱାନ କଲେ।

Verse 3

सुग्रीवेण सुषेणेन तारेण कुमुदेन च । अंगदेनाथ कुण्डेन वायुपुत्रेण धीमता

ସୁଗ୍ରୀବ, ସୁଷେଣ, ତାରା ଓ କୁମୁଦ ସହ; ଏବଂ ଅଙ୍ଗଦ, କୁଣ୍ଡ ଓ ଧୀମାନ୍ ବାୟୁପୁତ୍ର ହନୁମାନଙ୍କ ସହିତ।

Verse 4

गवाक्षेण नलेनेव तथा जांबवतापि च । दशभिर्वानरैः सार्धं समारूढः स पुष्पके

ଗବାକ୍ଷ, ନଳ ଓ ଜାମ୍ବବାନ ସହ, ଦଶଜଣ ବାନର-ଯୋଧାଙ୍କ ସହିତ ସେ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କଲେ।

Verse 5

ततः संप्रस्थितः काले लंकामुद्दिश्य राघवः । मनोजवेन तेनैव विमानेन सुवर्चसा

ତାପରେ ଯଥାକାଳେ ରାଘବ ଲଙ୍କାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ମନୋବେଗ ସମ ଦ୍ରୁତ ସେହି ଦୀପ୍ତିମାନ ବିମାନରେ।

Verse 6

संप्राप्तस्तत्क्षणादेव लंकाख्यां च महापुरीम् । वीक्षयंस्तान्प्रदेशांश्च यत्र युद्धं पुराऽभवत्

ସେହି କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ସେ ‘ଲଙ୍କା’ ନାମକ ମହାପୁରୀକୁ ପହଞ୍ଚି, ପୂର୍ବେ ଯେଉଁଠାରେ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିଲା ସେ ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକୁ ଦେଖିଲେ।

Verse 7

ततो विभीषणो दृष्ट्वा प्रोद्द्योतं पुष्पकोद्भवम् । रामं विज्ञाय संप्राप्तं प्रहृष्टः सम्मुखो ययौ । मंत्रिभिः सकलैः सार्धं तथा भृत्यैः सुतैरपि

ତେବେ ବିଭୀଷଣ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରୁ ଉଦ୍ଭାସିତ ଦୀପ୍ତି ଦେଖି, ରାମ ଆସିପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି ବୋଲି ଜାଣିଲେ। ସେ ହର୍ଷିତ ହୋଇ ସମ୍ମୁଖକୁ ଗଲେ—ସମସ୍ତ ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହ, ଭୃତ୍ୟ ଓ ପୁତ୍ରମାନଙ୍କ ସହିତ ମଧ୍ୟ।

Verse 8

अथ दृष्ट्वा सुदूरात्तं रामदेवं विभीषणः । पपात दण्डवद्भूमौ जयशब्दमुदीरयन्

ତାପରେ ଦୂରରୁ ରାମଦେବଙ୍କୁ ଦେଖି ବିଭୀଷଣ ‘ଜୟ’ ଶବ୍ଦ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦଣ୍ଡବତ୍ ଭାବେ ଭୂମିରେ ପଡ଼ିଲେ।

Verse 9

तथागतं परिष्वज्य सादरं स विभीषणम् । तेनैव सहितः पश्चाल्लंकां तां प्रविवेश ह

ଏପରି ଆସିଥିବା ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଆଦର ଓ ସ୍ନେହରେ ଆଲିଙ୍ଗନ କରି, ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ସହିତ ସେହି ଲଙ୍କାରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ।

Verse 10

विभीषणगृहं प्राप्य तत्र सिंहासने शुभे । निविष्टो वानरैस्तैश्च समन्तात्परिवारितः

ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଗୃହକୁ ପହଞ୍ଚି ସେଠାରେ ଶୁଭ ସିଂହାସନରେ ସେ ବସିଲେ; ଏହି ଵାନରମାନେ ତାଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରୁ ଘେରି ରହିଲେ।

Verse 11

ततो निवेदयामास तस्मै सर्वं विभीषणः । राज्यं पुत्रकलत्रादि यच्चान्यदपि किंचन

ତାପରେ ବିଭୀଷଣ ତାଙ୍କୁ ସବୁକିଛି ନିବେଦନ କଲେ—ନିଜ ରାଜ୍ୟ, ପୁତ୍ର ଓ ପତ୍ନୀ ଆଦି, ଏବଂ ଅନ୍ୟ ଯାହା କିଛି ଥିଲା ସେସବୁ।

Verse 12

ततः प्रोवाच विनयात्कृतांजलिपुटः स्थितः । आदेशो दीयतां देव ब्रूहि कृत्यं करोमि किम्

ତାପରେ ସେ ବିନୟରେ କରଯୋଡ଼ି ଦାଁଡ଼ି କହିଲେ—“ହେ ଦେବ! ଆଜ୍ଞା ଦିଅନ୍ତୁ; କହନ୍ତୁ, ମୁଁ କେଉଁ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କରିବି?”

Verse 14

सूत उवाच । निवेद्य राघवस्तस्मै सर्वं गद्गदया गिरा । वाष्पपूरप्रतिच्छन्नवक्त्रो भूयो विनिःश्वसन्

ସୂତ କହିଲେ—ସବୁ କଥା ତାଙ୍କୁ ନିବେଦନ କରି ରାଘବ ଗଦ୍ଗଦ କଣ୍ଠରେ କହିଲେ; ଅଶ୍ରୁପୂରରେ ମୁଖ ଆବୃତ, ସେ ପୁନଃପୁନଃ ଗଭୀର ନିଶ୍ୱାସ ଛାଡ଼ୁଥିଲେ।

Verse 15

ततः प्रोवाच सत्यार्थं विभीषणकृते हितम् । तं चापि शोकसंतप्तं संबोध्य रघुनंदनः

ତାପରେ ରଘୁନନ୍ଦନ ସତ୍ୟାର୍ଥ ଓ ବିଭୀଷଣଙ୍କ ହିତକର ବଚନ କହିଲେ; ଶୋକେ ଦଗ୍ଧ ତାଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ବୋଧ କରାଇ ସାନ୍ତ୍ୱନା ଦେଲେ।

Verse 16

अहं राज्यं परित्यज्य सांप्रतं राक्षसोत्तम । यास्यामि त्रिदिवं तूर्णं लक्ष्मणो यत्र संस्थितः

ହେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ଏବେ ରାଜ୍ୟ ତ୍ୟାଗ କରି ଶୀଘ୍ର ତ୍ରିଦିବକୁ ଯିବି, ଯେଉଁଠାରେ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଅବସ୍ଥିତ।

Verse 17

न तेन रहितो मर्त्ये मुहूर्तमपि चोत्सहे । स्थातुं राक्षसशार्दूल बांधवेन महात्मना

ହେ ରାକ୍ଷସଶାର୍ଦୂଳ, ସେଇ ମହାତ୍ମା ବାନ୍ଧବ ବିନା ମୁଁ ମର୍ତ୍ୟଲୋକରେ ଏକ ମୁହୂର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ରହିବାକୁ ସାହସ କରେନି।

Verse 18

अहं शिक्षापणार्थाय तव प्राप्तो विभीषण । तस्मादव्यग्रचित्तेन संशृणुष्व कुरुष्व च

ବିଭୀଷଣ, ମୁଁ ତୁମକୁ ଶିକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ ଆସିଛି; ତେଣୁ ଅବ୍ୟଗ୍ର ଚିତ୍ତରେ ଭଲଭାବେ ଶୁଣ ଏବଂ ସେହିପରି କର।

Verse 19

एषा राज्योद्भवा लक्ष्मीर्मदं संजनयेन्नृणाम् । मद्यवत्स्वल्पबुद्धीनां तस्मात्कार्यो न स त्वया

ରାଜ୍ୟଜନିତ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ମୀ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମନେ ମଦ ଜନ୍ମାଏ; ସ୍ୱଳ୍ପବୁଦ୍ଧିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା ମଦ୍ୟ ସଦୃଶ, ତେଣୁ ତୁମେ ଏହାରେ ମୋହିତ ହେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 20

शक्राद्या अमराः सर्वे त्वया पूज्याः सदैव हि । मान्याश्च येन ते राज्यं जायते शाश्वतं सदा

ଶକ୍ର ଆଦି ସମସ୍ତ ଅମର ଦେବତାମାନେ ତୁମ ଦ୍ୱାରା ସଦା ପୂଜ୍ୟ ଓ ମାନ୍ୟ; ସେହି ସମ୍ମାନରେ ତୁମର ରାଜ୍ୟ ନିରନ୍ତର ଉଦ୍ଭବି ଶାଶ୍ୱତ ରହେ।

Verse 21

मम सत्यं भवेद्वाक्य मेतस्मादहमागतः । प्राप्तराज्यप्रतिष्ठोऽपि तव भ्राता महाबलः

ମୋର ବଚନ ସତ୍ୟ ହେଉ—ଏହି କାରଣରୁ ମୁଁ ଆସିଛି; ତୁମର ମହାବଳୀ ଭ୍ରାତା ରାଜ୍ୟ ପାଇ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ହେଲେ ମଧ୍ୟ (ଅହଂକାରର ଭୟ ସ୍ମରି) ଧର୍ମ-ସଂଯମ ଧର।

Verse 22

विनाशं सहसा प्राप्तस्तस्मान्मान्याः सुराः सदा । यदि कश्चित्समायाति मानुषोऽत्र कथंचन । मत्काय एव द्रष्टव्यः सर्वैरेव निशाचरैः

ଅହଂକାରୀ ଉପରେ ହଠାତ୍ ବିନାଶ ଆସେ; ତେଣୁ ଦେବମାନେ ସଦା ମାନ୍ୟ। ଆଉ ଯଦି କିଛି ପ୍ରକାରେ କୌଣସି ମନୁଷ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସେ, ତେବେ ସମସ୍ତ ନିଶାଚର ତାକୁ ମୋ ଦେହସ୍ୱରୂପ—ଅବଧ୍ୟ ଓ ପୂଜ୍ୟ—ବୋଲି ଦେଖିବେ।

Verse 23

तथा निशाचराः सर्वे त्वया वार्या विभीषण । मम सेतुं समुल्लंघ्य न गंतव्यं धरातले

ସେହିପରି, ବିଭୀଷଣ, ତୁମେ ସମସ୍ତ ନିଶାଚରଙ୍କୁ ରୋକ; ମୋ ସେତୁକୁ ଅତିକ୍ରମ କରି ସେମାନେ ଧରାତଳକୁ ଯାଇ ଲୋକଙ୍କୁ ପୀଡା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।

Verse 24

विभीषण उवाच । एवं विभो करिष्यामि तवादेशमसंशयम् । परं त्वया परित्यक्ते मर्त्ये मे जीवितं व्रजेत्

ବିଭୀଷଣ କହିଲେ—ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଆଦେଶକୁ ମୁଁ ନିଃସନ୍ଦେହେ ସେହିପରି କରିବି; କିନ୍ତୁ ଆପଣ ଯଦି ମର୍ତ୍ୟଲୋକ ତ୍ୟାଗ କରନ୍ତି, ତେବେ ମୋର ଜୀବନ ମଧ୍ୟ ଚାଲିଯିବ।

Verse 25

तस्मान्मामपि तत्रैव त्वं विभो नेतुमर्हसि । आत्मना सह यत्रास्ते प्राग्गतो लक्ष्मणस्तव

ଏହେତୁ, ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣ ମୋତେ ମଧ୍ୟ ସେଠାକୁ ନେବାକୁ ଯୋଗ୍ୟ—ଆପଣଙ୍କ ସହିତ—ଯେଉଁଠାରେ ଆପଣଙ୍କ ପୂର୍ବଗତ ଲକ୍ଷ୍ମଣ ଏବେ ବସିଛନ୍ତି।

Verse 26

श्रीराम उवाच । मया तेऽक्षयमादिष्टं राज्यं राक्षससत्तम । तस्मान्नार्हसि मां कर्तुं मिथ्याचारं कथंचन

ଶ୍ରୀରାମ କହିଲେ—ହେ ରାକ୍ଷସଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୁଁ ତୋ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ରାଜ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଛି; ତେଣୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ମୋତେ ମିଥ୍ୟାଚାରୀ କରି ଦେଖାଇବା ଉଚିତ ନୁହେଁ।

Verse 27

अहमस्मिन्स्वके सेतौ शंकरत्रितयं शुभम् । स्थापयिष्यामि कीर्त्यर्थं तत्पूज्यं भवता सदा । भक्तिमान्प्रतिसंधाय यावच्चंद्रार्कतारकम्

ମୋର ଏହି ସ୍ୱକୀୟ ସେତୁ ଉପରେ କୀର୍ତ୍ତିର ନିମିତ୍ତେ ଶୁଭ ଶଙ୍କରଲିଙ୍ଗର ତ୍ରୟକୁ ମୁଁ ସ୍ଥାପନ କରିବି; ତୁମେ ଭକ୍ତିରେ ମନ ଏକାଗ୍ର କରି, ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ-ତାରା ଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ସେମାନଙ୍କୁ ସଦା ପୂଜା କର।

Verse 28

एवमुक्त्वा रघुश्रेष्ठो राक्षसेन्द्रं विभीषणम् । दशरात्रं तत्र तस्थौ लंकायां वानरैः सह

ଏଭଳି କହି ରଘୁବଂଶଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକ୍ଷସେନ୍ଦ୍ର ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି, ବାନରମାନଙ୍କ ସହ ଲଙ୍କାରେ ସେଠାରେ ଦଶ ରାତି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିଲେ।

Verse 29

कुर्वन्युद्धकथाश्चित्रा याः कृताः पूर्वमेव हि । पश्यन्युद्धस्य सर्वाणि स्थानानि विविधानि च

ସେମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଘଟିଥିବା ଯୁଦ୍ଧର ଅନେକ ଚିତ୍ରବିଚିତ୍ର କଥା କହୁଥିଲେ ଏବଂ ଯୁଦ୍ଧ ହୋଇଥିବା ସମସ୍ତ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ଦେଖୁଥିଲେ।

Verse 30

शंसमानः प्रवीरांस्तान्राक्षसान्बलवत्तरान् । कुम्भकर्णेन्द्रजित्पूर्वान्संख्ये चाभिमुखागतान्

ଯୁଦ୍ଧରେ ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ ଆସିଥିବା ସେଇ ଅତିବଳବାନ୍ ବୀର ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ସେ ପ୍ରଶଂସା କଲେ; ତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ଇନ୍ଦ୍ରଜିତ୍ ଅଗ୍ରଣୀ ଥିଲେ।

Verse 31

ततश्चैकादशे प्राप्ते दिवसे रघुनंदनः । पुष्पकं तत्समारुह्य प्रस्थितः स्वपुरीं प्रति

ତାପରେ ଏକାଦଶ ଦିନ ଆସିଲାବେଳେ ରଘୁକୁଳନନ୍ଦନ ଶ୍ରୀରାମ ସେହି ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କରି ନିଜ ନଗରୀ ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 32

वानरैस्तैः समोपेतो विभीषणपुरःसरः । ततः संस्थापयामास सेतुप्रांते महेश्वरम्

ସେଇ ବାନରମାନଙ୍କ ସହ, ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଅଗ୍ରେ ରଖି, ସେ ତାପରେ ସେତୁର ପ୍ରାନ୍ତରେ ମହେଶ୍ୱରଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କଲେ।

Verse 33

मध्ये चैव तथादौ च श्रद्धापूतेन चेतसा । रामेश्वरत्रयं राम एवं तत्र विधाय सः

ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପବିତ୍ର ହୋଇଥିବା ଚିତ୍ତ ସହ ରାମ ସେଠାରେ ରାମେଶ୍ୱରଙ୍କ ତ୍ରୟ ସ୍ଥାପନ କଲେ—ଏକଟି ମଧ୍ୟଭାଗରେ ଓ ଏକଟି ଆରମ୍ଭସ୍ଥାନରେ ମଧ୍ୟ—ଏଭଳି ସେଠାରେ ବିଧାନ କଲେ।

Verse 34

सेतुबंधं तथासाद्य प्रस्थितः स्वगृहं प्रति । तावद्विभीषणेनोक्तः प्रणिपत्य मुहुर्मुहुः

ସେତୁବନ୍ଧକୁ ପହଞ୍ଚି ସେ ନିଜ ଗୃହ ପ୍ରତି ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ; ସେତେବେଳେ ବିଭୀଷଣ ବାରମ୍ବାର ପ୍ରଣାମ କରି କଥା କହିଲେ।

Verse 35

विभीषण उवाच । अनेन सेतुमार्गेण रामेश्वरदिदृक्षया । मानवा आगमिष्यंति कौतुकाच्छ्रद्धयाविताः

ବିଭୀଷଣ କହିଲେ—ଏହି ସେତୁମାର୍ଗ ଦ୍ୱାରା ରାମେଶ୍ୱର ଦର୍ଶନର ଆକାଂକ୍ଷାରେ, ପବିତ୍ର କୌତୁହଳରେ ଆକୃଷ୍ଟ ଓ ଶ୍ରଦ୍ଧାରେ ପ୍ରେରିତ ମାନବମାନେ ଏଠାକୁ ଆସିବେ।

Verse 36

राक्षसानां महाराज जातिः क्रूरतमा मता । दृष्ट्वा मानुषमायांतं मांसस्येच्छा प्रजायते

ହେ ମହାରାଜ! ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଜାତି ସର୍ବାଧିକ କ୍ରୂର ବୋଲି ମନାଯାଏ। ମାନବ ଆସୁଥିବାକୁ ଦେଖିଲେ ସେମାନଙ୍କର ମାଂସଲୋଭ ଜାଗେ।

Verse 37

यदा कश्चिज्जनं कश्चिद्राक्षसो भक्षयिष्यति । आज्ञाभंगो ध्रुवं भावी मम भक्तिरतस्य च

ଯଦି କେବେ କୌଣସି ରାକ୍ଷସ କୌଣସି ମାନବକୁ ଭକ୍ଷଣ କରେ, ତେବେ ମୋର ଆଜ୍ଞାଭଙ୍ଗ ନିଶ୍ଚୟ ହେବ—ମୋ ଭକ୍ତିରେ ରତ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ।

Verse 38

भविष्यंति कलौ काले दरिद्रा नृपमानवाः । तेऽत्र स्वर्णस्य लोभेन देवतादर्शनाय च

ହେ ରାଜନ୍! କଳିଯୁଗରେ ମାନବମାନେ ଦରିଦ୍ର ହେବେ। ତଥାପି ସେମାନେ ଏଠାକୁ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣଲୋଭରେ ଏବଂ ଦେବତାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଆସିବେ।

Verse 39

नित्यं चैवागमिष्यन्ति त्यक्त्वा रक्षःकृतं भयम् । तेषां यदि वधं कश्चिद्राक्षसात्प्रापयिष्यति

ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଭୟକୁ ତ୍ୟାଗ କରି ସେମାନେ ନିତ୍ୟ ଏଠାକୁ ଆସିବେ। ଯଦି କେହି ସେମାନଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସର ହାତରେ ମୃତ୍ୟୁକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରାଏ…

Verse 40

भविष्यति च मे दोषः प्रभुद्रोहोद्भवः प्रभो । तस्मात्कंचिदुपायं त्वं चिन्तयस्व यथा मम । आज्ञाभंगकृतं पापं जायते न गुरो क्वचित्

ହେ ପ୍ରଭୋ! ପ୍ରଭୁଦ୍ରୋହଜନିତ ଦୋଷ ମୋ ଉପରେ ପଡିବ। ତେଣୁ, ହେ ଗୁରୁଦେବ, ଆଜ୍ଞାଭଙ୍ଗରୁ ହେଉଥିବା ପାପ ମୋତେ କେବେ ନ ଲାଗୁ—ଏମିତି ଗୋଟିଏ ଉପାୟ ଚିନ୍ତା କରନ୍ତୁ।

Verse 41

तस्य तद्वचनं श्रुत्वा ततः स रघुसत्तमः । बाढमित्येव चोक्त्वाथ चापं सज्जीचकार सः

ତାହାର କଥା ଶୁଣି ରଘୁବଂଶଶ୍ରେଷ୍ଠ ‘ବାଢମ୍—ତଥାସ୍ତୁ’ ବୋଲି କହି, ତତ୍କ୍ଷଣାତ୍ ନିଜ ଧନୁଷକୁ ସଜାଗ କଲେ।

Verse 42

ततस्तं कीर्तिरूपं च मध्यदेशे रघूत्तमः । अच्छिनन्निशितैर्बाणैर्दशयोजनविस्तृतम्

ତାପରେ ରଘୂତ୍ତମ ମଧ୍ୟଦେଶରେ ସେହି କୀର୍ତ୍ତିରୂପ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ଗଠନକୁ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣରେ ଛେଦିଦେଲେ; ତାହା ଦଶ ଯୋଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବିସ୍ତୃତ ଥିଲା।

Verse 43

तेन संस्थापितो यत्र शिखरे शंकरः स्वयम् । शिखरं तत्सलिंगं च पतितं वारिधेर्जले

ଯେଉଁ ଶିଖରରେ ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂ ଶଙ୍କର ସ୍ଥାପିତ ହୋଇଥିଲେ, ସେଇ ଶିଖର ଓ ତାହାର ଲିଙ୍ଗ—ଦୁହେଁ ସମୁଦ୍ରଜଳରେ ପତିତ ହେଲା।

Verse 44

एवं मार्गमगम्यं तं कृत्वा सेतुसमुद्भवम् । वानरै राक्षसैः सार्धं ततः संप्रस्थितो गृहम्

ଏଭଳି ଅଗମ୍ୟ ସେହି ପଥକୁ ସମୁଦ୍ରଜନ୍ୟ ସେତୁରୂପେ କରି, ପରେ ସେ ବାନର ଓ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ସହିତ ଗୃହମୁଖେ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ।

Verse 101

इति श्रीस्कांदे महापुराणएकाशीतिसाहस्र्यां संहितायां षष्ठे नागरखण्डे हाटकेश्वरक्षेत्रमाहात्म्ये सेतुमध्ये श्रीरामकृतरामेश्वरप्रतिष्ठावर्णनंनामैको त्तरशततमोऽध्यायः

ଏହିପରି ଶ୍ରୀସ୍କନ୍ଦ ମହାପୁରାଣର ଏକାଶୀ ସହସ୍ର ଶ୍ଲୋକସଂହିତାର ଷଷ୍ଠ ନାଗରଖଣ୍ଡର ହାଟକେଶ୍ୱର-କ୍ଷେତ୍ରମାହାତ୍ମ୍ୟରେ ‘ସେତୁମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରୀରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କୃତ ରାମେଶ୍ୱର ପ୍ରତିଷ୍ଠାର ବର୍ଣ୍ଣନ’ ନାମକ ଏକଶେ ଏକତମ ଅଧ୍ୟାୟ ସମାପ୍ତ ହେଲା।