Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 47

Devanagari script

रुदन्तीं भगवन्नेतां त्राह्युत्तिष्ठेति सर्वतः । तासां तदाकर्ण्य वचो मुनिर्भद्रतपोनिधिः

Transliteration

rudantīṃ bhagavannetāṃ trāhyuttiṣṭheti sarvataḥ | tāsāṃ tadākarṇya vaco munirbhadrataponidhiḥ

Translation

ସେମାନେ ସବୁଦିଗରୁ ଅନୁରୋଧ କଲେ—“ଭଗବନ୍, ଏହି କନ୍ୟା କାନ୍ଦୁଛି; ରକ୍ଷା କରନ୍ତୁ; ଶୀଘ୍ର ଉଠନ୍ତୁ!” ସେମାନଙ୍କ କଥା ଶୁଣି ସେ ମୁନି—ଶୁଭ ତପୋନିଧି—(କାର୍ଯ୍ୟକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ)।

Word by Word

• रुदन्तीम्: crying
• रुदन्तीम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Verb
• Root: रुद् (धातु) + शतृ (वर्तमान-कृदन्त)
• Form: वर्तमानकाले कर्तरि कृदन्त (Present Active Participle/शतृ), स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘एताम्’ इत्यस्य विशेषणम्

• भगवन्: O Lord/Venerable one
• भगवन्: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• एताम्: this (girl)
• एताम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; सर्वनाम

• त्राहि: protect (her)!
• त्राहि: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्रा (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• उत्तिष्ठ: rise up!
• उत्तिष्ठ: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उत् + स्था (धातु)
• Form: लोट् (Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Discourse marker (इति-प्रयोग)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (उद्धरण/वाक्य-समाप्ति सूचक)

• सर्वतः: from all sides
• सर्वतः: Adverbial (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः (अव्यय; सर्व-प्रभव)
• Form: अव्यय (देश/परितः सूचक)

• तासाम्: of them (the women)
• तासाम्: Shashthi-sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन

• तत्: that
• तत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘वचः’ इत्यस्य विशेषणम्

• आकर्ण्य: having heard
• आकर्ण्य: Purvakala (पूर्वकाल)
• Type: Indeclinable
• Root: आ + कर्ण्/कृ (धातु: कर्ण् ‘to hear’) + ल्यप् (अव्यय-कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययकृदन्त (Gerund/Absolutive)

• वचः: words/speech
• वचः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: वचस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• मुनिः: the sage
• मुनिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भद्रतपोनिधिः: the auspicious treasure of austerity (epithet of the sage)
• भद्रतपोनिधिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भद्र + तपस् + निधि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (‘भद्रं तपः यस्य’/‘तपसां निधिः’ भावः) — प्रशस्त-तपः-निधिः (epithet)

Speaker

Lomaharṣaṇa (Sūta) (deduced—Māheśvarakhaṇḍa narrative frame)

Visual Art Cues

Scene: Companions surround the sage, pleading from all sides: ‘Save her, she is crying—rise!’ The sage, austere and radiant, turns from stillness to action.

Characters & Entities

• Muni (sage)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Austerity and spiritual authority are meant for protection of beings; the righteous are invoked to rise and defend dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No explicit tīrtha is named in this verse.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it depicts an urgent appeal for protection.