Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 67
Devanagari script
तदाकर्ण्य व्यवस्यासौ तथ्यं मद्वचनं हृदा । पश्चात्तापसमोपेतो मुनिर्मामित्यथाब्रवीत्
Transliteration
tadākarṇya vyavasyāsau tathyaṃ madvacanaṃ hṛdā | paścāttāpasamopeto munirmāmityathābravīt
Translation
ତାହା ଶୁଣି ସେ ମୁନି ହୃଦୟରେ ମୋର ବଚନ ସତ୍ୟ ବୋଲି ନିଶ୍ଚୟ କଲେ; ପରେ ପଶ୍ଚାତ୍ତାପରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ମୋତେ ଏଭଳି କହିଲେ।
Word by Word
तत्that (statement)
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; संकेत-सर्वनाम
आकर्ण्यhaving heard
आकर्ण्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootआ + कर्ण् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘श्रुत्वा’ अर्थे (having heard)
व्यवस्यhaving decided/resolved
व्यवस्य:
Kriya (Gerundial action/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवि + अव + सो (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund), ‘निश्चित्य/निर्णीय’ अर्थे (having resolved)
असौthat man/he
असौ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअसद्/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; दूरवाचक-सर्वनाम (that person)
तथ्यम्the truth
तथ्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतथ्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; ‘सत्यं’ अर्थे
मत्-वचनम्my words
मत्-वचनम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमत् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) + वचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (मम वचनम्)
हृदाin/with the heart
हृदा:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन
पश्चात्afterwards
पश्चात्:
Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपश्चात् (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb)
ताप-समोपेतःendowed with remorse/penance
ताप-समोपेतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootताप (प्रातिपदिक) + सम् + उप + इ (धातु)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त ‘समुपेत’ (endowed/possessed); तत्पुरुष (तापेन समुपेतः)
मुनिःthe sage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formउद्धरणार्थक-अव्यय (quotative)
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक-अव्यय (then/thereupon)
अब्रवीत्said/spoke
अब्रवीत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
Speaker
The cursed petitioner (unnamed in the snippet)
Skanda Dialogue
Listener: Muni (character within the episode)
Visual Art Cues
Scene: A sage, head bowed, hands joined, eyes moist with remorse, acknowledging the speaker’s truth; the teacher/narrator stands calm, authoritative; the moment is intimate and transformative.
Characters & Entities
M
muniFAQs
Recognizing truth and feeling remorse is the turning point that restores dharmic clarity.
No tīrtha is mentioned.
None explicitly; it indicates inner repentance as the precursor to any correction.