Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 49

Devanagari script

वयं त्वां नैव जानीमस्त्वं चास्माञ्जन्मकालतः । अत्र वासश्च ते पुत्र भैमेः कृष्णाच्च संश्रुतः

Transliteration

vayaṃ tvāṃ naiva jānīmastvaṃ cāsmāñjanmakālataḥ | atra vāsaśca te putra bhaimeḥ kṛṣṇācca saṃśrutaḥ

Translation

ଆମେ ତୁମକୁ କେବେ ଚିହ୍ନି ପାରିଲୁ ନାହିଁ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ଜନ୍ମକାଳରୁ ଆମକୁ ଜାଣ ନାହ; କିନ୍ତୁ ପୁତ୍ର, ଏଠାରେ ତୁମ ବାସର ପ୍ରତିଜ୍ଞା ଭୀମଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ଏବଂ କୃଷ୍ଣା (ଦ୍ରୌପଦୀ) ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି।

Word by Word

• वयम्: we
• वयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम् (we)

• त्वाम्: you
• त्वाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम् (you)

• न: not
• न: Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक-अव्ययम् (negation)

• एव: indeed / at all
• एव: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अवधारणार्थक-अव्ययम् (emphasis: indeed/just)

• जानीमः: we know
• जानीमः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: लट्-लकारः (Present), उत्तमपुरुषः (1st person), बहुवचनम्, परस्मैपदम्

• त्वम्: you
• त्वम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: मध्यमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• अस्मान्: us
• अस्मान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम, द्वितीया-विभक्तिः, बहुवचनम्

• जन्मकालतः: from (the time of) birth
• जन्मकालतः: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: जन्मकाल (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, पञ्चमी-विभक्तिः (ablative), एकवचनम्; समासः: जन्म + कालः (षष्ठी/तत्पुरुषः: ‘birth-time’)

• अत्र: here
• अत्र: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: अत्र (अव्यय)
• Form: देशवाचक-अव्ययम् (locative adverb: here)

• वासः: dwelling / residence
• वासः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वास (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• ते: your
• ते: Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी-विभक्तिः (genitive), एकवचनम् (your)

• पुत्र: O son
• पुत्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: पुत्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्गम्, सम्बोधन-विभक्तिः (vocative), एकवचनम्

• भैमेः: of Bhīma / from Bhīma’s (side)
• भैमेः: Sambandha (Source/authority/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: भैम (प्रातिपदिक; भीम-अपत्य/सम्बन्ध)
• Form: पुल्लिङ्गम्, षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्

• कृष्णात्: from Kṛṣṇā (Draupadī)
• कृष्णात्: Apadana (Source/अपादान)
• Type: Noun
• Root: कृष्णा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गम्, पञ्चमी-विभक्तिः, एकवचनम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयार्थक-अव्ययम्

• संश्रुतः: has been promised / assured
• संश्रुतः: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु) + सम् (उपसर्ग)
• Form: भूतकाले कृदन्तः (past passive participle/क्त), पुल्लिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘संश्रुत’ = promised/assured

Speaker

Bhīmasena

Visual Art Cues

Scene: Bhīma speaks gently, hand on the other’s shoulder; Draupadī’s presence is implied as the co-guarantor of refuge; the setting suggests a protected dwelling or encampment.

Characters & Entities

• Bhīmasena
• Kṛṣṇā (Draupadī)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even amid confusion and suffering, dharma expresses itself as protection and hospitality toward one who seeks refuge.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific tīrtha is named in this verse; it emphasizes social dharma (vāsa/refuge) within the story.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse records an assurance of residence/refuge as a dharmic commitment.