Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 46
Devanagari script
पादघातैस्ततः कांश्चिद्भुजाघातैस्तथापरान् । हृदयस्याभिघातैश्च क्षणान्निन्ये यमक्षयम्
Transliteration
pādaghātaistataḥ kāṃścidbhujāghātaistathāparān | hṛdayasyābhighātaiśca kṣaṇānninye yamakṣayam
Translation
ତାପରେ ସେ କେତେକଙ୍କୁ ପାଦଘାତରେ, ଅନ୍ୟ କେତେକଙ୍କୁ ଭୁଜଘାତରେ ପତିତ କଲା; ହୃଦୟକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରୁଥିବା ପ୍ରହାରରେ କ୍ଷଣମାତ୍ରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଯମଧାମକୁ ପଠାଇଦେଲା।
Word by Word
पादघातैःby blows of the feet
पादघातैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक) + घात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (पादस्य घातः)
ततःthen
ततः:
Kriyāviśeṣaṇa (sequence)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (क्रम/अनन्तरार्थक)
कांश्चित्some (of them)
कांश्चित्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन; अनिश्चितार्थक (indefinite)
भुजाघातैःby blows of the arms
भुजाघातैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभुज (प्रातिपदिक) + घात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (भुजस्य घातः)
तथाlikewise
तथा:
Kriyāviśeṣaṇa (manner)
TypeIndeclinable
Rootतथा (अव्यय)
Formअव्यय (तुल्यप्रकारार्थक)
अपरान्others
अपरान्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), बहुवचन
हृदयस्यof the heart
हृदयस्य:
Sambandha (Genitive relation)
TypeNoun
Rootहृदय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/सम्बन्ध), एकवचन
अभिघातैःby strikes
अभिघातैः:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअभि + घात (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/करण), बहुवचन
चand
च:
Samuccaya (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/and)
क्षणात्in a moment
क्षणात्:
Kālādhi karaṇa / Apādāna (Temporal point)
TypeNoun
Rootक्षण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/अपादान), एकवचन; ‘क्षणात्’ = क्षणेन/क्षणात् (in a moment)
निन्येsent; led
निन्ये:
Kriyā (Main action)
TypeVerb
Rootनी (धातु)
Formलिट् (perfect), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद
यमक्षयम्to Yama’s abode (death)
यमक्षयम्:
Karma (Destination as object)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक) + क्षय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (यमस्य क्षयः)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta), narrating to the sages
Visual Art Cues
Scene: Close-quarters combat: the hero fells enemies with kicks and arm-blows; a few are shown clutching their chests as the ‘heart-crushing’ strike sends them toward Yama’s realm.
Characters & Entities
B
BarbarīkaY
YamaD
DaityasFAQs
The Purāṇic frame presents death as moral consequence; those who persist in adharma meet Yama when confronted by dharma’s defender.
None.
None.