Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 31
Devanagari script
पादौ च वीरः संगृह्य चिक्षेप भुवि लीलया । ततः पुनः समुत्थाय धावंतीं तां निगृह्य सः
Transliteration
pādau ca vīraḥ saṃgṛhya cikṣepa bhuvi līlayā | tataḥ punaḥ samutthāya dhāvaṃtīṃ tāṃ nigṛhya saḥ
Translation
ସେହି ବୀର ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଗୋଡ଼ ଧରି ଖେଳ ଖେଳରେ ଭୂମିରେ ଫିଙ୍ଗି ଦେଲେ। ତା’ପରେ ସେ ପୁନର୍ବାର ଉଠି ଦୌଡ଼ୁଥିବା ବେଳେ ସେ ତାଙ୍କୁ ଧରି ପକାଇଲେ।
Word by Word
पादौ(her) two feet
पादौ:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), द्विवचन; Accusative dual
चand
च:
Sambandha (Connector)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक-निपात (conjunction)
वीरःthe hero/warrior
वीरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; Nominative singular
संगृह्यhaving grasped
संगृह्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम् + ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having seized/held’
चिक्षेपthrew
चिक्षेप:
Kriya (Action)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; Parasmaipada
भुविon the ground
भुवि:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootभू (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; Locative singular
लीलयाplayfully/as a sport
लीलया:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootलीला (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; Instrumental singular
ततःthen
ततः:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रमवाचक (sequencing adverb)
पुनःagain
पुनः:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; पुनरावृत्तिवाचक (adverb)
समुत्थायhaving risen
समुत्थाय:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootसम् + उत् + स्था (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having risen up’
धावन्तीम्(her) running
धावन्तीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootधाव् (धातु)
Formशतृ-प्रत्ययान्त वर्तमानकृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Accusative singular feminine
ताम्her/that (woman)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; Accusative singular
निगृह्यhaving restrained
निगृह्य:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeVerb
Rootनि + ग्रह् (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund); ‘having restrained/seized’
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (कर्ता), एकवचन; Nominative singular
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages
Characters & Entities
B
BarbarīkaD
DuhadruhāFAQs
True strength is controlled strength—able to restrain chaos, not merely react to it.
The surrounding passage functions as a local māhātmya tied to a named region and later a village-name tradition.
No ritual instruction is given here.