Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 26
Devanagari script
इति संचिन्तयन्ती सा भैमिं वचनमब्रवीत् । वृथा त्वमागतो भद्र जीवन्याहि पुनः सुखी
Transliteration
iti saṃcintayantī sā bhaimiṃ vacanamabravīt | vṛthā tvamāgato bhadra jīvanyāhi punaḥ sukhī
Translation
ଏପରି ଚିନ୍ତା କରି ସେ ଭୈମିଙ୍କୁ କହିଲା— “ଭଦ୍ର, ତୁମେ ବ୍ୟର୍ଥରେ ଆସିଛ। ଜୀବନ୍ତ ଫେରିଯାଅ, ପୁନର୍ବାର ସୁଖୀ ହୁଅ।”
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्य-समाप्ति/उद्धरण-चिह्न (quotative particle: “thus”)
संचिन्तयन्तीthinking
संचिन्तयन्ती:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootसम्-चिन्त् (धातु) → संचिन्तयन्ती (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले शतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; “thinking/considering”
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भैमिम्Bhaimī (Damayantī)
भैमिम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootभैमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
वचनम्words/speech
वचनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
अब्रवीत्said
अब्रवीत्:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलङ्-लकार (Imperfect/Past); परस्मैपद; प्रथमपुरुष, एकवचन
वृथाin vain
वृथा:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/सामान्य, प्रथमा (1st), एकवचन
आगतःhave come
आगतः:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-गम् (धातु) → आगत (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle used predicatively); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन
भद्रO good one
भद्र:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन
जीवन्alive; living
जीवन्:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootजीव् (धातु) → जीवन् (कृदन्त)
Formशतृ-प्रत्ययान्त कृदन्त (present active participle) अव्ययीभावेन/क्रियाविशेषणरूपेण; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; “while living/alive”
याहिgo
याहि:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative); परस्मैपद; मध्यमपुरुष, एकवचन
पुनःagain/back
पुनः:
Kriya-visheshaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb)
सुखीhappy
सुखी:
Karta-predicative (कर्तृ-विशेषण)
TypeAdjective
Rootसुखिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; विशेषण (predicate adjective)
Speaker
Kāma-kaṭaṅkaṭā (addressing Bhaimi)
Skanda Dialogue
Listener: भैमि (पुरुष पात्र)
Visual Art Cues
Scene: स्त्री चिन्तामग्ना, समक्षं पुरुषं (भैमि) प्रति ‘वृथा आगतः’ इति शान्त-करुण-स्वरेण वदति; हस्तेन निवर्तन-सूचना, मुखे करुणा।
Characters & Entities
K
Kāma-kaṭaṅkaṭāB
BhaimiFAQs
Even amid attraction and conflict, a narrative moment emphasizes preservation of life and withdrawal from harmful pursuit.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None in this verse.