Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53
Devanagari script
तैलाभ्यंगादिभिर्यत्नैर्बहुभिः पाल्यते न चेत् । किं कृत्यं साध्यते तेन यदि भारं वहेन्न हि
Transliteration
tailābhyaṃgādibhiryatnairbahubhiḥ pālyate na cet | kiṃ kṛtyaṃ sādhyate tena yadi bhāraṃ vahenna hi
Translation
ତେଲ ଲଗାଇବା ଇତ୍ୟାଦି ଅନେକ ଯତ୍ନରେ ଯଦି ରଥକୁ ପାଳନ ନ କରାଯାଏ, ତେବେ ସେ ଭାର ବହନ କରିପାରିବ ନାହିଁ; ତାହେଲେ ତାହାଦ୍ୱାରା କେଉଁ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିତ ହେବ?
Word by Word
तैलाभ्यङ्गादिभिःby oil-massage and other (means)
तैलाभ्यङ्गादिभिः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतैल-अभ्यङ्ग-आदि (प्रातिपदिक; तैल + अभ्यङ्ग + आदि)
Formपुंलिङ्गः (masc., 'आदि' as head), तृतीया (3rd case), बहुवचनम् (plural); समाहार/समुच्चयार्थः ('by oil-massage etc.')
यत्नैःby efforts/care
यत्नैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootयत्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), तृतीया (3rd case), बहुवचनम् (plural)
बहुभिःmany
बहुभिः:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootबहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), तृतीया (3rd case), बहुवचनम् (plural)
पाल्यतेis protected/maintained
पाल्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootपाल् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular), कर्मणि-प्रयोगः (passive)
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation)
चेत्if
चेत्:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootचेत् (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (conditional particle: if)
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (interrogative pronoun), नपुंसकलिङ्गः (neut.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचनम् (singular)
कृत्यम्task/purpose
कृत्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकृत्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गः (neut.), प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd case), एकवचनम् (singular)
साध्यतेis accomplished
साध्यते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसाध् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular), कर्मणि-प्रयोगः (passive)
तेनby that/with it
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम (pronoun), नपुंसकलिङ्गः (neut.), तृतीया (3rd case), एकवचनम् (singular)
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्ययम् (if)
भारम्load
भारम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभार (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गः (masc.), द्वितीया (2nd case), एकवचनम् (singular)
वहेत्would carry
वहेत्:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवह् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुषः (3rd person), एकवचनम् (singular), परस्मैपदम्
नnot
न:
Sambandha (Negation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक-अव्ययम् (negation)
हिindeed/for
हि:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपातः (particle), हेत्वर्थ/निश्चयार्थकः (indeed/for)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced from Māheśvarakhaṇḍa context)
Characters & Entities
T
Tailābhyaṅga (oiling)S
Syaṁdana implied (chariot)B
Bhāra (load)FAQs
Maintain the body with discipline so it can bear the ‘load’ of dharma—worship, charity, vows, and service.
No tīrtha is referenced; the teaching is ethical and practical.
No formal ritual; it recommends responsible upkeep (symbolized by oiling) so one can perform dharmic duties.