Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 53
Devanagari script
इति ते कथिता संख्या अर्थं चैषां श्रृणु द्विज । अस्मिन्नर्थे चेति हासं तव वक्ष्यामि यः पुरा
Transliteration
iti te kathitā saṃkhyā arthaṃ caiṣāṃ śrṛṇu dvija | asminnarthe ceti hāsaṃ tava vakṣyāmi yaḥ purā
Translation
ଏହିପରି ମୁଁ ତୁମକୁ ସେମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା କହିଲି; ଏବେ ହେ ଦ୍ୱିଜ, ସେମାନଙ୍କ ତାତ୍ପର୍ୟ ଶୁଣ। ଏହି ଅର୍ଥ ସମ୍ବନ୍ଧରେ ପୂର୍ବେ ହାସ୍ୟ ଜନ୍ମାଇଥିବା ଉପଦେଶମୟ ପୁରାକଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।
Word by Word
इतिthus
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; वाक्यसमाप्तिसूचक/उद्धरणसूचक (quotative particle)
तेof you/your
ते:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; (your)
कथिताtold/declared
कथिता:
Karma (Predicate participle/कर्मणि-विशेषण)
TypeVerb
Rootकथ् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formकृदन्त-भूतकर्मणि/भूतकृत् (past passive participle); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; (agrees with संख्या)
संख्याnumber/count
संख्या:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसंख्या (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
अर्थम्meaning/purpose
अर्थम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
एषाम्of these
एषाम्:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन
शृणुhear/listen
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; परस्मैपद
द्विजO twice-born (brahmin)
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन
अस्मिन्in this
अस्मिन्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
अर्थेin the matter/meaning
अर्थे:
Adhikarana (Topic/अधिकरण)
TypeNoun
Rootअर्थ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/Locative), एकवचन
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
इतिthus/so
इति:
Sambandha (Discourse marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण/इत्यर्थसूचक (quotative)
हासम्a humorous tale/laughter
हासम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootहास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन
तवto you/for you
तव:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन
वक्ष्यामिI will tell
वक्ष्यामि:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट् (Simple Future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
यःwhich/who
यः:
Karta (Relative subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
पुराformerly/once
पुरा:
Kala-adhikarana (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootपुरा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
Speaker
Sutanū
Skanda Dialogue
Listener: dvija (brāhmaṇa interlocutor)
Visual Art Cues
Scene: A sage-narrator pauses after listing a set of items, turns to a seated brāhmaṇa listener, and announces an ancient humorous-yet-instructive tale; palm-leaf manuscript and rosary suggest scriptural authority.
Characters & Entities
S
SutanūD
dvija (brāhmaṇa)FAQs
Purāṇic teaching joins doctrine with story; meaning is made memorable through narrative.
No tīrtha is praised in this verse; it introduces a story.
None.