Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 121
Devanagari script
स मामपश्यत्त्रस्तं च कृपया संयुतो मुनिः । यन्मया सर्वलोकानां नानाधर्माः प्रकीर्तिताः
Transliteration
sa māmapaśyattrastaṃ ca kṛpayā saṃyuto muniḥ | yanmayā sarvalokānāṃ nānādharmāḥ prakīrtitāḥ
Translation
ସେ ମୁନି କୃପାଯୁକ୍ତ ହୋଇ ଭୟଭୀତ ମୋତେ ଦେଖିଲେ—ଯିଏ ସମସ୍ତ ଲୋକର ନାନାଧର୍ମ ପ୍ରକୀର୍ତିତ କରିଛନ୍ତି।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Pronoun, Nominative, Singular
माम्me
माम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formद्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Pronoun, Accusative, Singular
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√पश् (धातु)
Formलङ्-लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन; Imperfect, 3rd person singular
त्रस्तम्frightened
त्रस्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रस्त (प्रातिपदिक; √त्रस् + क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-विशेषण; पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; Masculine, Accusative, Singular (agreeing with माम्)
चand
च:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चय-अव्यय (conjunction)
कृपयाwith compassion
कृपया:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकृपा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; Feminine, Instrumental, Singular
संयुतःendowed, joined
संयुतः:
Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootसम्-√युज् (धातु) → संयुत (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त-विशेषण; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन (agreeing with मुनिः)
मुनिःsage
मुनिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; Masculine, Nominative, Singular
यत्since, that
यत्:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसम्बन्धबोधक-अव्यय (relative particle) introducing reason/connection: ‘since/that’
मयाby me
मया:
Karta (Agent in passive/कर्ता)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formतृतीया-विभक्ति, एकवचन; Pronoun, Instrumental, Singular
सर्वलोकानाम्of all worlds/people
सर्वलोकानाम्:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootसर्व + लोक (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), बहुवचन; Masculine, Genitive, Plural; समासः: सर्वलोक = ‘all worlds/people’
नानाधर्माःvarious dharmas
नानाधर्माः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनाना (अव्यय) + धर्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; Nominative plural; समासः: नानाधर्म = ‘various duties/laws’
प्रकीर्तिताःwere proclaimed
प्रकीर्तिताः:
Kriyā (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-√कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त-क्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle) used predicatively; पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन (agreeing with नानाधर्माः)
Speaker
Unspecified narrator
Visual Art Cues
Scene: Vyāsa notices a trembling creature; his face softens with compassion, hand raised in reassurance, embodying the one who has proclaimed many dharmas.
Characters & Entities
V
VyāsaFAQs
True dharma includes compassion; a realized sage responds to fear with grace and guidance.
The narrative continues in the Sarasvatī-region setting; the holiness is implicit through the saintly encounter.
None; the emphasis is on the character of Vyāsa and dharma-teaching.