Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 94

Devanagari script

यदेके स्थावराः कीटाः पतंगा मानुषादिकाः । तस्मान्मित्या परित्यज्य नंदभद्र यथासुखम् । पिब क्रीडनकैः सार्धं भोगान्सत्यमिदं भुवि

Transliteration

yadeke sthāvarāḥ kīṭāḥ pataṃgā mānuṣādikāḥ | tasmānmityā parityajya naṃdabhadra yathāsukham | piba krīḍanakaiḥ sārdhaṃ bhogānsatyamidaṃ bhuvi

Translation

କେହି ସ୍ଥାବର, କେହି କୀଟ, କେହି ପକ୍ଷୀ, କେହି ମନୁଷ୍ୟ ଇତ୍ୟାଦି ଅଛନ୍ତି। ତେଣୁ, ହେ ନନ୍ଦଭଦ୍ର, ଏହି ମିଥ୍ୟା ଧାରଣାକୁ ତ୍ୟାଗ କରି, ଯଥାସୁଖ ପାନ କର; ସହଚରମାନଙ୍କ ସହ କ୍ରୀଡା କରି ଭୋଗ ଉପଭୋଗ କର—ଭୂମିରେ ଏହିଏ ସତ୍ୟ।

Word by Word

• यत्: that which
• यत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; सम्बन्धक-सर्वनाम

• एके: some
• एके: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: एक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; विशेषण/सङ्ख्यावाचक

• स्थावराः: immobile beings (plants etc.)
• स्थावराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: स्थावर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• कीटाः: insects/worms
• कीटाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: कीट (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• पतंगाः: birds/moths (patanga)
• पतंगाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: पतंग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन

• मानुषादिकाः: humans and the like
• मानुषादिकाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: मानुष + आदि + क (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), बहुवचन; 'मानुष-आदि' इत्यस्य समूहः—तदादयः

• तस्मात्: therefore, from that
• तस्मात्: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; हेतौ/अपादाने (therefore/from that)

• मिथ्या: falsely, wrongly
• मिथ्या: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: मिथ्या (अव्यय)
• Form: अव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: falsely/erroneously)

• परित्यज्य: having abandoned
• परित्यज्य: Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: परि + त्यज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), अव्ययभाव; 'having abandoned'

• नन्दभद्र: O Nandabhadra
• नन्दभद्र: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: नन्दभद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; नाम

• यथासुखम्: as you please, comfortably
• यथासुखम्: Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: यथा + सुख (प्रातिपदिक)
• Form: अव्ययीभाव-समास; अव्यय (adverb)

• पिब: drink
• पिब: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पा (धातु)
• Form: लोट् (imperative/आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• क्रीडनकैः: with playmates
• क्रीडनकैः: Sahakari (Accompaniment/सह)
• Type: Noun
• Root: क्रीडनक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), बहुवचन; सहार्थे (with companions/playmates)

• सार्धम्: together with
• सार्धम्: Sahakari (Accompaniment/सह)
• Type: Indeclinable
• Root: सार्धम् (अव्यय)
• Form: अव्यय; सहार्थक (with/together)

• भोगान्: enjoyments, pleasures
• भोगान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भोग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), बहुवचन; कर्म

• सत्यम्: truly
• सत्यम्: Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: सत्य (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय; वाक्योपपद-निपात (asseverative: truly)

• इदम्: this
• इदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), एकवचन; निर्देशक

• भुवि: on earth, in the world
• भुवि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भू (प्रातिपदिक: भुव्/भू)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)

Speaker

Unspecified in snippet (addressing Nandabhadra; likely the same disputant continuing a hedonistic argument)

Skanda Dialogue

Listener: Nandabhadra

Visual Art Cues

Scene: A tempter-like adviser addressing Nandabhadra: gestures toward wine-cup, companions, and pleasures; the moral tension is visible—one voice urging indulgence, the other poised for dharmic reply.

Characters & Entities

• Nandabhadra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It voices a pleasure-centered worldview, which the narrative context uses to contrast and ultimately uphold dharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No tīrtha is praised in this verse; it is part of a moral-philosophical dialogue.

What ritualistic prescription is mentioned?

No dhārmic rite is prescribed; instead it urges drinking and enjoyment, presented as an opposing viewpoint.