Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 13

Devanagari script

यजन्यज्ञैर्जगद्धं ति स्वं चांधतमसं नयेत् । अग्नौ प्रास्ताहुतिः सम्यगादित्यमुपतिष्ठते

Transliteration

yajanyajñairjagaddhaṃ ti svaṃ cāṃdhatamasaṃ nayet | agnau prāstāhutiḥ samyagādityamupatiṣṭhate

Translation

ବିଧିପୂର୍ବକ ଯଜ୍ଞ କଲେ ଜଗତ୍ ଧାରିତ ହୁଏ ଏବଂ ମନୁଷ୍ୟ ଅନ୍ଧତମସରେ ପତିତ ହୁଏନାହିଁ। ଅଗ୍ନିରେ ସମ୍ୟକ୍ ଅର୍ପିତ ଆହୁତି ନିଶ୍ଚୟ ଆଦିତ୍ୟଦେବଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚେ।

Word by Word

• यजन्यज्ञैः: by sacrifices and yajñas
• यजन्यज्ञैः: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: यजन-यज्ञ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (करण/3rd), बहुवचन; समासः द्वन्द्वः (यजन + यज्ञ)

• जगत्: the world
• जगत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• धत्ते: holds/sustains
• धत्ते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: धा (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• स्वम्: one’s own (self)
• स्वम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• अन्धतमसम्: blind darkness
• अन्धतमसम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्ध-तमस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; समासः कर्मधारयः (अन्धं तमः)

• नयेत्: should lead (away)
• नयेत्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: नी (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• अग्नौ: in the fire
• अग्नौ: Adhikarana (Locus/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: अग्नि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th), एकवचन

• प्रास्ता: offered/placed
• प्रास्ता: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: प्र-स्था (धातु)
• Form: क्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘प्रास्ता’ = प्रस्थिता/प्रक्षिप्ता (offered/placed)

• आहुतिः: oblation
• आहुतिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आहुति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• सम्यक्: properly
• सम्यक्: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्यक् (अव्यय)
• Form: क्रियाविशेषण-अव्यय (adverb)

• आदित्यम्: the Sun (Āditya)
• आदित्यम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: आदित्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• उपतिष्ठते: approaches/attends (worshipfully)
• उपतिष्ठते: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: उप-स्था (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating within Māheśvara-khaṇḍa context

Visual Art Cues

Scene: A Vedic altar with blazing Agni; a priest casts clarified butter into the fire; a radiant solar disc (Āditya) above receives the oblation as a stream of light; darkness recedes at the edges.

Characters & Entities

• Agni
• Āditya (Sun)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Proper sacrifice supports cosmic order and dispels ignorance; ritual is meaningful when done correctly.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No specific pilgrimage site is named; the verse explains a cosmological principle of yajña.

What ritualistic prescription is mentioned?

Offer oblations into Agni in the proper manner (samyak); the rite is portrayed as reaching Āditya.